ใจความสำคัญ
เนื่องจากมีหลักฐานจำกัด ผลกระทบของระบบช่วยพยุงการทำงานของตับที่ใช้ควบคู่กับการดูแลรักษาตามมาตรฐาน เมื่อเปรียบเทียบกับการดูแลรักษาตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียวในผู้ป่วยที่มีภาวะตับวายเฉียบพลัน (การสูญเสียการทำงานของตับอย่างรวดเร็ว) จึงยังไม่ชัดเจน และไม่สามารถสรุปผลที่แน่ชัดได้
เราไม่ทราบว่าการใช้ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับ (อุปกรณ์ทางการแพทย์เพื่อการบำบัดรักษา) อาจช่วยลดหรือเพิ่มการเสียชีวิตจากสาเหตุใดๆ ภายใน 28 วันหรือเมื่อสิ้นสุดการศึกษา, จำนวนการเกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง, ความจำเป็นในการปลูกถ่ายตับ, ภาวะสมองทำงานผิดปกติจากโรคตับ (การทำงานของสมองผิดปกติอันเนื่องมาจากตับวาย) หรือจำนวนการเกิดภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ ณ ระยะเวลาติดตามผลที่นานที่สุดได้หรือไม่ เนื่องจากหลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมาก
ไม่มีการศึกษาใดที่รายงานเกี่ยวกับสุขภาวะหรือความเป็นอยู่ที่ดีของผู้ป่วย
ภาวะตับวายเฉียบพลันคืออะไร
ภาวะตับวายเฉียบพลันเป็นภาวะที่คุกคามถึงชีวิต ผู้ป่วยที่มีภาวะตับวายเฉียบพลันจะมีภาวะตับเสียหายอย่างรุนแรง ความสามารถของตับในการผลิตโปรตีนลดลง (เช่น โปรตีนสำหรับการแข็งตัวของเลือด การรักษาสมดุลของเหลว และการผลิตกลูโคส) และมีภาวะสมองเสื่อมจากตับ (สภาวะทางจิตใจเปลี่ยนแปลงไป) ภาวะตับวายเฉียบพลันมักเกิดจากการติดเชื้อไวรัส การใช้ยาหรือแอลกอฮอล์เกินขนาด
ภาวะตับวายเฉียบพลันสามารถรักษาได้อย่างไร
การรักษาภาวะตับวายเฉียบพลันขึ้นอยู่กับสาเหตุ นอกเหนือจากการดูแลทางการแพทย์ตามปกติแล้ว แพทย์ยังใช้ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับเพื่อกำจัดยาและสารอันตรายอื่นๆ ออกจากเลือดของผู้ป่วย จนกว่าตับจะทำงานได้ตามปกติ หรือจนกว่าจะมีตับใหม่สำหรับการปลูกถ่าย ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับมีสองประเภท ได้แก่ ระบบเทียม (เรียกว่าอุปกรณ์ที่ไม่ใช่ชีวภาพหรือเทคนิคที่ไม่ใช้เซลล์) และระบบช่วยพยุงการทำงานของตับแบบชีวภาพ (เรียกว่าอุปกรณ์ช่วยพยุงการทำงานของตับแบบชีวภาพ)
เราต้องการทราบอะไร
เนื่องจากมีการนำระบบช่วยพยุงการทำงานของตับมาใช้แม้ว่าผลการศึกษาและคำแนะนำในแนวทางเวชปฏิบัติจะขัดแย้งกัน เราจึงต้องการทราบว่ามีระบบช่วยพยุงการทำงานของตับระบบใดบ้างที่อาจช่วยลดการเสียชีวิตจากสาเหตุใดๆ ภายใน 28 วันหรือเมื่อสิ้นสุดการศึกษา, จำนวนผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง, ความจำเป็นในการปลูกถ่ายตับ, ภาวะสมองทำงานผิดปกติจากโรคตับ, จำนวนการเกิดภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ และผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ที่ไม่ร้ายแรง สำหรับผู้ใหญ่ที่มีภาวะตับวายเฉียบพลัน
เราทำอะไรไปบ้าง
เราได้สืบค้นการศึกษาทางคลินิกที่ทำการสุ่มผู้ใหญ่ที่มีภาวะตับวายเฉียบพลันให้ได้รับการรักษาด้วยระบบช่วยพยุงการทำงานของตับประเภทใดก็ตามควบคู่ไปกับการดูแลตามมาตรฐาน หรือได้รับการดูแลตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว เราได้สรุปผลของการศึกษาและประเมินระดับความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ระเบียบวิธีวิจัยและขนาดของการศึกษา
เราพบอะไร
เราพบ 11 การศึกษา การศึกษาเหล่านี้ดำเนินการก่อนปี 2019 และมีความแตกต่างกันในด้านขนาด คุณภาพ และผลลัพธ์ของการศึกษา ผู้เข้าร่วมทั้งหมดมีภาวะตับวายเฉียบพลันจากหลากหลายสาเหตุ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากพิษของยา โรคตับอักเสบจากไวรัส แอลกอฮอล์ หรือสาเหตุที่ไม่สามารถระบุได้แน่ชัด เกณฑ์การวินิจฉัยภาวะตับวายเฉียบพลันมีความแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศและตามช่วงเวลาที่เปลี่ยนไป การศึกษาส่วนใหญ่เป็นการศึกษาในผู้ใหญ่ แม้ว่าจะมีเด็กจำนวนเล็กน้อยรวมอยู่ด้วย โดยผู้เข้าร่วมมีอายุตั้งแต่ 10 ถึง 69 ปี ผู้ป่วยได้รับการรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤต (ICU) เนื่องจากมีอาการป่วยหนัก และผู้เข้าร่วมเกือบทั้งหมดจำเป็นต้องได้รับการปลูกถ่ายตับ เราวัดผลลัพธ์เมื่อสิ้นสุดการศึกษา
