ใจความสำคัญ
-
การฝังเข็มอาจมีผลคล้ายกับการฝังเข็มหลอกในการลดความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับและปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการรักษา การฝังเข็มดูเหมือนจะมีประสิทธิผลมากกว่าในการลดความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับและปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ อย่างไรก็ตาม เราไม่ค่อยเชื่อมั่นในหลักฐานที่มีอยู่
-
เมื่อเปรียบเทียบกับการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรมสำหรับอาการนอนไม่หลับ (CBT-I) การฝังเข็มอาจมีประสิทธิผลน้อยกว่าในการปรับปรุงความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับและคุณภาพการนอนหลับ
อาการนอนไม่หลับในผู้ป่วยมะเร็งและวิธีการรักษา
อาการนอนไม่หลับเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคมะเร็ง การนอนหลับไม่เพียงพอส่งผลอย่างมากต่อชีวิตประจำวัน ทำให้ทั้งร่างกายและจิตใจรู้สึกแย่ลง คำแนะนำในการรักษาอาการนอนไม่หลับในผู้ป่วยมะเร็งและผู้รอดชีวิตจากมะเร็งในปัจจุบัน ได้แก่ วิธีการทางจิตวิทยา (เช่น CBT-I) ยา (เช่น ยานอนหลับ) และวิธีการอื่นๆ (เช่น การออกกำลังกาย) แม้ว่า CBT-I (การบำบัดด้วยการพูดคุยมาตรฐานสำหรับอาการนอนไม่หลับ) จะได้รับการพิจารณาว่าเป็นการรักษาที่มีประสิทธิผลมากที่สุด แต่ก็ยังไม่สามารถหาได้ทั่วไปในศูนย์รักษาโรคมะเร็งหลายแห่ง เนื่องจากขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการฝึกฝนและอุปสรรคด้านประกันภัย
เราต้องการทราบอะไร
เราต้องการทราบว่าการฝังเข็มดีกว่า 1) การควบคุมแบบหลอกหรือใช้การหลอก (ขั้นตอน "ปลอม" ที่เลียนแบบการฝังเข็มจริง), 2) การควบคุมที่ไม่ได้รับการรักษา (ไม่มีการรักษาหรือการดูแลตามปกติ) และ 3) การรักษาอื่นๆ (เช่น CBT-I) ในการปรับปรุงความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับ คุณภาพการนอนหลับ เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (ที่ไม่ต้องการหรือเป็นอันตราย) และตัวแปรในบันทึกการนอนหลับ (เช่น เวลาเริ่มนอนหลับ เวลาตื่นนอน เวลานอนหลับทั้งหมด ประสิทธิภาพการนอนหลับ) หรือไม่
เราทำอะไรบ้าง
เราค้นหาการศึกษาที่เปรียบเทียบการฝังเข็มกับวิธีการรักษาอาการนอนไม่หลับแบบอื่นในผู้ป่วยมะเร็ง เราเปรียบเทียบและสรุปผลการศึกษา และประเมินความเชื่อมั่นของเราต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น วิธีการศึกษาและขนาดของการศึกษา
เราพบอะไร
เราพบ 3 การเปรียบเทียบและ 5 การศึกษาที่มีผู้เข้าร่วม 402 คน ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านม
เมื่อเปรียบเทียบกับการฝังเข็มหลอก การฝังเข็มจริงอาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยในการลดความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับหรือปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ แม้ว่าอาจนำไปสู่การปรับปรุงเล็กน้อยในตัวแปรบางอย่างของบันทึกการนอนหลับก็ตาม อย่างไรก็ตาม เราไม่เชื่อมั่นมากเกี่ยวกับผลลัพธ์เหล่านี้ การฝังเข็มอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ แต่ผลลัพธ์นี้ยังมีความไม่แน่นอนสูงมาก
เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการรักษา การฝังเข็มอาจมีประสิทธิภาพมากกว่าในการบรรเทาความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับ ปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ และปรับปรุงตัวแปรบางอย่างในบันทึกการนอนหลับ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ได้ อย่างไรก็ตาม เราไม่เชื่อมั่นมากเกี่ยวกับผลลัพธ์เหล่านี้
ในการทดลองที่เปรียบเทียบระหว่างการฝังเข็มกับ CBT-I พบว่าการฝังเข็มน่าจะมีประสิทธิผลน้อยกว่าในการปรับปรุงความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับ, คุณภาพการนอนหลับ, ระยะเวลาที่ใช้ในการเริ่มหลับ, หรือประสิทธิภาพการนอนหลับ แม้ว่าการฝังเข็มก็น่าจะช่วยทำให้ระยะเวลาการนอนหลับโดยรวมดีขึ้นก็ตาม อาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยต่อเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
เรามีความเชื่อมั่นน้อยในผลการวิจัยส่วนใหญ่ เนื่องจากการศึกษามีขนาดเล็ก หรือผลลัพธ์มีความแตกต่างกันอย่างมาก เป็นไปได้ว่างานวิจัยในอนาคตอาจเปลี่ยนแปลงความเข้าใจของเราเกี่ยวกับหัวข้อนี้ จำเป็นต้องมีการศึกษาที่ครอบคลุมมากขึ้นเพื่อให้ได้คำตอบที่ชัดเจนและน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
หลักฐานเป็นปัจจุบันถึงเดือนมกราคม 2024
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินประโยชน์และโทษของการฝังเข็มในการรักษาอาการนอนไม่หลับในผู้ป่วยมะเร็ง
วิธีการสืบค้น
เราได้ค้นหาข้อมูลในฐานข้อมูล CENTRAL, MEDLINE, Embase, PsycINFO และ 5 ฐานข้อมูลหรือทะเบียนการทดลองทางคลินิกอื่นๆ ในเดือนมกราคม 2024
ข้อสรุปของผู้วิจัย
จากหลักฐานความเชื่อมั่นต่ำมาก การฝังเข็มอาจมีผลต่อความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับหรือคุณภาพการนอนหลับเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลย เมื่อเทียบกับการฝังเข็มหลอก แม้ว่าอาจจะช่วยให้ตัวชี้วัดบางอย่างในบันทึกการนอนหลับดีขึ้นเล็กน้อยก็ตาม ในทางตรงกันข้าม เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการรักษา การฝังเข็มอาจช่วยบรรเทาความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับและปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ รวมถึงตัวชี้วัดการนอนหลับส่วนใหญ่ได้ แต่ควรพิจารณาถึงผลข้างเคียงด้วย ผลการค้นพบเหล่านี้ได้มาจากการศึกษาในผู้หญิงวัยผู้ใหญ่ที่เป็นมะเร็งเต้านมเป็นหลัก
จากหลักฐานความเชื่อมั่นต่ำถึงปานกลาง เมื่อเปรียบเทียบกับ CBT-I แล้ว การฝังเข็มอาจมีประสิทธิผลน้อยกว่าในการลดความรุนแรงของอาการนอนไม่หลับ ปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับ SOL และ SE ในทางกลับกัน การฝังเข็มอาจช่วยปรับปรุง TST ได้
จำเป็นต้องมีการทดลองขนาดใหญ่ที่มีระเบียบวิธีวิจัยที่แข็งแกร่งและดำเนินการในระยะยาว โดยครอบคลุมกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งที่หลากหลาย เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่แน่ชัด
แหล่งทุน
งานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนทุน Postdoctor Research Fund of West China Hospital, Sichuan University (2025HXBH063) และทุน Fundamental Research Fund of China Academy of Chinese Medical Sciences (หมายเลข ZZ17-XRZ-113)
การลงทะเบียน
Protocol ดูได้ที่ doi.org/10.1002/14651858.CD015177
แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 17 ธันวาคม 2025
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก