วิธีการที่ออกแบบมาเพื่อลดการหกล้มในผู้สูงอายุในสถานดูแลมีประสิทธิผลเพียงใด

ใจความสำคัญ

• การหกล้มในสถานดูแลระยะยาวน่าจะลดลงได้ด้วยมาตรการต่างๆ ดังนี้: มาตรการแบบพหุปัจจัย (ซึ่งประกอบด้วยหลายส่วน) ที่ดำเนินการโดยได้รับความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ของสถานที่นั้นๆ และปรับให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของผู้พักอาศัยแต่ละคน (เช่น ผู้ที่อยู่กับภาวะสมองเสื่อม), การออกกำลังกาย, และการเสริมวิตามินดี จำนวนคนที่ล้มอาจลดลงได้โดย: เพิ่มการให้ผลิตภัณฑ์นมผ่านความช่วยเหลือจากนักโภชนาการในการออกแบบรายการอาหาร และออกกำลังกายในผู้พักอาศัยที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา ยังไม่ชัดเจนว่าวิธีการอย่างเดียวเพื่อเพิ่มความเหมาะสมใน การนำส่งยาจะช่วยลดการหกล้มได้หรือไม่

• มาตรการแบบพหุปัจจัยและมาตรการการออกกำลังกายอาจมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ อย่างไรก็ตาม หากไม่ได้ออกกำลังกายอย่างต่อเนื่อง ผลในการลดการหกล้มก็จะไม่ยั่งยืน การเพิ่มปริมาณการให้ผลิตภัณฑ์นมโดยอาศัยความช่วยเหลือจากนักโภชนาการในการออกแบบเมนูอาหารอาจช่วยลดจำนวนผู้ที่กระดูกหักจากการหกล้มได้

• ขณะนี้มีข้อมูลฉบับปรับปรุงใหม่เกี่ยวกับวิธีการป้องกันการหกล้มในสถานดูแล แต่เรามีความเชื่อมั่นต่อหลักฐานที่มีอยู่ส่วนใหญ่ในระดับปานกลางถึงน้อย ยังคงต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีป้องกันการหกล้มในผู้ที่อาศัยอยู่ในสถานดูแล โดยเฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับประเภทของการออกกำลังกายที่มีประสิทธิผลมากที่สุด และวิธีการเพื่อปรับปรุงการนำส่งยา

เรามีวิธีการรายงานมาตรการที่ใช้ในการประเมินการหกล้มอย่างไร และเหตุใดเรื่องนี้จึงมีความสำคัญ

การหกล้มในผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในสถานดูแล เช่น บ้านพักคนชรา เป็นเรื่องที่พบได้บ่อย และอาจเป็นสาเหตุให้สูญเสียความสามารถในการพึ่งพาตนเอง เกิดการบาดเจ็บ และในบางครั้งอาจนำไปสู่การเสียชีวิตจากการบาดเจ็บได้ ดังนั้น มาตรการป้องกันการหกล้มที่มีประสิทธิภาพจึงมีความสำคัญ

การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับมาตรการใดๆ ที่ออกแบบมาเพื่อลดการหกล้มในผู้สูงอายุ โดยเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับมาตรการดังกล่าวนั้น จะถูกจัดแบ่งกลุ่มตามประเภท โดยยึดตามระบบจำแนกการป้องกันการหกล้ม (Taxonomy) ที่พัฒนาขึ้นโดยเครือข่ายป้องกันการหกล้มแห่งยุโรป (ProFaNE) มาตรการต่างๆ ถูกจัดแบ่งไว้ดังนี้:

• มาตรการแบบพหุปัจจัย (multifactorial interventions): คือการให้มาตรการแทรกแซงตั้งแต่สองประเภทขึ้นไป เช่น การออกกำลังกาย การทบทวนการใช้ยา และการเสริมวิตามินดี โดยพิจารณาจากปัจจัยเสี่ยงต่อการหกล้มของแต่ละบุคคล;

• มาตรการแบบเดี่ยว (single interventions): คือการใช้มาตรการแทรกแซงหลักเพียงประเภทเดียวกับผู้เข้าร่วมทุกคนในกลุ่ม;

• มาตรการแบบผสมผสาน (multiple interventions): คือการใช้มาตรการแทรกแซงหลายอย่างร่วมกันในรูปแบบเดียวกันกับผู้เข้าร่วมทุกคนในกลุ่ม

สิ่งที่เราต้องการทราบคืออะไร

เราต้องการค้นหาว่าวิธีการใดสามารถลดการหกล้มในผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในสถานดูแลได้ โดยพิจารณาจากจำนวนคนที่หกล้มและจำนวนครั้งที่หกล้ม นอกจากนี้ เรายังพิจารณาถึงความเสี่ยงของการเกิดกระดูกหัก ผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ของวิธีการ และผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจอีกด้วย

เราทำอะไรบ้าง

เราค้นหาการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการเพื่อลดการหกล้มในผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในสถานดูแล เราเปรียบเทียบและสรุปผลการศึกษาและจัดอันดับตามความเชื่อมั่นของหลักฐานของพวกเราโดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น วิธีการศึกษาและขนาดการศึกษา

