ใจความสำคัญ
-
การบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะ (การบำบัดด้วยแสงระดับต่ำที่ศีรษะ) ไม่สามารถลดจำนวนผู้ป่วยที่เสียชีวิตหรือมีอาการพิการปานกลางถึงรุนแรงที่ 90 วันหลังจากเกิดโรคหลอดเลือดสมองตีบ (ซึ่งการไหลเวียนของเลือดไปยังสมองถูกปิดกั้นโดยลิ่มเลือด) ได้
-
การศึกษาที่มีอยู่ในปัจจุบันให้หลักฐานไม่เพียงพอที่จะสนับสนุนการใช้การบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะเป็นประจำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด
โรคหลอดเลือดสมองตีบคืออะไร และรักษาอย่างไร
โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเกิดขึ้นเมื่อลิ่มเลือดไปอุดหลอดเลือดแดงในสมอง ส่งผลให้เลือดไม่ไหลเวียนและเซลล์สมองถูกทำลาย ผู้ที่มีอาการขาดเลือดอาจรู้สึกสับสน อ่อนแรง หรือมีปัญหาในการพูดหรือเคลื่อนไหว
ปัจจุบันการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบหลักๆ ได้แก่ การฉีดยาเข้าเส้นเลือดเพื่อละลายลิ่มเลือด และการผ่าตัดเพื่อเอาลิ่มเลือดออกจากหลอดเลือดสมอง ตัวเลือกทั้งสองนี้เรียกว่าการบำบัดด้วยการคืนการไหลเวียนเลือด ซึ่งเป็นการรักษาที่มุ่งเป้าไปที่การเปิดหลอดเลือดที่อุดตันอีกครั้งและฟื้นฟูการไหลเวียนเลือดไปยังเนื้อเยื่อสมอง
เหตุใดการทบทวนวรรณกรรมนี้จึงมีความสำคัญ
ขอบเขตของการบาดเจ็บของสมองภายหลังโรคหลอดเลือดสมองตีบนั้นขึ้นอยู่กับว่าสมองขาดออกซิเจนนานแค่ไหน เนื่องจากเซลล์สมองสามารถดำรงอยู่ได้โดยไม่มีออกซิเจนเพียงช่วงเวลาจำกัดเท่านั้น ดังนั้นการบำบัดด้วยการคืนการไหลเวียนเลือดควรทำโดยเร็วที่สุด อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ได้รับการบำบัดด้วยการคืนเลือดกลับยังมีอาการพิการรุนแรงและอาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ สิ่งนี้ทำให้มีการสำรวจวิธีการรักษาแบบใหม่
การรักษาด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การบำบัดด้วยแสงชีวภาพ (photobiomodulation) การบำบัดด้วยแสงระดับต่ำ หรือการบำบัดด้วยแสงเลเซอร์ใกล้อินฟราเรด เทคโนโลยีที่ไม่ลุกล้ำนี้จะส่งพลังงานเลเซอร์ผ่านหนังศีรษะและกะโหลกศีรษะเพื่อกระตุ้นการรักษาในสมอง ถือเป็นการรักษาที่มีแนวโน้มดีในการปรับปรุงผลลัพธ์หลังโรคหลอดเลือดสมองตีบ
สิ่งที่เราต้องการทราบคืออะไร
เราต้องการทราบว่าการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะสามารถช่วยลดความพิการและการเสียชีวิตในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดได้หรือไม่ และเกี่ยวข้องกับอันตรายหรือไม่
เราทำอะไรไปบ้าง
เราค้นหาการศึกษาที่เปรียบเทียบการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะกับการบำบัดหลอก (หลอก) หรือไม่บำบัดเลยในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบ โดยมีหรือไม่ได้รับการรักษาตามปกติในทั้งสองกลุ่ม เราประเมินคุณภาพของการศึกษาที่รวมอยู่ เปรียบเทียบและสรุปผลลัพธ์ และประเมินความเชื่อมั่นของเราต่อผลลัพธ์ที่ได้
เราพบอะไร
เรารวม 4 การศึกษากับคน 1,420 รายที่เคยมีอาการโรคหลอดเลือดสมองตีบ การศึกษาที่รวมอยู่ได้รับการตีพิมพ์ระหว่างปี 2007 ถึง 2014 และดำเนินการในโรงพยาบาลต่างๆ ในยุโรป อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ เอเชีย หรือมากกว่าหนึ่งทวีปเหล่านี้ ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย (59.6%) โดยมีอายุเฉลี่ย 68.3 ปี ทั้งหมดถูกนำเข้าศึกษาภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากมีอาการโรคหลอดเลือดสมอง
เมื่อเปรียบเทียบกับการรักษาหลอก การบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยในจำนวนผู้ป่วยที่พิการปานกลางถึงรุนแรงหรือเสียชีวิตที่ 90 วันหลังจากโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด การบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะอาจส่งผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยต่ออัตราการเสียชีวิตและการปรับปรุงความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมอง และอาจส่งผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยต่ออันตรายที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตามอาจลดอันตรายร้ายแรงได้เล็กน้อย
