Najważniejsze informacje

• Nie wykazano znamiennej różnicy pod względem występowania nadmiernego owłosienia i w stężeniu hormonów między grupami leczonymi octanem cyproteronu a większością terapii, z którymi go porównano.

• Zaobserwowano różnice pod względem wpływu poszczególnych leków na gospodarkę hormonalną, co można wyjaśnić mechanizmem ich działania.

Czym jest octan cyproteronu?

Niepożądany, nadmierny wzrost włosów na twarzy, brzuchu lub klatce piersiowej u kobiet wynika z podwyższonego stężenia hormonów płciowych, w szczególności testosteronu. Hormon ten produkowany jest w jajnikach. Octan cyproteronu zmniejsza stężenie testosteronu w organizmie, co redukuje wzrost niepożądanego owłosienia. Zastosowanie leku może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych, takich jak m.in.: przyrost masy ciała, depresja, uczucie zmęczenia, obrzęk lub tkliwość piersi, wypadanie włosów oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Inne metody leczenia hirsutyzmu wprowadzono stosunkowo niedawno. W niniejszym przeglądzie przedstawiono wyniki badań porównujących te metody.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy ustalić, czy octan cyproteronu jest skuteczniejszy niż inne rodzaje leków w redukcji niepożądanego i nadmiernego owłosienia, co oceniano na podstawie testów, zgłoszeń pacjentek poddawanych leczeniu oraz stężeń hormonów. Analizowaliśmy również występowanie działań niepożądanych oraz to, czy kobiety decydowały się na przerwanie leczenia.

Co zrobiliśmy?

Wyszukaliśmy badania, w których oceniano skuteczność octanu cyproteronu i innych leków u kobiet z nadmiernym owłosieniem na twarzy, brzuchu i klatce piersiowej. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki włączonych badań oraz oceniliśmy nasze zaufanie do danych na podstawie zastosowanej metodologii oraz wielkości próby.

Czego się dowiedzieliśmy?

Przeanalizowaliśmy 23 (w większości małe) badania, które obejmowały łącznie 1557 kobiet z nadmiernym owłosieniem.

U kobiet wymagających leczenia z powodu niepożądanego i nadmiernego owłosienia – o nieznanej przyczynie lub związanego z dużym stężeniem testosteronu – nie wykazano różnicy między stosowaniem octanu cyproteronu i większością innych leków stosowanych w celu zmniejszenia wzrostu włosów, zmniejszenia stężenia hormonów, a także pod względem częstości występowania działań niepożądanych.

Octan cyproteronu był prawdopodobnie skuteczniejszy po 6 miesiącach terapii w porównaniu ze spironolaktonem (gdy w obu grupach stosowano jednocześnie etynyloestradiol – żeński hormon często wykorzystywany w tabletkach antykoncepcyjnych) oraz skuteczniejszy po 24 miesiącach w porównaniu z finasterydem (również przy jednoczesnym stosowaniu etynyloestradiolu). W jednym badaniu wykazano większą skuteczność innego leku – flutamidu – w porównaniu z octanem cyproteronu po 12 miesiącach terapii.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Badania różniły się pod względem liczby uczestniczek oraz rodzajem i czasem wykonywania pomiarów, co ograniczało pełne porównanie wyników. W wielu badaniach uczestniczyła niewielka liczba kobiet.

Nie ma wystarczających danych naukowych, aby móc porównać częstość występowania działań niepożądanych między poszczególnymi metodami leczenia.

Konieczne są badania obejmujące większą liczbę pacjentek w celu uzyskania bardziej wiarygodnych wyników. Dostępne dane naukowe przemawiają za stosowaniem octanu cyproteronu lub spironolaktonu, w połączeniu z etynyloestradiolem, jako najskuteczniejszej formy leczenia niepożądanego i nadmiernego owłosienia.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Informacje są aktualne do grudnia 2022 r.