Czy elektroniczne papierosy mogą pomóc ludziom w rzuceniu palenia i czy używanie ich w tym celu ma działania niepożądane?

Czym są elektroniczne papierosy?

Elektroniczne papierosy (e-papierosy) to przenośne urządzenia podgrzewające płyn, który w swym składzie zawiera zazwyczaj nikotynę i związki smakowo-zapachowe. E-papierosy umożliwiają wdychanie nikotyny w postaci pary, a nie dymu. Użytkownicy e-papierosów nie palą tytoniu, przez co są narażeni na mniejsze stężenie chorobotwórczych substancji chemicznych niż palacze papierosów tradycyjnych.

Używanie e-papierosów określa się jako „wapowanie”. Wiele osób używa e-papierosów, by rzucić palenie tytoniu. W poniższym przeglądzie skupiamy się przede wszystkim na e-papierosach zawierających nikotynę.

Dlaczego powstał niniejszy przegląd Cochrane?

Rzucenie palenia zmniejsza ryzyko wystąpienia raka płuc i innych chorób. Wielu osobom trudno jest jednak zrezygnować z palenia tytoniu. Chcieliśmy dowiedzieć się, czy używanie e-papierosów może pomóc w rzuceniu palenia oraz czy takie działanie wiąże się ze skutkami niepożądanymi.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których analizowano użycie e-papierosów jako ułatwienie w rzuceniu palenia.

Szukaliśmy badań z randomizacją (RCT), w których uczestnicy byli losowo przydzielani do danej metody leczenia. Ten typ badań dostarcza najbardziej wiarygodnych danych na temat efektów leczenia. Szukaliśmy także badań, w których wszyscy uczestnicy podejmowali leczenie e-papierosem.

Chcieliśmy się dowiedzieć:

– ile osób przestało palić na minimum 6 miesięcy; oraz
– u ilu osób wystąpiły efekty uboczne, zgłaszane po co najmniej tygodniu użytkowania.

Okres wyszukiwania danych: Uwzględniliśmy dowody opublikowane do 1 lipca 2022 r.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 78 badań w udziałem 22 052 dorosłych uczestników, którzy byli czynnymi palaczami. W badaniach porównywano e-papierosy z:

– nikotynową terapią zastępczą (NTZ), taką jak plastry lub gumy do żucia;

– warenikliną (lek pomagający w rzuceniu palenia);
– e-papierosami beznikotynowymi;

– innymi rodzajami e-papierosów zawierającymi nikotynę (np. urządzenia typu Pod, nowsze urządzenia);
– wsparciem behawioralnym, takim jak poradnictwo lub konsultacje; lub
– niestosowaniem wsparcia w rzuceniu palenia.

Najwięcej badań przeprowadzono w USA (34 badania), Wielkiej Brytanii (16) i we Włoszech (8).

Jakie są wyniki naszego przeglądu?

Prawdopodobnie więcej osób rzuci palenie na co najmniej 6 miesięcy stosując e-papierosy nikotynowe niż NTZ (6 badań, 2378 uczestników) lub e-papierosy beznikotynowe (5 badań, 1447 uczestników).

E-papierosy nikotynowe mogą pomóc większej liczbie osób w rzuceniu palenia w porównaniu z niestosowaniem wsparcia lub otrzymywaniem tylko wsparcia behawioralnego (7 badań, 3126 osób).

Na każde 100 osób, które używają e-papierosów nikotynowych w celu rzucenia palenia, 9 może z powodzeniem rzucić palenie, w porównaniu z tylko 6 na 14 osób stosujących NTZ lub e-papierosy beznikotynowe i z 4 na 6 osób nie otrzymujących żadnej formy wsparcia lub otrzymujących tylko wsparcie behawioralne.

Nie mamy pewności, czy istnieje różnica między liczbą skutków ubocznych wynikających z używania e-papierosów nikotynowych a podjęciem NTZ, nieotrzymywaniem wsparcia lub otrzymywaniem tylko wsparcia behawioralnego. Istniały pewne dane na to, że w grupach otrzymujących e-papierosy z nikotyną częściej występowały łagodne skutki uboczne w porównaniu z grupami, które nie otrzymywały wsparcia lub otrzymywały tylko wsparcie behawioralne. W badaniach porównujących nikotynowe e-papierosy z NTZ odnotowano niewielką liczbę działań niepożądanych, w tym poważnych działań niepożądanych. Prawdopodobnie nie ma różnicy w tym, jak wiele łagodnych skutków ubocznych występuje u osób używających nikotynowych e-papierosów w porównaniu z e-papierosami beznikotynowymi.

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi wynikającymi ze stosowania e-papierosów nikotynowych były: podrażnienie gardła lub ust, ból głowy, kaszel i nudności. Działania niepożądane zmniejszały się z czasem, ponieważ ludzie kontynuowali używanie e-papierosów nikotynowych.

Jak wiarygodne są te dane naukowe?

Nasze wyniki oparte są na kilku badaniach dla większości punktów końcowych, a dla niektórych punktów końcowych dane były bardzo zróżnicowane.

Jesteśmy umiarkowanie pewni, że nikotynowe e-papierosy pomagają większej liczbie osób w rzuceniu palenia niż NTZ czy e-papierosy beznikotynowe. E-papierosy z nikotyną prawdopodobnie pomagają większej liczbie osób w rzuceniu palenia niż e-papierosy beznikotynowe, ale aby to potwierdzić, potrzeba jeszcze więcej badań.

W badaniach porównujących e-papierosy nikotynowe ze wsparciem behawioralnym lub niestosowaniem wsparcia, również wykazano większy wskaźnik rzucania palenia u osób używających e-papierosy nikotynowe, ale dostarczają one mniej pewnych danych ze względu na problemy z metodologią badania.

Nasze wyniki w zakresie skutków ubocznych prawdopodobnie ulegną zmianie, gdy dostępnych będzie więcej danych.

Najważniejsze informacje

E-papierosy nikotynowe prawdopodobnie pomagają rzucić palenie na co najmniej 6 miesięcy. Dane naukowe wskazują, że są one skuteczniejsze niż NTZ i prawdopodobnie także bardziej skuteczne niż e-papierosy beznikotynowe.

Mogą one działać skuteczniej niż niestosowanie wsparcia lub otrzymywanie jedynie wsparcia behawioralnego i ich stosowanie nie musi wiązać się z poważnymi działaniami niepożądanymi.

Nadal jednak potrzebujemy więcej dowodów, zwłaszcza odnośnie skutków stosowania e-papierosów nowszego typu, które w porównaniu ze starszym typem lepiej dostarczają nikotynę – efektywniejsze dostarczanie nikotyny może pomóc większej liczbie osób w rzuceniu palenia.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Małgorzata Maraj Redakcja: Magdalena Koperny, Małgorzata Kołcz Aktualizacja: Katarzyna Hurko, Karolina Moćko

Tools
Information