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
การศึกษาที่รวมอยู่นั้นโดยทั่วไปมีขนาดเล็กและเกิดขึ้นเมื่ออย่างน้อย 10 ปีที่แล้ว ผลการศึกษาพบว่ามีความไม่สอดคล้องกัน ซึ่งจำกัดความสามารถของเราในการสรุปผล หนึ่งการศึกษาไม่ได้ชี้แจงว่าผู้ที่ทำการวัดผลลัพธ์รู้หรือไม่ว่าผู้เข้าร่วมอยู่ในกลุ่มใด ซึ่งอาจส่งผลต่อวิธีการบันทึกหรือตีความผลลัพธ์ที่เกี่ยวข้องกับความพิการระดับปานกลางถึงรุนแรง การปรับปรุงความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมอง และอันตรายร้ายแรง
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
หลักฐานมีการใช้ข้อมูลจนถึงเดือนสิงหาคม 2024
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
วัตถุประสงค์หลักคือการประเมินประโยชน์และอันตรายของการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะเพื่อปรับปรุงผลลัพธ์การทำงานหลังจากโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน วัตถุประสงค์รองคือเพื่อประเมินความเท่าเทียมของการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน
วิธีการสืบค้น
เราค้นหา CENTRAL, MEDLINE, Embase, ISI Science Citation Index, CINAHL, PEDro (Physiotherapy Evidence Database), REHABDATA และ 4 ทะเบียนการทดลองที่กำลังดำเนินการอยู่ นอกจากนี้ เรายังค้นหารายการอ้างอิงและฐานข้อมูลบทคัดย่อของการประชุมเพื่อค้นหาการศึกษาอื่นๆ รวมถึงการศึกษาที่กำลังดำเนินการอยู่หรือยังไม่ได้เผยแพร่ วันที่ค้นหาล่าสุดคือวันที่ 3 สิงหาคม 2024 สำหรับฐานข้อมูลทั้งหมด ยกเว้น CenterWatch ซึ่งเราค้นหาเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2024
ข้อสรุปของผู้วิจัย
หลักฐานในปัจจุบันแสดงให้เห็นว่าไม่มีประโยชน์หรืออันตรายที่ชัดเจนที่เกี่ยวข้องกับการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลัน ผลการศึกษาของเราชี้ให้เห็นว่าการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะเมื่อเทียบกับการรักษาหลอกนั้นส่งผลให้ผลลัพธ์การทำงานที่ไม่พึงประสงค์มีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย และอาจส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุมีความแตกต่างกันเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยที่ 90 วัน หลักฐานเกี่ยวกับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์มีความเชื่อมั่นในระดับต่ำถึงปานกลาง จำเป็นต้องมีการทดลองที่มีคุณภาพสูงมากขึ้นเพื่อประเมินบทบาทของการบำบัดด้วยเลเซอร์ผ่านกะโหลกศีรษะในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบเฉียบพลันเพิ่มเติม เพื่อบอกแผนการรักษาที่ดีที่สุด และเพื่อค้นหาผู้ป่วยที่อาจได้รับประโยชน์สูงสุดจากการรักษานี้
แหล่งทุน
การทบทวนวรรณกรรมนี้ได้รับการสนับสนุนจาก National Natural Science Foundation of China (หมายเลขทุน 82171285; 82371323); the Science and Technology Department of Sichuan Province (หมายเลขทุน 2024YFHZ0330; 2023NSFSC1558); the 1·3·5 project for disciplines of excellence-Clinical Research Fund, West China Hospital, Sichuan University (หมายเลขทุน 2024HXFH022; 2024HXFH023); และ the Postdoctor Research Fund of West China Hospital, Sichuan University (หมายเลขทุน 2024HXBH139)
การลงทะเบียน
Protocol มีอยู่ที่ DOI: 10.1002/14651858.CD012426 .
แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 3 สิงหาคม 2025 Edit โดย ศ. พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 7 พฤศจิกายน 2025 final review โดย รศ. นพ. เจน โสธรวิทย์ 22 กุมภาพันธ์ 2026