Jakie są korzyści i zagrożenia związane ze stosowanien systemów wspomagania wątroby u osób cierpiących na ostrą niewydolność wątroby?

Najważniejsze informacje

• Ze względu na ograniczoną ilość danych naukowych nie jest jasne, czy stosowanie systemów wspomagających wątrobę wraz ze standardowym leczeniem jest bardziej skuteczne w leczeniu ostrej niewydolności wątroby (gwałtownej utraty funkcji wątroby) niż samo standardowe leczenie. Na ten moment nie można sformułować jednoznacznych wniosków.

• W związku z niepewnymi danymi naukowymi nie wiemy, czy stosowanie systemów wspomagania wątroby (urządzeń terapeutycznych) może podwyższyć lub obniżyć: ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny w ciągu 28 dni lub do momentu zakończenia badania, liczbę ciężkich efektów niepożądanych, potrzebę przeszczepu wątroby, ryzyko wystąpienia encefalopatii wątrobowej (dysfunkcji mózgu w wyniku niewydolności wątroby) lub liczbę zdarzeń niewydolności wielonarządowej po maksymalnym okresie obserwacji pacjenta.

• Żadne z badań nie raportowało samopoczucia pacjentów.

Czym jest ostra niewydolność wątroby?

Ostra niewydolność wątroby jest chorobą zagrażającą życiu. U osób cierpiących na tę chorobę występuje poważne uszkodzenie wątroby, zmniejszona zdolność wątroby do produkcji białek (odpowiedzialnych na przykład za krzepnięcie krwi, utrzymanie równowagi płynów i produkcję glukozy) oraz encefalopatia wątrobowa (zaburzenia stanu psychicznego). Ostra niewydolność wątroby jest często spowodowana infekcją wirusową, przedawkowaniem leków lub nadmiernym spożywaniem alkoholu.

Jakie leczenie stosuje się przy ostrej niewydolności wątroby?

Leczenie zależne jest od przyczyn choroby. Poza standardowymi metodami leczenia lekarze stosują systemy wspomagania wątroby. Służą one do oczyszczania krwi pacjenta z leków lub innych szkodliwych substancji do momentu, kiedy wątroba znowu zacznie działać prawidłowo albo możliwy będzie przeszczep nowej wątroby. Systemy wspomagania wątroby dzielą się na dwa rodzaje: systemy sztuczne (określane również jako urządzenia niebiologiczne lub techniki niewykorzystujące żywych komórek) i systemy biosztuczne (określane również jako biologiczne urządzenia wspomagania wątroby).

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Ponieważ systemy wspomagania wątroby są stosowane pomimo sprzecznych wyników badań i rekomendacji klinicznych, chcieliśmy się dowiedzieć, czy którekolwiek systemy wspomagania wątroby mogą obniżyć: ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny w ciągu 28 dni lub do momentu zakończenia badania, liczbę ciężkich efektów niepożądanych, potrzebę przeszczepu wątroby, ryzyko wystąpienia encefalopatii wątrobowej, liczbę zdarzeń niewydolności wielonarządowej i liczbę łagodnych skutków niepożądanych u osób dorosłych cierpiących na ostrą niewydolność wątroby.

Co zrobiliśmy?

Poszukiwaliśmy badań klinicznych, w których losowo przydzielano osoby chore na ostrą niewydolność wątroby do samego leczenia standardowego lub do leczenia standardowego wraz z systemami wspomagania wątroby. Na koniec podsumowaliśmy wyniki badań oraz oceniliśmy nasz poziom zaufania względem danych naukowych w oparciu o takie czynniki jak metodologia badań i ich wielkość.

Czego się dowiedzieliśmy?

Zidentyfikowaliśmy 11 badań. Badania te zostały przeprowadzone przed 2019 rokiem i różniły się pod względem wielkości, jakości i wyników. Wszyscy uczestnicy cierpieli na ostrą niewydolność wątroby z różnych przyczyn, głównie z powodu zatrucia lekami, wirusowego zapalenia wątroby, spożywania alkoholu lub z przyczyn nieokreślonych. Diagnozy ostrej niewydolności wątroby różniły się w zależności od kraju i roku diagnozy. Badania obejmowały głównie osoby dorosłe, ale uwzględniono również kilkoro dzieci. Zakres wieku wynosił od 10 do 69 lat. Uczestnicy byli przyjmowani na oddział intensywnej opieki medycznej, gdy byli ciężko chorzy i prawie wszyscy z nich potrzebowali przeszczepu wątroby. Przeanalizowaliśmy wyniki badań po ich zakończeniu.

Nie możemy być pewni, czy systemy wspomagania wątroby mogą mieć jakikolwiek wpływ na ryzyko zgonu w ciągu 28 dni (9 badań i 539 uczestników) lub w ciągu roku (11 badań i 681 uczestników), na liczbę ciężkich efektów niepożądanych (11 badań i 681 uczestników) oraz na potrzebę przeszczepu wątroby (5 badań i 519 uczestników). Żadne z badań nie uwzględniło jako wyniku samopoczucia pacjentów związanego z ich stanem zdrowia. Bardzo niepewne są dane naukowe dotyczące wpływu systemów wspomagania wątroby na wystąpienie encefalopatii wątrobowej (2 badania i 34 uczestników). Systemy wspomagania wątroby mogą przynosić niewielką lub żadną różnicę w liczbie przypadków niewydolności wielonarządowej (6 badań i 501 uczestników), jednak również w tym przypadku dane naukowe są bardzo niepewne. Zaledwie jedno badanie przedstawiło wyniki dotyczące łagodnych efektów niepożądanych. Cztery badania były całkowicie lub częściowo sponsorowane przez przemysł farmaceutyczny, pięć badań nie posiadało dofinansowania, a w dwóch badaniach nie zawarto informacji o źródłach finansowania.

Nie znaleźliśmy badań, które trwają obecnie.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Dwa z 11 omawianych badań zostały opublikowane wyłącznie w krótkiej formie, a nie jako pełne artykuły naukowe. Dotarliśmy do badań opublikowanych w okresie od 1973 do 2019 roku. W badaniach tych uwzględniono różne rodzaje systemów wspomagania wątroby. Większość badań była niewielka oraz przeprowadzona w jednym ośrodku.

Nie mamy zaufania do tych danych, ponieważ we wszystkich badaniach stwierdzono nieprawidłowości w zakresie projektu badawczego. Co więcej, liczba badanych osób nie była wystarczająca, aby być pewnym wyników. Większość systemów wspomagania wątroby stosowanych w badaniach została wyprodukowana przez niewielkich producentów i była sprzedawana przez krótki czas. Na ten moment żadne systemy biosztuczne nie są dostępne na rynku.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Data ostatniego wyszukiwania: 10 lipca 2025 r.