เราพบอะไร

เราพบ 104 การศึกษา (ผู้สูงอายุ 68,964 ราย) โดยมีอายุเฉลี่ย 84 ปี โดย 72% เป็นผู้หญิง การศึกษาเหล่านี้ดำเนินการใน 25 ประเทศ และได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับมาตรการแบบพหุปัจจัย, มาตรการแบบเดี่ยว (ได้แก่ การออกกำลังกาย, การปรับการใช้ยาให้เหมาะสม (การปรับปรุงการสั่งจ่ายยา), การเสริมวิตามินดี, คำแนะนำจากนักกำหนดอาหารและการออกแบบเมนูเพื่อเพิ่มการเสริมผลิตภัณฑ์นม, เทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก (เครื่องมือที่ช่วยในการทำหน้าที่ของผู้สูงอายุ), การฝึกอบรมเจ้าหน้าที่, และรูปแบบการดูแลรักษาที่แตกต่างกัน), รวมถึงมาตรการแบบผสมผสาน

• โดยรวมแล้ว มาตรการแบบพหุปัจจัยอาจไม่ช่วยลดอัตราการล้ม (จำนวนครั้งที่ล้มในช่วงเวลาหนึ่ง) แต่ช่วยลดจำนวนผู้ล้มได้ อย่างไรก็ตาม มาตรการแบบพหุปัจจัยที่ดำเนินการโดยได้รับความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ของสถานดูแล และปรับให้เหมาะสมตามสถานการณ์เฉพาะของผู้อยู่อาศัยแต่ละราย (เช่น ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม) ส่งผลลัพธ์ที่ชัดเจนกว่า และน่าจะช่วยลดอัตราการหกล้มรวมถึงจำนวนผู้หกล้มได้ มาตรการแบบพหุปัจจัยอาจมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในการช่วยลดการหกล้มด้วยเช่นกัน

• การออกกำลังกายแบบแอคทีฟ (Active exercise) ในฐานะมาตรการเดี่ยว น่าจะช่วยลดอัตราการหกล้มและจำนวนผู้หกล้มได้ แต่อาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อความเสี่ยงในการเกิดกระดูกหัก อย่างไรก็ตาม หากไม่ปฏิบัติการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่อง ผลลัพธ์ต่อการลดอัตราการหกล้มจะไม่ยั่งยืน และน่าจะไม่มีผลต่อการลดจำนวนผู้หกล้ม มาตรการการออกกำลังกายแบบแอคทีฟอาจช่วยลดจำนวนผู้หกล้มในกลุ่มผู้อยู่อาศัยที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญา (ความสามารถทางสมองลดลง) และอาจมีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ในการลดการหกล้ม (เมื่อพิจารณาจากมุมมองระบบบริการสุขภาพของออสเตรเลีย)  

• โดยภาพรวมแล้ว มาตรการที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อปรับปรุงการสั่งจ่ายยานั้นมีความหลากหลาย และอาจสร้างความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่ออัตราการหกล้ม อีกทั้งน่าจะสร้างความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อจำนวนผู้หกล้ม เรายังไม่มั่นใจในผลลัพธ์ของมาตรการเดี่ยวที่มุ่งเน้นการปรับปรุงความเหมาะสมของยาที่ผู้อยู่อาศัยได้รับ ผ่านการประเมินและการให้คำแนะนำ มาตรการเดี่ยวเพื่อปรับปรุงการสั่งจ่ายยาดังกล่าว อาจไม่มีความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์หากนำมาใช้เป็นมาตรการแบบโดดๆ (standalone intervention)

• การสั่งจ่ายวิตามินดี (ทั้งแบบร่วมกับแคลเซียมหรือไม่ก็ตาม) น่าจะช่วยลดอัตราการหกล้มได้ แต่ก็น่าจะสร้างความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อจำนวนผู้หกล้ม ผู้อยู่อาศัยในการศึกษาเหล่านี้ดูเหมือนจะมีระดับวิตามินดีต่ำ

• การเพิ่มปริมาณการเสิร์ฟอาหารประเภทนมให้แก่ผู้อยู่อาศัย โดยผ่านการช่วยเหลือจากนักกำหนดอาหารในการออกแบบเมนู อาจช่วยลดจำนวนผู้หกล้มและความเสี่ยงของการเกิดกระดูกหักจากการหกล้มได้ ไม่มีการรายงานข้อมูลอัตราการล้ม

• เรายังไม่มั่นใจในผลลัพธ์ของมาตรการต่างๆ ที่มีต่อผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ เนื่องจากการศึกษาที่นำมารวบรวมนั้นมีการรายงานในส่วนนี้ไว้น้อยมากโดยภาพรวม

ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร

เรามีความเชื่อมั่นในระดับปานกลางไปจนถึงระดับน้อยต่อหลักฐานที่มีอยู่ ความเชื่อมั่นของเรามีจำกัด เนื่องจากผู้เข้าร่วมในการศึกษาจำนวนมากทราบว่าตนเองได้รับการรักษาแบบใด และไม่ใช่ทุกการศึกษาที่ให้ข้อมูลครบถ้วนในทุกประเด็นที่เราสนใจ นอกจากนี้ มักพบปัญหาเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัยที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลของการศึกษาต่างๆ

หลักฐานเป็นปัจจุบันแค่ไหน

การทบทวนวรรณกรรมนี้เป็นการปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัยจากฉบับก่อนหน้าซึ่งเผยแพร่ในปี ค.ศ. 2010, 2012 และ 2018 หลักฐานที่นี่เป็นปัจจุบันจนถึงวันที่ 10 พฤษภาคม 2024