Jakie są korzyści i zagrożenia związane z akupunkturą w leczeniu bezsenności u chorych na nowotwory?

Najważniejsze informacje

• Akupunktura może mieć podobne działanie do akupunktury pozorowanej w zmniejszaniu nasilenia bezsenności i poprawie jakości snu. W porównaniu z grupą kontrolną (leczeniem nieaktywnym), akupunktura wydaje się być bardziej skuteczna w zmniejszaniu nasilenia bezsenności i poprawie jakości snu. Jednak mamy małe zaufanie do danych naukowych.

• W porównaniu z terapią poznawczo-behawioralną bezsenności (CBT-I), akupunktura jest prawdopodobnie mniej skuteczna w zmniejszaniu nasilenia bezsenności i poprawie jakości snu.

Bezsenność u chorych na nowotwory i sposoby jej leczenia

Bezsenność jest częstym problemem u chorych na nowotwór. Brak snu może mieć realny wpływ na ich życie codzienne, pogarszając zarówno stan fizyczny, jak i psychiczny. Aktualne zalecenia dotyczące leczenia bezsenności u pacjentów z chorobą nowotworową i osób, które ją przeżyły, obejmują stosowanie: podejścia psychologicznego (takiego jak CBT-I), farmakoterapii (np. tabletek nasennych) i innych metod (takich jak ćwiczenia fizyczne). Podczas gdy CBT-I (standardowa terapia rozmową w leczeniu bezsenności) jest uważana za najskuteczniejszą metodę leczenia, nie jest ona powszechnie dostępna w wielu ośrodkach leczenia onkologicznego, ze względu na brak wyszkolonych specjalistów i przeszkody związane z ubezpieczeniem.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy się dowiedzieć, czy stosowanie akupunktury było lepsze niż: 1) placebo lub akupunktura pozorowana („fałszywa” procedura naśladująca prawdziwą akupunkturę), 2) nieaktywna grupa kontrolna (niestosowanie leczenia lub standardowa opieka) i 3) inne metody leczenia (np. CBT-I) w zmniejszaniu nasilenia bezsenności, poprawie jakości snu oraz pod względem wpływu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych (niechcianych lub szkodliwych) i parametry dziennika snu (np. czas zasypiania, czas budzenia się, całkowity czas snu, efektywność snu).

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których u chorych na nowotwór akupunkturę porównywano z innymi metodami leczenia bezsenności. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki włączonych badań oraz oceniliśmy nasze zaufanie do danych na podstawie zastosowanej metodologii oraz wielkości próby.

Czego się dowiedzieliśmy?

Zidentyfikowaliśmy 3 porównania i 5 odpowiadających im badań z udziałem 402 uczestników. Większość uczestników stanowiły kobiety chore na raka piersi.

W porównaniu z akupunkturą pozorowaną, akupunktura może mieć niewielki lub żaden wpływ na zmniejszenie nasilenia bezsenności lub poprawę jakości snu, chociaż może prowadzić do niewielkiej poprawy niektórych parametrów dziennika snu. Jesteśmy jednak bardzo niepewni powyższych wyników. Akupunktura może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, ale wynik ten jest bardzo niepewny.

W porównaniu z nieaktywną grupą kontrolną, akupunktura może być bardziej skuteczna w zmniejszaniu nasilenia bezsenności, poprawie jakości snu i poprawie niektórych parametrów dziennika snu. Jej stosowanie może wiązać się z większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Jesteśmy jednak bardzo niepewni powyższych wyników.

W badaniu klinicznym porównującym akupunkturę z CBT-I, akupunktura prawdopodobnie jest mniej skuteczna w zmniejszaniu nasilenia bezsenności, poprawie jakości snu, czasu rozpoczęcia snu lub wydajności snu, chociaż prawdopodobnie poprawia całkowity czas trwania snu. Może mieć niewielki lub żaden wpływ na częstość występowania działań niepożądanych.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy niewielkie zaufanie do większości wyników, ponieważ badania były małe i niskiej jakości. Jest prawdopodobne, że przyszłe badania mogą zmienić nasze rozumienie tego tematu. Potrzebne są bardziej kompleksowe badania, aby dostarczyć jaśniejszych i bardziej wiarygodnych odpowiedzi.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane są aktualne na styczeń 2024 r.