ประโยชน์และความเสี่ยงของการให้น้ำมันทางปาก (ไขมันทางระบบทางเดินอาหาร) ในทารกที่เป็นโรคตับหรือมีความเสี่ยงต่อโรคตับอันเนื่องมาจากภาวะลำไส้ล้มเหลวคืออะไร

ใจความสำคัญ

• เนื่องจากยังไม่มีหลักฐานที่มีคุณภาพดี เราจึงไม่ทราบว่าไขมันทางระบบทางเดินอาหารส่งผลดีหรือผลเสียต่อทารกที่มีความเสี่ยงต่อโรคตับ หรือผู้ที่เป็นโรคตับอันเป็นผลจากความจำเป็นในการได้รับสารอาหารเทียมเป็นเวลานานจากภาวะลำไส้ล้มเหลวหรือไม่

• ไม่มีการศึกษาใดที่ศึกษาเฉพาะเจาะจงถึงผลของไขมันทางระบบทางเดินอาหารในทารกที่มีความเสี่ยงต่อโรคตับ หรือผู้ที่เป็นโรคตับอันเนื่องจากความจำเป็นในการได้รับสารอาหารเทียมเป็นเวลานานจากภาวะลำไส้ล้มเหลว

• เพื่อตอบคำถามนี้ เราจำเป็นต้องมีการศึกษาขนาดใหญ่ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อศึกษาผลของไขมันทางระบบทางเดินอาหารในทารกที่มีภาวะลำไส้ล้มเหลว

โรคตับที่เกี่ยวเนื่องกับการให้สารอาหารทางหลอดเลือดดำคืออะไร

ทารก (เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี) ที่มีภาวะลำไส้ล้มเหลว ซึ่งไม่สามารถรับอาหารทางปากหรือทางสายให้อาหารได้ จะต้องพึ่งพาสารอาหารทางหลอดเลือดดำ (สารอาหารสังเคราะห์ที่ให้ผ่านทางหลอดเลือดดำ) ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยของการรักษานี้คือ โรคตับที่เกี่ยวเนื่องกับการให้สารอาหารทางหลอดเลือดดำ (PNALD) ซึ่งอาจนำไปสู่การเจ็บป่วยรุนแรงหรือแม้กระทั่งเสียชีวิตได้หากไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม สาเหตุที่แน่ชัดของโรคตับนี้ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่ปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดโรค ได้แก่ การได้รับสารอาหารสังเคราะห์ การขาดการรับอาหารทางปาก การติดเชื้อ และการผ่าตัด ปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่มีประสิทธิภาพอย่างเต็มที่ในการป้องกันโรคตับในทารกที่มีภาวะลำไส้ล้มเหลว สารอาหารสังเคราะห์บางชนิด เช่น ชนิดที่มีส่วนผสมของน้ำมันปลา อาจช่วยได้บ้าง แต่ก็ไม่สามารถป้องกันหรือรักษาโรคตับในทารกที่มีภาวะลำไส้ล้มเหลวได้อย่างสมบูรณ์ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นต้องมีกลยุทธ์การป้องกันและการรักษาที่ดีกว่านี้

ไขมันทางระบบทางเดินอาหารคืออะไร

Lipids (ไขมันและน้ำมัน) เป็นสารอาหารที่จำเป็นซึ่งให้พลังงาน ช่วยขนส่งวิตามิน และเป็นส่วนประกอบสำคัญของเซลล์ นอกจากนี้ยังมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาของสมองและดวงตา เมื่อมีการให้ไขมันทางปากหรือผ่านทางสายให้อาหาร จะเรียกว่าไขมันทางระบบทางเดินอาหาร (enteral lipids) ไขมันเหล่านี้สามารถมาจากแหล่งต่างๆ ได้แก่ ปลา พืช สาหร่าย เชื้อรา หรือจากการผลิตแบบสังเคราะห์ ซึ่งองค์ประกอบของไขมันจะแตกต่างกันไปตามแหล่งที่มา การศึกษาในห้องปฏิบัติการในสัตว์ทดลองชี้ให้เห็นว่า ไขมันทางระบบทางเดินอาหารอาจช่วยป้องกันหรือลดความรุนแรงของโรคตับในบริบทของภาวะลำไส้ล้มเหลวได้

เราต้องการทราบอะไร

เราต้องการทราบว่าไขมันทางระบบทางเดินอาหารมีประโยชน์หรือก่อให้เกิดผลเสียต่อทารกที่มีความเสี่ยงต่อโรคตับ หรือผู้ที่เป็นโรคตับอันเนื่องมาจากความจำเป็นที่ต้องได้รับสารอาหารเทียมเป็นเวลานานจากภาวะลำไส้ล้มเหลวหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราตั้งคำถามว่าไขมันทางระบบทางเดินอาหารสามารถป้องกันหรือรักษาโรคตับในทารกที่มีภาวะลำไส้ล้มเหลวได้หรือไม่

