مزایا و خطرات مصرف روغن‌های خوراکی (لیپیدهای روده‌ای) در نوزادانی که به دلیل نارسایی روده، دچار بیماری کبدی بوده یا در معرض خطر آن هستند، چیست؟

پیام‌های کلیدی

• از آنجایی‌که شواهدی با کیفیت خوب دردسترس نیست، ما نمی‌دانیم مصرف لیپیدهای روده‌ای در نوزادانی که به دلیل نیاز طولانی‌مدت به تغذیه مصنوعی ثانویه به نارسایی روده، دچار بیماری کبدی بوده یا در معرض خطر ابتلا به آن هستند، چه مزایا یا خطراتی دارند.

• هیچ مطالعه‌ای وجود نداشت که به‌طور خاص تاثیر مصرف لیپیدهای روده‌ای را در نوزادانی که به دلیل نیاز طولانی‌مدت به تغذیه مصنوعی ثانویه به نارسایی روده، در معرض خطر بیماری کبدی بوده یا دچار آن هستند، بررسی کرده باشد.

• برای پاسخ به این سوال، به انجام مطالعات بزرگی نیاز داریم که به‌طور خاص برای بررسی تاثیر مصرف لیپیدهای روده‌ای در نوزادان مبتلا به نارسایی روده طراحی شده باشند.

بیماری کبدی مرتبط با تغذیه تزریقی چیست؟

نوزادان (کودکان زیر یک سال) مبتلا به نارسایی روده که نمی‌توانند از طریق دهان یا لوله تغذیه شوند، به تغذیه تزریقی (تغذیه مصنوعی از طریق ورید) متکی هستند. یکی از عوارض شایع این نوع درمان، بیماری کبدی مرتبط با تغذیه تزریقی (parenteral nutrition-associated liver disease; PNALD) است که در صورت عدم مدیریت صحیح، می‌تواند منجر به بیماری شدید یا حتی مرگ‌ومیر شود. علل دقیق بروز این بیماری کبدی مشخص نیست، اما عوامل موثر شامل تغذیه مصنوعی، نداشتن تغذیه دهانی، عفونت‌ها و جراحی‌ها هستند. در حال حاضر، هیچ راه کاملا موثری برای پیشگیری از بروز بیماری کبدی در نوزادان مبتلا به نارسایی روده وجود ندارد. برخی از انواع تغذیه مصنوعی، مانند مواردی که حاوی روغن ماهی هستند، ممکن است کمک کننده باشند، اما به‌طور کامل از بروز بیماری کبدی در نوزادان مبتلا به نارسایی روده پیشگیری نکرده یا آن را درمان نمی‌کنند. بنابراین، به استراتژی‌های پیشگیری و درمان بهتری نیاز است.

لیپیدهای روده‌ای چه هستند؟

لیپیدها (چربی‌ها و روغن‌ها) مواد مغذی ضروری هستند که انرژی را فراهم می‌کنند، ویتامین‌ها را منتقل کرده و به عنوان بلوک‌های ساختمانی برای سلول‌ها عمل می‌کنند. وجود آن‌ها برای رشد مغز و چشم نیز بسیار مهم هستند. وقتی لیپیدها از طریق دهان یا از طریق لوله تغذیه داده می‌شوند، لیپیدهای روده‌ای نام می‌گیرند. این لیپیدها می‌توانند از منابع مختلفی از جمله ماهی، گیاهان، جلبک‌ها، قارچ‌ها یا تولید مصنوعی تهیه شوند و ترکیب آن‌ها بسته به منبع، متفاوت است. مطالعات آزمایشگاهی روی حیوانات نشان می‌دهند که لیپیدهای روده‌ای ممکن است به پیشگیری یا کاهش بیماری کبد در شرایط نارسایی روده کمک کنند.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