มีความไม่แน่นอนอย่างมากว่าระบบช่วยพยุงการทำงานของตับจะมีผลต่อความเสี่ยงในการเสียชีวิตภายใน 28 วัน (9 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 539 คน), การเสียชีวิตภายในหนึ่งปี (11 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 681 คน), จำนวนผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง (11 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 681 คน) และความจำเป็นในการปลูกถ่ายตับ (5 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 519 คน) หรือไม่ ไม่มีการศึกษาใดที่นำเรื่องสุขภาวะที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพมาเป็นผลลัพธ์ในการศึกษา หลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับผลของระบบช่วยพยุงการทำงานของตับต่อภาวะสมองทำงานผิดปกติจากโรคตับ (2 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 34 คน) ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับอาจส่งผลให้เกิดความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในด้านจำนวนการเกิดภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ (6 การศึกษา มีผู้เข้าร่วม 501 คน) แต่หลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมาก มีเพียงการศึกษาเดียวที่รายงานผลข้างเคียงที่ไม่ร้ายแรง มี 4 การศึกษา ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากภาคอุตสาหกรรมทั้งหมดหรือบางส่วน มี 5 การศึกษา ไม่ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากภาคอุตสาหกรรม และ 2 การศึกษาไม่ได้ระบุแหล่งที่มาของการสนับสนุนทางการเงิน
เราไม่พบการศึกษาที่กำลังดำเนินการอยู่
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
2 การศึกษา จากทั้งหมด 11 การศึกษาที่มีการตีพิมพ์ในรูปแบบบทความขนาดสั้นเท่านั้น ไม่ใช่บทความวิชาการฉบับเต็ม เราพบการศึกษาที่ตีพิมพ์ระหว่างปี 1973 ถึง 2019 ซึ่งใช้ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับที่หลากหลายประเภท ส่วนใหญ่เป็นการศึกษาขนาดเล็กที่ดำเนินการในศูนย์วิจัยเพียงแห่งเดียว (single-centre studies)
เราไม่เชื่อมั่นในหลักฐานเนื่องจากการศึกษาทั้งหมดมีปัญหาเกี่ยวกับการออกแบบการศึกษา และมีจำนวนผู้เข้าร่วมในการศึกษาไม่เพียงพอที่จะทำให้มั่นใจในผลลัพธ์ได้ ระบบช่วยพยุงการทำงานของตับส่วนใหญ่ที่ใช้ในการศึกษาผลิตโดยผู้ผลิตรายย่อย และมีวางจำหน่ายในท้องตลาดเพียงช่วงเวลาสั้นๆ เท่านั้น ในปัจจุบัน ไม่มีระบบช่วยพยุงการทำงานของตับแบบกึ่งชีวภาพวางจำหน่ายในท้องตลาดเลย
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
วันที่ค้นหาครั้งล่าสุด: 10 กรกฎาคม 2025
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินประโยชน์และโทษของระบบช่วยพยุงการทำงานของตับควบคู่กับการดูแลทางการแพทย์ตามมาตรฐาน เทียบกับการดูแลทางการแพทย์มาตรฐานเพียงอย่างเดียว สำหรับผู้ใหญ่ที่มีภาวะตับวายเฉียบพลัน
วิธีการสืบค้น
เราได้ระบุการทดลองผ่านการค้นหาด้วยตนเองและทางอิเล็กทรอนิกส์ใน The Cochrane Hepato-Biliary Group Controlled Trials Register, Cochrane Central Register of Controlled Trials, MEDLINE, Embase, LILACS, Science Citation Index Expanded และ Conference Proceedings Citation Index — Science นอกจากนี้ เรายังค้นหาจากรายการอ้างอิง ทะเบียนการทดลอง แหล่งข้อมูลอื่นๆ และติดต่อผู้เขียนการทดลองเพื่อระบุการทดลองที่จะนำมาพิจารณาในการทบทวนวรรณกรรมนี้ วันที่ค้นหาล่าสุดคือ 10 กรกฎาคม 2025
ข้อสรุปของผู้วิจัย
การทดลองนี้ประเมินระบบช่วยพยุงการทำงานของตับซึ่งทำในผู้ใหญ่ที่มีภาวะตับวายเฉียบพลัน จากหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นต่ำมาก จึงมีความไม่แน่นอนอย่างยิ่งเกี่ยวกับผลของระบบช่วยพยุงการทำงานของตับร่วมกับการรักษาและการดูแลตามมาตรฐาน เปรียบเทียบกับการรักษาและการดูแลตามมาตรฐานเพียงอย่างเดียว ต่ออัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุภายในวันที่ 28 และ ณ ระยะเวลาติดตามผลที่นานที่สุด, เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง, การปลูกถ่ายตับ, ภาวะสมองทำงานผิดปกติจากโรคตับ และภาวะอวัยวะล้มเหลวหลายระบบ ซึ่งรวมถึงภาวะตับวาย เนื่องจากข้อมูลมีไม่เพียงพอ เราขาดข้อมูลเกี่ยวกับคุณภาพชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ
แหล่งทุน
การทบทวนวรรณกรรมครั้งนี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนโดยเฉพาะ
การลงทะเบียน
ระเบียบวิธีการวิจัยสำหรับงานวิจัยนี้สามารถดูได้ผ่านทาง DOI: 10.1002/14651858.CD015059.
แปลโดย แพทย์หญิงวิลาสินี หน่อแก้ว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี Edit โดย ศ พญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ คณะแพทยศาศตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 12 ตุลาคม 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก




