Jakie są korzyści i zagrożenia związane z zabiegiem laparoskopowym (techniką dziurki od klucza, ang. keyhole technique) w porównaniu z operacją otwartą w przypadku przepukliny pachwinowej (guzka lub obrzęku w okolicy pachwiny) u dzieci?

Najważniejsze informacje

- Liczba nawrotów przepuklin u dzieci jest podobna po operacji otwartej i laparoskopowej (przeprowadzonej techniką dziurki od klucza).

- U dzieci, które przeszły zabieg metodą laparoskopową odnotowano mniej łagodnych powikłań po zabiegu (np. zaburzeń gojenia się ran lub obrzęków) niż u dzieci, które przeszły operację metodą otwartą.

Czym jest przepuklina pachwinowa?

Przepuklina pachwinowa to guzek lub obrzęk w okolicy pachwiny (między brzuchem a udami), spowodowany przedostaniem się tkanki przez osłabione miejsce w mięśniach. Objawy mogą obejmować wybrzuszenie w okolicy pachwiny, pełny, okrągły brzuch oraz wymioty. W okresie od urodzenia do 15. roku życia przepukliną pachwinową dotkniętych jest około 6,6% chłopców i 0,7% dziewcząt. Jest to jedna z najczęstszych chorób u dzieci, która wymaga leczenia chirurgicznego. Narządy jamy brzusznej (np. jelita) mogą wysunąć się do worka przepuklinowego i istnieje ryzyko ich uwięzienia (tzw. „uwięźnięcia”), co może prowadzić do ich zaciśnięcia. Odsetek przepuklin, które ulegają uwięźnięciu u niemowląt i małych dzieci z przepukliną pachwinową wynosi około 12%. W związku z tym, w przypadku rozpoznania przepukliny we wszystkich przypadkach zaleca się jej operacyjne usunięcie.

Jakie są możliwości leczenia?

Lekarze mogą leczyć przepuklinę za pomocą zabiegu laparoskopowego (wykonywanego przy użyciu kamery i niewielkich narzędzi wprowadzanych przez niewielkie nacięcia w okolicy brzucha) lub zabiegu otwartego (małego nacięcia w pachwinie). Oba mają na celu zamknięcie otworu przepuklinowego i zapobieżenie jego ponownemu pojawieniu się.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić, czy jedna z metod chirurgicznych jest skuteczniejsza od drugiej pod względem zapobiegania nawrotom przepukliny, ograniczania ryzyka powikłań podczas operacji lub po niej oraz zmniejszania natężenia bólu po zabiegu.

Co zrobiliśmy?

Przeszukaliśmy bazy danych w poszukiwaniu badań porównujących zabiegi laparoskopowe i operacje otwarte przepuklin u dzieci. Uwzględniliśmy wyłącznie badania, w których dzieci przydzielono losowo do jednej z 2 grup zabiegów chirurgicznych. Sprawdziliśmy, jak często dochodziło do nawrotów przepuklin, czy podczas operacji lub po niej wystąpiły jakieś komplikacje, jak silny był ból odczuwany przez dzieci oraz jak długo trwała obserwacja po zabiegu.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 12 badań porównujących laparoskopowe i otwarte operacje przepuklin u 1247 dzieci. Wykazano, że w przypadku obu rodzajów operacji odsetek nawrotów, czyli ponownego pojawienia się przepukliny, był podobny. Nie jesteśmy jednak do końca przekonani, czy obraz ten dobrze odzwierciedla rzeczywistość, ponieważ w obu grupach odnotowano jedynie kilka nawrotów. Nie odnotowano żadnych ciężkich powikłań podczas operacji, a żadne dziecko zakwalifikowane do zabiegu laparoskopowego nie musiało mieć wykonanej operacji otwartej (nie jesteśmy jednak do końca przekonani co do tych wyników, ponieważ nie odnotowano żadnych zdarzeń, które można by uwzględnić). U dzieci, które przeszły zabieg laparoskopowy odnotowano mniej łagodnych powikłań (np. zaburzeń gojenia się rany lub obrzęków) w porównaniu z dziećmi, które przeszły operację metodą otwartą. Podczas krótkiej obserwacji nasilenia bólu po zabiegu nie stwierdziliśmy wyraźnej różnicy między tymi dwiema metodami (jednak jesteśmy bardzo niepewni tego wyniku). W żadnym badaniu nie analizowano długotrwałego bólu.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

W niektórych badaniach nie podano jasno, w jaki sposób wybrano dzieci ani w jaki sposób prowadzono obserwację. Natężenie bólu i występowanie powikłań nie zawsze mierzono w ten sam sposób. W większości badań okres obserwacji był krótki, a w żadnym z nich nie raportowano bólu trwającego dłużej niż kilka tygodni. Ogólnie rzecz biorąc, istnieje niewiele badań porównujących zabiegi laparoskopowe i operacje otwarte przepuklin u dzieci. W związku z tym konieczne są dalsze badania, aby wyciągnąć bardziej wiarygodne wnioski.

Co to oznacza?

Zarówno zabieg laparoskopowy, jak i operacja otwarta, mogą wykazywać podobne korzyści i ryzyko powikłań w leczeniu przepuklin pachwinowych u dzieci. Chirurgia laparoskopowa może skutkować mniejszą liczbą drobnych powikłań pooperacyjnych. Potrzebne są dalsze badania wysokiej jakości, które pomogą nam zrozumieć długoterminowe skutki i porównać obie metody w dłuższym okresie czasu.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Ostatni przegląd literatury przeprowadziliśmy w czerwcu 2025 roku.