บุหรี่ไฟฟ้าสามารถช่วยให้คนเลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่ และมีผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์เมื่อใช้เพื่อวัตถุประสงค์นี้หรือไม่

บุหรี่ไฟฟ้าคืออะไร

บุหรี่ไฟฟ้า (e-cigarettes) เป็นอุปกรณ์พกพาที่ทำงานโดยให้ความร้อนกับของเหลวที่มักมีนิโคตินและสารแต่งกลิ่นและรส บุหรี่ไฟฟ้าช่วยให้คุณสูดดมสารนิโคตินเป็นไอแทนที่จะสูบ เนื่องจากบุหรี่ไฟฟ้าไม่มีการเผาไหม้ยาสูบ บุหรี่ไฟฟ้าจึงไม่ทำให้ผู้ใช้สัมผัสกับสารพิษในระดับเดียวกับที่เราทราบว่าอาจทำให้เกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับการสูบในผู้ที่ใช้บุหรี่ธรรมดา

การใช้บุหรี่ไฟฟ้าเรียกว่า 'การสูบไอระเหย (vaping)' หลายคนใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อช่วยในการเลิกบุหรี่

ทำไมเราถึงทำการทบทวนวรรณกรรมนี้

การหยุดสูบบุหรี่จะช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปอดและโรคอื่น ๆ แต่หลายคนพบว่าการเลิกสูบบุหรี่เป็นสิ่งที่ยาก เราต้องการทราบว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้าสามารถช่วยให้เลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่ และหากผู้ที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อวัตถุประสงค์นี้พบผลที่ไม่พึงประสงค์อะไรบ้าง

เราได้ทำอะไร

เราสืบค้นการศึกษาเกี่ยวกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อช่วยเลิกสูบบุหรี่

เรามองหาการศึกษาแบบสุ่มที่มีการควบคุม ซึ่งวิธีการตัดสินที่ให้การรักษาที่แต่ละคนจะได้รับนั้นต้องดำเนินการด้วยวิธีการแบบสุ่ม การศึกษาประเภทนี้ให้หลักฐานที่เชื่อถือได้มากที่สุดเกี่ยวกับผลของการรักษา เรายังมองหาการศึกษาที่ทุกคนได้รับการบำบัดโดยบุหรี่ไฟฟ้า

เราสนใจที่จะค้นหา:

· มีกี่คนที่หยุดสูบบุหรี่อย่างน้อย 6 เดือน และ
· มีกี่คนที่ได้รับผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์

เรารวมการศึกษาที่รายงานเกี่ยวกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่เป็นเวลาอย่างน้อย 6 เดือน หรือรายงานเกี่ยวกับผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์เป็นเวลาอย่างน้อย 1 สัปดาห์

ช่วงเวลาที่สืบค้น: เรารวมหลักฐานที่เผยแพร่จนถึง มกราคม 2020

สิ่งที่เราพบ

เราพบการศึกษา 50 รายการในผู้ใหญ่ 12,430 คนที่สูบบุหรี่ การศึกษาเปรียบเทียบบุหรี่ไฟฟ้ากับ:

· การใช้นิโคตินทดแทน เช่น แผ่นแปะ หรือ หมากฝรั่ง

· ยาที่ช่วยในการเลิกบุหรี่ชื่อ varenicline;
· บุหรี่ไฟฟ้าปลอดนิโคติน
· การช่วยด้านพฤติกรรม เช่น คำแนะนำหรือการให้คำปรึกษา หรือ
· ไม่ได้รับวิธีการช่วยเหลือใดๆ สำหรับการหยุดสูบบุหรี่

การศึกษาบางรายการทดสอบโดยใช้นิโคตินทดแทน (nicotine replacement therapy: NRT) และบุหรี่ไฟฟ้าร่วมกัน

การศึกษาเกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา (21 รายการ) สหราชอาณาจักร (9) อิตาลี (7) ออสเตรเลีย (2) นิวซีแลนด์ (2) กรีซ (2) และอีกหนึ่งการศึกษาในเบลเยียม แคนาดา โปแลนด์ เกาหลีใต้ แอฟริกาใต้ สวิตเซอร์แลนด์ และตุรกี

