Czy elektroniczne papierosy mogą pomóc ludziom w rzuceniu palenia i czy używanie ich w tym celu ma działania niepożądane?

Tłumaczenie nieaktualne. Kliknij tutaj aby zobaczyć aktualną wersję przeglądu w języku angielskim.

Czym są elektroniczne papierosy?

Elektroniczne papierosy (e-papierosy) to urządzenia przenośne, które działają poprzez podgrzanie płynu, który zazwyczaj zawiera nikotynę i środki aromatyzujące. E-papierosy umożliwiają wdychanie nikotyny w postaci pary, a nie dymu. Użytkownicy e-papierosów nie palą tytoniu, przez co nie narażają się na ten sam poziom toksyn mogących wywołać choroby związane z paleniem papierosów, co osoby stosujące tradycyjne papierosy.

Używanie e-papierosów określa się jako wapowanie. Wiele osób używa e-papierosów, by rzucić palenie tytoniu.

Dlaczego stworzyliśmy ten przegląd Cochrane

Rzucenie palenia zmniejsza ryzyko wystąpienia raka płuc i innych chorób. Wielu osobom trudno jest jednak zrezygnować z palenia. Chcieliśmy się dowiedzieć czy używanie e-papierosów może pomóc w rzuceniu palenia oraz czy używanie ich w tym celu może przynieść niepożądane skutki.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, które analizowały użycie e-papierosów jako ułatwienie w rzuceniu palenia.

Szukaliśmy randomizowanych badań z grupą kontrolną, w których uczestnicy byli losowo przydzielani do danej metody leczenia. Ten typ badań dostarcza najbardziej wiarygodnych danych na temat efektów leczenia. Szukaliśmy także badań, w których wszyscy uczestnicy podejmowali leczenie e-papierosem.

Chcieliśmy się dowiedzieć:

- ile osób przestało palić na minimum 6 miesięcy; oraz
- ile osób miało efekty uboczne, zgłaszane przez co najmniej jeden tydzień.

Okres wyszukiwania danych: Przegląd ten obejmuje dane naukowe opublikowane do 1 lutego 2021 roku.

Wyniki badań

Znaleźliśmy 56 badań w udziałem 12 804 dorosłych uczestników, którzy byli czynnymi palaczami. W badaniach porównywano e-papierosy z:

- nikotynową terapią zastępczą, taką jak plastry lub gumy do żucia;

- warenikliną (lek pomagający w rzuceniu palenia);
- e-papierosami bez nikotyny;
- wsparciem behawioralnym, takim jak porady lub konsultacje;
- brakiem wsparcia w rzuceniu palenia.

Najwięcej badań przeprowadzono w USA (24 badania), Wielkiej Brytanii (9) i we Włoszech (7).

Jakie są wyniki przeglądu?

Prawdopodobnie więcej osób rzuci palenie na co najmniej sześć miesięcy, używając e-papierosów nikotynowych niż stosując nikotynową terapię zastępczą (3 badania, 1498 uczestników) lub e-papierosy bez nikotyny (4 badania, 1057 uczestników).

E-papierosy nikotynowe mogą pomóc większej liczbie osób rzucić palenie niż całkowity brak wsparcia lub samo wsparcie behawioralne (5 badania, 2561 osób).

Na każde 100 osób, które używają e-papierosów nikotynowych w celu rzucenia palenia, 10 lub 11 może z powodzeniem rzucić palenie, w porównaniu z zaledwie sześcioma na 100 osób, które stosują terapię nikotynową lub e-papierosy bez nikotyny i z czterema na 100 osób, które nie mają żadnego wsparcia lub którym brakuje wsparcia behawioralnego.

Nie mamy pewności, czy istnieje różnica między liczbą skutków ubocznych wynikających z używania e-papierosów nikotynowych a podjęciem nikotynowej terapii zastępczej, czy brakiem wsparcia lub samym wsparciem behawioralnym. Istniały pewne dane na to, że w grupach otrzymujących e-papierosy z nikotyną częściej występowały łągodne skutki uboczne w porównaniu z grupami, które nie otrzymywały wsparcia lub otrzymywały tylko wsparcie behawioralne. Podobnie niewielka liczba skutków ubocznych, w tym poważnych działań niepożądanych, została zgłoszona we wszystkich grupach. Prawdopodobnie nie ma różnicy w tym, jak wiele łagodnych skutków ubocznych występuje u osób używających nikotynowych e-papierosów w porównaniu z e-papierosami bez nikotyny.

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi wynikającymi ze stosowania e-papierosów nikotynowych były: podrażnienie gardła lub ust, ból głowy, kaszel i nudności. Działania niepożądane zmniejszyły się z czasem, ponieważ ludzie kontynuowali używanie e-papierosów nikotynowych.

Jak wiarygodne są te wyniki?

Nasze wyniki oparte są na niewielkiej liczbie badań. Dane w niektórych badaniach były bardzo zróżnicowane.

Jesteśmy umiarkowanie pewni, że nikotynowe e-papierosy pomagają większej liczbie osób w rzuceniu palenia niż nikotynowa terapia zastępcza, czy e-papierosy bez nikotyny. Wyniki te mogą jednak ulec zmianie, jeśli pojawią się dalsze dane naukowe.

Jesteśmy mniej pewni tego, jak nikotynowe e-papierosy wypadają w porównaniu z brakiem wsparcia, czy wsparciem behawioralnym w przypadku rzucania palenia.

Nasze wyniki w zakresie skutków ubocznych prawdopodobnie ulegną zmianie, gdy dostępnych będzie więcej danych.

Najważniejsze informacje

E-papierosy nikotynowe prawdopodobnie pomagają ludziom rzucić palenie na co najmniej sześć miesięcy. Prawdopodobnie działają one lepiej niż nikotynowa terapia zastępcza i e-papierosy bez nikotyny.

Mogą one działać lepiej niż brak wsparcia lub niż samo wsparcie behawioralne i nie muszą wiązać się z poważnymi skutkami ubocznymi.

Potrzebujemy jednak więcej wiarygodnych danych naukowych, aby mieć pewność co do skutków stosowania e-papierosów, zwłaszcza skutków stosowania nowszych rodzajów e-papierosów, które lepiej dostarczają nikotynę.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Joanna Zając Redakcja: Magdalena Koperny, Małgorzata Kołcz Aktualizacja:Katarzyna Hurko