เราทำอะไรบ้าง

เราได้สืบค้นวรรณกรรมทางการแพทย์เพื่อหาการศึกษาที่ประเมินประโยชน์และความเสี่ยงของไขมันทางระบบทางเดินอาหารในทารกที่มีความเสี่ยง หรือได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะ PNALD แล้ว เรารวบรวมเฉพาะการศึกษาที่มีการให้ไขมันทางระบบทางเดินอาหารทางปากหรือผ่านทางสายให้อาหาร และทารกได้รับการสุ่มเลือกให้เข้ารับการรักษาในกลุ่มต่างๆ จากนั้นเราจึงเปรียบเทียบ วิเคราะห์ และสรุปผลของการศึกษาเหล่านี้ พร้อมทั้งประเมินระดับความเชื่อมั่นของเราต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น วิธีการศึกษาและจำนวนทารกที่เข้าร่วม

เราพบอะไร

เราพบ 11 การศึกษา ที่เกี่ยวข้องกับทารก 2192 คนที่มีความเสี่ยงต่อภาวะ PNALD ซึ่งได้รับไขมันทางระบบทางเดินอาหารเป็นระยะเวลาสูงสุดประมาณ 8 สัปดาห์ จาก 4 การศึกษาเหล่านี้ที่เปรียบเทียบการใช้น้ำมันจากสาหร่ายเดี่ยวๆ หรือใช้ร่วมกับน้ำมันชนิดอื่นกับกลุ่มควบคุม ในขณะที่อีก 3 การศึษาเปรียบเทียบน้ำมันปลาเดี่ยวๆ หรือใช้ร่วมกับน้ำมันชนิดอื่นกับกลุ่มควบคุม การศึกษาที่มีขนาดเล็กที่สุดมีทารกเข้าร่วม 18 คน ในขณะที่การศึกษาขนาดใหญ่ที่สุดมีทารกเข้าร่วม 1273 คน การศึกษาต่างๆ ดำเนินการในภูมิภาคเอเชีย ออสเตรเลีย ยุโรป และทวีปอเมริกา การศึกษาหลายฉบับได้รับการสนับสนุนจากบริษัทยา

มีเพียงไม่กี่การศึกษาที่ประเมินผลด้านการป้องกันภาวะ PNALD เราไม่พบการศึกษาใดที่ประเมินการใช้ไขมันทางระบบทางเดินอาหารสำหรับการรักษาโรคตับที่เป็นอยู่แล้ว มี 11 การศึกษา ได้ตรวจสอบการใช้ไขมันทางระบบทางเดินอาหารในทารกที่มีความเสี่ยงต่อโรคตับ เราพบว่า เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ได้รับการรักษาหรือการใช้ยาหลอก (ไม่มีสารออกฤทธิ์) ไขมันทางระบบทางเดินอาหารอาจส่งผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลยในการป้องกันสิ่งต่อไปนี้ ภาวะ PNALD; ภาวะรับอาหารไม่ได้; ระยะเวลาที่ใช้จนกว่าจะรับอาหารทางปากหรือทางสายให้อาหารได้เต็มที่; หรืออัตราการเสียชีวิต ระยะเวลาการพักรักษาตัวในโรงพยาบาลอาจลดลงเมื่อใช้ไขมันทางระบบทางเดินอาหาร แต่ยังมีข้อมูลจำกัดจากเพียงการศึกษาเดียวเท่านั้น

โดยรวมแล้ว เรายังมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับผลลัพธ์เหล่านี้

ไม่มีข้อมูลประเมินผลของไขมันทางระบบทางเดินอาหารต่อความจำเป็นในการปลูกถ่ายตับ

ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร

เราไม่มีความเชื่อมั่นว่าไขมันทางระบบทางเดินอาหารจะมีผลต่อภาวะ PNALD, ภาวะรับอาหารไม่ได้, ระยะเวลาที่ใช้จนกว่าจะรับอาหารทางระบบทางเดินอาหารได้เต็มที่, ระยะเวลาการพักรักษาตัวในโรงพยาบาล หรืออัตราการเสียชีวิต เนื่องจาก:

• การศึกษาต่างๆ มีความแตกต่างกันในเรื่องชนิด ขนาดยา ระยะเวลา และวิธีการบริหารไขมันทางระบบทางเดินอาหาร;

• ผู้เข้าร่วมการศึกษาหรือผู้วิจัยบางคนอาจทราบว่ากำลังรับการรักษาแบบใดอยู่

• ไม่ใช่ทุกการศึกษาที่รายงานข้อมูลของผลลัพธ์ที่เราสนใจทั้งหมด

• มีการศึกษาน้อยเกินกว่าที่จะสรุปผลได้อย่างชัดเจน และบางการศึกษามีขนาดเล็กมาก

หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน

หลักฐานนี้เป็นข้อมูลล่าสุดจนถึงวันที่ 16 ธันวาคม 2024