ผลของการทบทวนวรรณกรรมคืออะไร

คนส่วนใหญ่อาจเลิกสูบบุหรี่เป็นเวลาอย่างน้อย 6 เดือน โดยใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินมากกว่าการใช้นิโคตินทดแทน (การศึกษา 3 รายการ; 1498 คน) หรือบุหรี่ไฟฟ้าที่ปราศจากนิโคติน (การศึกษา 3 รายการ; 802 คน)

บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินอาจช่วยให้คนเลิกสูบบุหรี่ได้มากกว่าการไม่ได้รับการช่วยเหลือหรือการได้รับการช่วยเหลือทางพฤติกรรมอย่างเดียว (การศึกษา 4 รายการ; 2312 คน)

สำหรับทุก ๆ 100 คน ที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินเพื่อหยุดสูบบุหรี่ 10 คนอาจหยุดได้สำเร็จเมื่อเทียบกับเพียง 6 ใน 100 คน ที่ใช้นิโคตินทดแทนหรือใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่ปราศจากนิโคติน หรือ 4 ใน 100 คน ที่ไม่ได้รับการช่วยเหลือหรือการได้รับการช่วยเหลือทางพฤติกรรมอย่างเดียว

เราไม่แน่ใจว่ามีความแตกต่างระหว่างผลที่ไม่พึงประสงค์จากการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน เมื่อเทียบกับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีนิโคติน การใช้นิโคตินทดแทน การไม่ได้รับการช่วยหรือ การช่วยด้านพฤติกรรมเท่านั้น ว่ามีความแตกต่างกันหรือไม่ มีรายงานผลที่ไม่พึงประสงค์ในจำนวนที่ต่ำใกล้เคียงกัน ได้แก่ ผลที่ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรงซึ่งมีการรายงานในทุกกลุ่ม

ผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ที่รายงานบ่อยที่สุดจากบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน คือ อาการระคายเคืองในลำคอ หรือ ปวดศีรษะ ไอ และรู้สึกไม่สบาย ผลกระทบเหล่านี้ลดลงเมื่อเวลาผ่านไปเมื่อยังคงใช้บุหรี่ไฟฟ้านิโคติน

ความน่าเชื่อถือจากผลที่ได้นี้เป็นอย่างไร

ผลที่ได้ของเรามาจากการศึกษาจำนวนน้อย และข้อมูลที่วัดได้บางส่วนมีความแตกต่างกันอย่างมาก

เรามั่นใจในระดับปานกลางว่าบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินช่วยให้เลิกสูบบุหรี่ได้มากกว่าการใช้นิโคตินทดแทนหรือบุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีนิโคติน ผลลัพธ์เหล่านี้อาจเปลี่ยนแปลงได้หากมีหลักฐานเพิ่มเติม

เรามีความเชื่อในระดับน้อยในผลของบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินเปรียบเทียบกับการไม่ได้รับการช่วยเหลือ หรือ การได้รับการช่วยเหลือทางพฤติกรรมเพื่อหยุดสูบบุหรี่

ผลลัพธ์ของเราสำหรับผลที่ไม่พึงประสงค์มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงเมื่อมีหลักฐานเพิ่มเติม

ใจความสำคัญ

บุหรี่ไฟฟ้าที่มีโคตินอาจช่วยให้เลิกสูบบุหรี่ได้อย่างน้อย 6 เดือน ซึ่งบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินอาจได้ผลดีกว่าการใช้นิโคตินทดแทนและบุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีนิโคติน

อาจทำงานได้ดีกว่าการไม่ได้รับการช่วยเหลือ หรือ การช่วยเหลือด้านพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว และอาจไม่เกี่ยวข้องกับผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง

อย่างไรก็ตามเราต้องการหลักฐานที่เชื่อถือได้มากขึ้นเพื่อให้มั่นใจเกี่ยวกับผลของบุหรี่ไฟฟ้าโดยเฉพาะผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้าประเภทใหม่ที่มีการส่งผ่านนิโคตินที่ดีขึ้น

ข้อสรุปของผู้วิจัย: 