ما خواستیم بدانیم که مصرف لیپیدهای روده‌ای در نوزادانی که به دلیل نیاز طولانی‌مدت به تغذیه مصنوعی ثانویه به نارسایی روده، در معرض خطر بیماری کبدی بوده یا به آن مبتلا هستند، چه فوایدی دارند یا باعث چه عوارضی می‌شوند. ما، به‌طور خاص، پرسیدیم که مصرف لیپیدهای روده‌ای می‌توانند از بروز بیماری کبد در نوزادان مبتلا به نارسایی روده پیشگیری کرده یا آن را درمان کنند یا خیر.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما در منابع علمی پزشکی به دنبال مطالعاتی گشتیم که مزایا و خطرات مصرف لیپیدهای روده‌ای را در نوزادان در معرض خطر یا مبتلا به PNALD، ارزیابی کردند. ما فقط مطالعاتی را وارد کردیم که در آن‌ها لیپیدهای روده‌ای از طریق خوراکی یا لوله تغذیه داده شدند، و نوزادان به صورت تصادفی به گروه‌های درمانی مختلف اختصاص یافتند. سپس نتایج این مطالعات را مقایسه، آنالیز و خلاصه کرده، و میزان اطمینان خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام مطالعه و تعداد نوزادان واردشده، ارزیابی کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما 11 مطالعه را شامل 2192 نوزاد در معرض خطر PNALD یافتیم که لیپیدهای روده‌ای را تا تقریبا هشت هفته دریافت کردند. از این مطالعات، چهار مطالعه روغن جلبک را به‌تنهایی یا در ترکیب با دیگر روغن‌ها در مقابل یک گروه کنترل مقایسه کردند، درحالی‌که سه مطالعه روغن ماهی را به‌تنهایی یا در ترکیب با دیگر روغن‌ها در برابر یک گروه کنترل مقایسه کردند. کوچکترین مطالعه شامل 18 نوزاد بود، و بزرگترین مطالعه 1273 نوزاد را وارد کرد. مطالعات در سراسر آسیا، استرالیا، اروپا و آمریکا انجام شدند. چندین مطالعه توسط شرکت‌های داروسازی حمایت مالی شدند.

فقط چند مطالعه محدود، پیشگیری از بروز PNALD را ارزیابی کردند. ما هیچ مطالعه‌ای را نیافتیم که لیپیدهای روده‌ای را برای درمان بیماری کبدی اثبات‌شده ارزیابی کرده باشد. یازده مطالعه، لیپیدهای روده‌ای را در نوزادان در معرض خطر بیماری کبدی بررسی کردند. ما دریافتیم که لیپیدهای روده‌ای در مقایسه با عدم درمان یا دارونما (placebo) (بدون ماده موثر)، ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر پیشگیری از موارد زیر داشته باشند: PNALD؛ عدم تحمل تغذیه؛ زمان لازم برای دستیابی به تغذیه کامل روده‌ای از راه دهان یا لوله تغذیه؛ یا مرگ‌ومیر. طول مدت بستری در بیمارستان ممکن است با مصرف لیپیدهای روده‌ای کاهش یابد، اما اطلاعات محدودی از فقط یک مطالعه واحد در دسترس است.

در مجموع، ما در مورد این نتایج مطمئن نیستیم.

هیچ داده‌ای تاثیر مصرف لیپیدهای روده‌ای را بر نیاز به پیوند کبد ارزیابی نکرد.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

ما مطمئن نیستیم که مصرف لیپیدهای روده‌ای تاثیری بر PNALD، عدم تحمل تغذیه، زمان لازم برای رسیدن به تغذیه کامل روده‌ای، طول مدت بستری در بیمارستان یا مرگ‌ومیر داشته باشند، زیرا:

• مطالعات از نظر نوع، دوز، مدت زمان و نحوه‌ تجویز لیپید روده‌ای متفاوت بودند؛

• برخی از شرکت‌کنندگان مطالعه یا محققان ممکن است از نوع درمانی که دریافت ‌کردند، آگاه بوده باشند؛

• همه مطالعات داده‌های مربوط به همه پیامدهای مورد نظر را ارائه نکردند؛

• مطالعات بسیار کمی برای نتیجه‌گیری قطعی وجود داشتند، و برخی از آن‌ها بسیار کوچک بودند.

شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟

شواهد تا 16 دسامبر 2024 به‌روز است.