Najważniejsze informacje

• U dorosłych z otyłością stosowanie semaglutydu powoduje większą utratę masy ciała niż przyjmowanie placebo (leku pozorowanego). Jednak ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po 24 miesiącach jest w tej grupie prawdopodobnie większe niż w przypadku placebo. Stosowanie semaglutydu ma niewielki lub żaden wpływ (lub efekty są niepewne) na jakość życia, ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonu.

• Producent semaglutydu był zaangażowany w 17 spośród 18 uwzględnionych badań, co budzi wątpliwości co do wiarygodności wyników. Potrzeba więcej niezależnych badań, skupiających się na uczestnikach z różnych środowisk i miejsc.

Czym jest otyłość?

Otyłość to przewlekłe schorzenie, w którym dana osoba ma zbyt dużo tkanki tłuszczowej. Może ona zwiększyć ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych, takich jak cukrzyca typu 2, choroby serca i naczyń krwionośnych (choroby układu sercowo-naczyniowego) oraz niektórych rodzajów nowotworów. Częstość występowania otyłości zwiększa się na całym świecie, stanowiąc duże obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej. Leczenie otyłości często wiąże się z wprowadzeniem zmian w stylu życia, takich jak np. zdrowsza dieta i większa aktywność fizyczna. Jednak dla wielu osób utrzymanie tych zmian jest trudne, dlatego lekarze mogą zlecać stosowanie leków wspomagających odchudzanie.

Co to jest semaglutyd?
Semaglutyd jest lekiem, który naśladuje naturalny hormon jelitowy. Zmniejsza apetyt, tym samym wspomaga odchudzanie. Można go podawać w postaci zastrzyku lub doustnie. U niektórych osób przyjmujących semaglutyd występują działania niepożądane, takie jak złe samopoczucie, biegunka i niestrawność. Do podobnych leków zalicza się liraglutyd i tirzepatyd.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?
Chcieliśmy dowiedzieć się, jak dobrze semaglutyd działa u dorosłych z otyłością w perspektywie średnioterminowej (od 6 do 24 miesięcy) i długoterminowej (≥24 miesiące). Oceniliśmy jego wpływ na utratę masy ciała, działania niepożądane, problemy zdrowotne związane z otyłością, jakość życia oraz ryzyko zgonu.

Nie ocenialiśmy co dzieje się po zaprzestaniu przyjmowania semaglutydu.

Co zrobiliśmy?
Szukaliśmy badań, w których u osób z otyłością semaglutyd porównywano z placebo (lekiem pozorowanym), zmianą stylu życia lub z innym lekiem na odchudzanie. Porównaliśmy i przeanalizowaliśmy wyniki oraz oceniliśmy nasze zaufanie do danych naukowych.

Czego się dowiedzieliśmy?
Uwzględniliśmy 18 badań z udziałem 27 949 mężczyzn i kobiet w wieku od 41 do 69 lat, którzy przyjmowali semaglutyd przez okres od 6 miesięcy do ≥4 lat. Badania przeprowadzono głównie w krajach o średnim lub wysokim dochodzie i obejmowały głównie osoby rasy białej i azjatyckiej. Semaglutyd porównano z placebo, liraglutydem i tirzepatydem. W głównym porównaniu z placebo uzyskano następujące wyniki:

• W perspektywie średnioterminowej (16 badań, 10 041 osób): stosowanie semaglutydu, w porównaniu z placebo, prowadzi do większej utraty masy ciała (wyrażonej w %) oraz zwiększa liczbę osób tracących 5% masy ciała. U osób stosujących semaglutyd mogą wystąpić łagodne lub umiarkowane działania niepożądane, ale prawdopodobnie mają one niewielki lub żaden wpływ na decyzję o zaprzestaniu leczenia. Wpływ stosowania semaglutydu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych jest niejasny. Semaglutyd prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na jakość życia i może nie zmniejszać w znaczący sposób częstości występowania poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych lub zgonów.

• W perspektywie długoterminowej (2 badania, 17 908 osób): zmniejszenie masy ciała prawdopodobnie utrzymuje się podczas stosowania semaglutydu, zarówno w ujęciu procentowym masy ciała, jak i liczby osób, które straciły 5% masy ciała. Semaglutyd prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, a jego wpływ na ryzyko działań niepożądanych o nasileniu łagodnym do umiarkowanego nie jest pewny. Jednak te działania niepożądane prawdopodobnie powodują, że więcej osób decyduje się na przerwanie leczenia. Stosowanie semaglutydu prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na jakość życia, ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych lub zgonu.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Jesteśmy przekonani, że osoby przyjmujące semaglutyd tracą na wadze więcej niż osoby przyjmujące placebo. Jednak producent semaglutydu był zaangażowany w większość badań, więc nasze zaufanie do wyników jest ograniczone. Miejsca badań i uczestnicy byli dość podobni, więc nie wiemy, jakie są efekty stosowania semaglutydu u osób z różnych środowisk i miejsc.

Na ile aktualne są powyższe dane?
Przedstawione dane są aktualne na dzień 17 grudnia 2024 r.