มีหลักฐานทีความเชื่อมั่นในระดับปานกลางว่าการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน มีอัตราการเลิกเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับบุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีนิโคตินและเทียบกับการได้รับนิโคตินทดแทน หลักฐานการเปรียบเทียบการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินร่วมกับการดูแลตามปกติ/ไม่ได้รับการรักษา ยังชี้ให้เห็นถึงประโยชน์ แต่มีความเชื่อมั่นน้อยกว่า จำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อยืนยันขนาดของผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าที่ทันสมัย ช่วงความเชื่อมั่นมีความกว้าง สำหรับข้อมูลเกี่ยวกับ AEs, SAEs และความปลอดภัยอื่น ๆ อุบัติการณ์โดยรวมของ SAE อยู่ในระดับต่ำในทุกกลุ่มของการศึกษา เราไม่พบหลักฐานที่ชัดเจนว่ามีอันตรายจากบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน แต่การติดตามผลที่ยาวนานที่สุดคือ 2 ปี และจำนวนการศึกษาโดยรวมมีจำนวนน้อย

ข้อจำกัดหลักของหลักฐานยังคงเป็น ความไม่แม่นยำของผลการศึกษา เนื่องจากจำนวนของการศึกษาแบบ RCTs มีจำนวนน้อยซึ่งมักมีอัตราการเกิดเหตุการณ์ต่ำ ยังมี RCTs ที่อยู่ระหว่างดำเนินการ เพื่อให้แน่ใจว่าการทบทวนวรรณกรรมยังคงให้ข้อมูลที่เป็นปัจจุบันสำหรับผู้มีอำนาจตัดสินใจ การทบทวนนี้จึงเป็นการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่กำลังอยู่ในระหว่างการศึกษา (living systematic review) เราจะทำการสืบค้นหลักฐานทุกเดือนตั้งแต่เดือนธันวาคม 2020 โดยการการทบทวนวรรณกรรมจะอัปเดตเมื่อมีหลักฐานใหม่ที่เกี่ยวข้อง โปรดเข้าไปที่ Cochrane Database of Systematic Reviews สำหรับการตรวจสอบสถานะปัจจุบันของการทบทวนวรรณกรรมนี้

อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
บทนำ: 

บุหรี่ไฟฟ้า (electronic cigarettes: ECs) เป็นอุปกรณ์พกพาสำหรับการสูบไอระเหยซึ่งผลิตละอองที่เกิดจากการให้ความร้อนกับน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้า ผู้ที่สูบบุหรี่รายงานว่าพวกเขาใช้บุหรี่ไฟฟ้าเพื่อหยุดหรือลดการสูบบุหรี่ แต่บางองค์กร กลุ่มผู้สนับสนุน และผู้กำหนดนโยบายไม่สนับสนุนเรื่องนี้โดยอ้างว่าขาดหลักฐานเกี่ยวกับประสิทธิภาพและความปลอดภัย ผู้ที่สูบบุหรี่ ผู้ให้บริการด้านการดูแลสุขภาพ และหน่วยงานกำกับดูแลต้องการทราบว่าบุหรี่ไฟฟ้าสามารถช่วยให้คนเลิกสูบบุหรี่ได้หรือไม่และปลอดภัยที่จะใช้เพื่อจุดประสงค์นี้หรือไม่ การทบทวนวรรณกรรมครั้งนี้เป็นการปรับปรุงการทบทวนวรรณกรรมที่เผยแพร่ครั้งแรก เมื่อปี 2014

วัตถุประสงค์: 

เพื่อประเมินผลและความปลอดภัยของการใช้บุหรี่ไฟฟ้า (electronic cigarettes: ECs) เพื่อช่วยให้ผู้ที่สูบบุหรี่สามารถเลิกบุหรี่ในระยะยาว

วิธีการสืบค้น: 

เราสืบค้นหลักฐานจากฐานข้อมูลของ Cochrane Tobacco Addiction Group, Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), MEDLINE, Embase และ PsycINFO สำหรับรายงานที่เกี่ยวข้องจนถึงเดือนมกราคม 2020 พร้อมกับการตรวจสอบเอกสารอ้างอิงและติดต่อกับผู้นิพนธ์การศึกษา

เกณฑ์การคัดเลือก: 

