Najważniejsze informacje

• Zapewnienie opieki dzieciom i młodzieży z cukrzycą typu 1 (ang. type 1 diabetes mellitus, DM1) w krajach o niskim i średnim dochodzie (ang. low- and middle-income countries, LMIC) stanowi wyzwanie ze względu na ograniczone środki i dostęp do leczenia.

• W wielu krajach wdrożono modele opieki nad chorymi na DM1, wspierane przez międzynarodowe inicjatywy. Nadal jednak występują poważne przeszkody, takie jak ograniczenia finansowe i brak kompleksowej opieki.

• Konieczne jest ciągłe podejmowanie wysiłków w celu zapewnienia młodym ludziom chorym na DM1 spójnej i skutecznej opieki, aby poprawić jakość ich życia i stan zdrowia.

Czym jest cukrzyca typu 1?

Cukrzyca typu 1 (DM1) jest przewlekłą chorobą, w której organizm nie jest w stanie produkować insuliny, czyli hormonu, który jest niezbędny w regulacji stężenia cukru we krwi. Nieleczona DM1 może skutkować poważnymi powikłaniami. Zalicza się do nich ślepotę i niewydolność nerek, a także przedwczesną śmierć.

Jak leczy się cukrzycę typu 1?

U chorych na DM1 stosuje się insulinoterapię i regularne monitorowanie stężenia cukru we krwi. Kluczowe jest również dostosowanie stylu życia, w tym diety i aktywności fizycznej. Kompleksowa opieka obejmuje dostęp do leków, edukacji diabetologicznej oraz wsparcia od pracowników ochrony zdrowia.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy zbadać i podsumować wyniki dotyczące sposobu organizacji i świadczenia opieki nad dziećmi i młodzieżą z DM1 (w wieku do 18 lat) w krajach o niskim i średnim dochodzie. Pod uwagę wzięliśmy takie aspekty jak: skład zespołów opieki medycznej, dostęp do leczenia i zapewnianie wsparcia w zakresie samokontroli.

Co zrobiliśmy?

Dokonaliśmy przeglądu badań, w których opisano modele opieki nad dziećmi i młodzieżą z DM1 w krajach o niskim i średnim dochodzie. Przeanalizowaliśmy dane uzyskane z 40 badań przeprowadzonych w 19 krajach leżących w 6 regionach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), aby zidentyfikować wspólne praktyki i wyzwania w tym zakresie.

Czego się dowiedzieliśmy?

Modele opieki znacznie różniły się w zależności od kraju i regionu.

• Afryka: dzięki programom wdrożonym w Kamerunie, Kenii, Rwandzie, Tanzanii i Ugandzie poprawiono infrastrukturę i zapewniono dostęp do bezpłatnej insuliny, materiałów do monitorowania stężenia cukru we krwi oraz do edukacji. Wciąż pozostały jednak wyzwania finansowe i logistyczne.

• Ameryki: Brazylia i Kuba skupiły się na redukcji występowania powikłań i poprawie wsparcia psychospołecznego, lecz nie udokumentowano tam wyników pacjentów.

• Azja Południowo-Wschodnia: W Bangladeszu, Indiach, Birmie, Sri Lance i Tajlandii wdrożono modele opieki wspierane przez międzynarodowe inicjatywy. Nie udało się jednak wyeliminować barier finansowych.

• Europa: Kazachstan i Turcja zapewniły bezpłatną insulinę oraz materiały eksploatacyjne.

- Wschodni region Morza Śródziemnego: W Maroku rozszerzono zakres świadczenia opieki na szpitale prowincjonalne i położono nacisk na edukację w zakresie samokontroli.

• Zachodni Pacyfik: Kambodża, Malezja, Wietnam i Laos otrzymały wsparcie z programu Action4Diabetes, w wyniku którego w tych krajach zwiększył się dostęp do insuliny i monitorowania pacjentów.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Brak ujednoliconego systemu oceniania i raportowania zawęża zakres dostępnych danych naukowych. W większości badań skupiono się na opisywaniu modeli opieki i nie oceniono ich długoterminowego wpływu na stan zdrowia pacjentów. Powszechnymi wyzwaniami były stabilność finansowania i dysproporcje w dostępie.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Dane są aktualne do grudnia 2023 r.