เรารวบรวมการทดลองแบบสุ่มที่มีการควบคุม (RCT) และการทดลองแบบ randomised cross-over ซึ่งผู้ที่สูบบุหรี่ได้รับการสุ่มตัวอย่างเป็น EC หรือเงื่อนไขการควบคุม นอกจากนี้เรายังรวบรวมการศึกษาที่ไม่มีกลุ่มควบคุมซึ่งผู้เข้าร่วมทั้งหมดได้รับบุหรี่ไฟฟ้า การศึกษาต้องมีการรายงานการงดสูบบุหรี่เป็นเวลา 6 เดือนขึ้นไปและ / หรือข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (adverse events: AEs) หรือผลที่เกี่ยวกับความปลอดภัยอื่น ๆ ในหนึ่งสัปดาห์หรือนานกว่านั้น

การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล: 

เราปฏิบัติตามวิธีการมาตรฐานของ Cochrane ในการคัดเลือกหลักฐานและการคัดลอกข้อมูล ผลลัพธ์หลักของเราคือการงดการสูบบุหรี่หลังจากการติดตามอย่างน้อย 6 เดือน เหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง (serious adverse events: SAEs) ผลลัพธ์รอง ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงของคาร์บอนมอนอกไซด์ ความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจ ความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด การทำงานของปอด และระดับของสารก่อมะเร็ง / สารพิษที่ทราบ เราใช้ fixed effect Mantel-Haenszel model เพื่อคำนวณอัตราส่วนความเสี่ยง (RR) ด้วยช่วงความเชื่อมั่น 95% (CI) สำหรับผลลัพท์แบบ dichotomous ข้อมูลต่อเนื่องนำเสนอด้วยผลต่างของค่าเฉลี่ย (MD) หากสามารถทำการวิเคราะห์ meta-analysis ได้ เราจะวิเคราะห์ผลรวมของแต่ละการศึกษาด้วย meta-analysis

ผลการวิจัย: 

เรารวบรวมการศึกษาที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว 50 รายการ ซึ่งทำการศึกษาในตัวอย่างทั้งหมด 12,430 คน โดยเป็นงานวิจัยแบบ RCT จำนวน 26 รายการ การศึกษาจำนวน 35 รายการ จาก 50 รายการ เป็นการศึกษาเรื่องใหม่สำหรับการอัปเดตการทบทวนวรรณกรรมนี้ จากการศึกษาที่รวบรวมไว้ เราประเมินการศึกษาจำนวน 4 รายการ (ทั้งหมดนี้มีส่วนร่วมในการเปรียบเทียบหลักของเรา) ให้มีความเสี่ยงต่ำในการเกิดอคติโดยรวม การศึกษาจำนวน 37 รายการ มีความเสี่ยงสูงในการเกิดอคติโดยรวม (มีการศึกษาจำนวน 24 รายการ ที่ไม่สุ่มตัวอย่าง) และการศึกษาที่เหลือมีความเสี่ยงในการเกิดอคติที่ไม่ชัดเจน

มีหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นในระดับปานกลาง ซึ่งถูกลดระดับความเชื่อมั่นจากความไม่แม่นยำของผลการศึกษา พบว่าอัตราการเลิกบุหรี่ในคนที่ได้รับบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินสูงกว่าคนที่ได้รับนิโคตินทดแทน (NRT) (อัตราส่วนความเสี่ยง (RR) 1.69, ช่วงความเชื่อมั่น 95% (CI) 1.25 ถึง 2.27; I2 = 0%; การศึกษา 3 รายการ; ผู้เข้าร่วม 1498 คน) ในการแปลความด้วย absolute terms สิ่งนี้อาจแปลความได้ว่า มีคนที่เลิกสูบบุหรี่ประสบความสำเร็จ 4 คนใน 100 คน (95% CI 2 ถึง 8) มีหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นต่ำ (ซึ่งถูกลดระดับความเชื่อมั่นจากความไม่แม่นยำของผลการศึกษาที่รุนแรงมาก) พบว่าไม่มีความแตกต่างในอัตราการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (AEs) (RR 0.98, 95% CI 0.80 ถึง 1.19; I 2 = 0%; การศึกษา 2 รายการ; ผู้เข้าร่วม 485 คน) SAE เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก โดยไม่มีหลักฐานว่าความถี่ในการเกิดเหตุการณ์แตกต่างกันระหว่างการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินและการได้รับนิโคตินทดแทน แต่ความไม่แม่นยำของผลลัพธ์ที่รุนแรงมากทำให้ความเชื่อมั่นถูกประเมินในระดับต่ำ (RR 1.37, 95% CI 0.77 ถึง 2.41: I2 = n/a; การศึกษา 2 รายการ; ผู้เข้าร่วม 727 คน)

มีหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นในระดับปานกลาง ซึ่งถูกลดระดับความเชื่อมั่นจากความไม่แม่นยำของผลการศึกษาที่ พบว่าอัตราการเลิกบุหรี่ในคนที่ได้รับบุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินสูงกว่าคนที่ได้รับบุหรี่ไฟฟ้าที่ไม่มีนิโคติน (อัตราส่วนความเสี่ยง (RR) 1.71, 95% (CI) 1.00 ถึง 2.92; I2 = 0%; การศึกษา 3 รายการ; ผู้เข้าร่วม 802 คน) ในการแปลความด้วย absolute terms สิ่งนี้อาจแปลความได้ว่ามีคนที่เลิกสูบบุหรี่ประสบความสำเร็จ 4 คนต่อ 100 คน (95% CI 0 ถึง 12) การทดลองเหล่านี้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีการให้นิโคตินในปริมาณค่อนข้างต่ำ มีหลักฐานที่มีความเชื่อมั่นต่ำ (ซึ่งถูกลดระดับความเชื่อมั่นจากความไม่แม่นยำของผลการศึกษาที่รุนแรงมาก) พบว่าไม่มีความแตกต่างในอัตราของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (AEs) (RR 1.00, 95% CI 0.73 ถึง 1.36; I2 = 0%; การศึกษา 2 รายการ; ผู้เข้าร่วม 346 คน) มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะประเมินได้ว่าอัตราของ SAE แตกต่างกันระหว่างกลุ่มหรือไม่เนื่องจากความไม่แม่นยำที่รุนแรงมาก (RR 0.25, 95% CI 0.03 ถึง 2.19; I 2 = n/a; การศึกษา 4 รายการ; ผู้เข้าร่วม 494 คน)

เมื่อเทียบกับการช่วยเหลือด้านพฤติกรรมเท่านั้น / การไม่ได้รับการช่วยเหลือ อัตราการเลิกบุหรี่จะสูงกว่าเมื่อเทียบกับตัวอย่างที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน (RR 2.50, 95% CI 1.24 ถึง 5.04; I 2 = 0%; การศึกษา 4 รายการ; ผู้เข้าร่วม 2312 คน) ในการแปลความด้วย absolute terms สิ่งนี้อาจแปลความได้ว่ามีคนที่เลิกสูบบุหรี่ประสบความสำเร็จ 6 ต่อ 100 (95% CI 1 ถึง 14) อย่างไรก็ตามการค้นพบนี้มีความเชื่อมั่นต่ำมากเนื่องจากปัญหาเกี่ยวกับความไม่แม่นยำและความเสี่ยงต่อการเกิดอคติ ไม่มีหลักฐานว่าอัตรา SAE แตกต่างกัน แต่มีหลักฐานบางอย่างที่แสดงว่า AE ที่ไม่ร้ายแรงพบได้บ่อยกว่าในคนที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคติน (AEs: RR 1.17, 95% CI 1.04 ถึง 1.31; I2 = 28%; การศึกษา 3 รายการ; ผู้เข้าร่วม 516 คน; SAEs: RR 1.33, 95% CI 0.25 ถึง 6.96; I2 = 17%; การศึกษา 5 รายการ; ผู้เข้าร่วม 842 คน)

ข้อมูลจากการศึกษาแบบไม่สุ่ม (non-RCT) สอดคล้องกับข้อมูลจาก RCT AE ที่รายงานโดยทั่วไป ได้แก่ อาการระคายคอ/ปาก ปวดศีรษะ ไอ และคลื่นไส้ ซึ่งมักจะหายไปเมื่อเวลาผ่านไปโดยและมีการใช้อย่างต่อเนื่อง มีการศึกษาน้อยมากที่รายงานข้อมูลเกี่ยวกับผลลัพธ์หรือการเปรียบเทียบอื่น ๆ และด้วยเหตุนี้หลักฐานเหล่านี้จึงมีจำกัด โดยช่วงเชื่อมั่นมักจะครอบคลุมทั้งอันตรายและผลประโยชน์ที่สำคัญทางคลินิก

บันทึกการแปล: 

แปลโดย ศ. นพ. ภิเศก ลุมพิกานนท์ ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 5 ธันวาคม 2020

Tools
Information
Share/Save