Najważniejsze informacje
Obecnie dostępne są krótsze kwestionariusze służące do wstępnej oceny zaburzeń lękowych u dorosłych, które warto rozważyć przed zastosowaniem skali nasilenia lęku Becka (ang. Beck Anxiety Inventory, BAI). Obecnie nie jest jasne, czy skalę BAI należy stosować w rozpoznawaniu zaburzeń lękowych u dorosłych, ponieważ:
liczba badań uwzględnionych w naszych analizach była niewielka;
jakość badań była ograniczona; oraz
w większości badań uwzględniono populacje pochodzące z różnych specjalistycznych placówek klinicznych, charakteryzujące się różnymi współistniejącymi schorzeniami.
Dlaczego wczesne wykrywanie zaburzeń lękowych jest ważne?
Chociaż zaburzenia lękowe występują powszechnie, często pozostają nierozpoznane, nawet u osób, które odniosłyby korzyści z leczenia. Z tego powodu niektórzy eksperci zalecają przeprowadzanie badań przesiewowych pod kątem występowania lęku. Inni eksperci nie popierają badań przesiewowych, ponieważ mogą one fałszywie wskazywać na zaburzenia lękowe, których w rzeczywistości nie ma (tzw. wynik fałszywie dodatni) lub pominąć osoby cierpiące na zaburzenia lękowe (tzw. wynik fałszywie ujemny). Wyniki fałszywie dodatnie mogą pozbawić zasobów tych, którzy najbardziej ich potrzebują, a także wywołać niepotrzebne obawy, prowadzić do wykonania dalszych badań i podjęcia leczenia, podczas gdy wyniki fałszywie ujemne mogą opóźnić rozpoczęcie leczenia. Termin „jakiekolwiek zaburzenie lękowe” (ang. any anxiety disorder, AAD) obejmuje różne schorzenia psychiczne. Może to być m.in. zaburzenie lękowe uogólnione (ang. generalised anxiety disorder, GAD) oraz zaburzenie lękowe z napadami lęku (ang. panic disorder, PD).
Czym jest skala nasilenia lęku Becka?
Skala nasilenia lęku Becka (BAI) jest kwestionariuszem. Pierwotnie twórcy opracowali to narzędzie w celu oceny nasilenia lęku, jednak wykorzystuje się je również w badaniach przesiewowych. Uczestnicy odpowiadają na 21 pytań, oceniając każde z nich w skali od 0 do 3. Po udzieleniu odpowiedzi na wszystkie pytania, wyniki sumuje się, co daje wynik końcowy w przedziale od 0 do 63. Jeśli wynik jest równy lub większy od określonej wartości (tzw. wartości granicznej), sugeruje to prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzenia lękowego. W przypadku skali BAI często stosuje się wartość graniczną ≥16. Zastosowanie skali BAI pozwala uzyskać proste i szybkie wyniki. Osoby, które osiągną większe wyniki w skali BAI mogą wymagać dalszych działań.
Czego chcieliśmy się dowiedzieć?
Chcieliśmy sprawdzić, w jakim stopniu skala BAI pozwala stwierdzić, czy dana osoba dorosła cierpi na zaburzenia lękowe, czy też nie.
Co zrobiliśmy?
Szukaliśmy badań, w których w rozpoznawaniu lęku wykorzystano skalę BAI. Następnie połączyliśmy wyniki uzyskane w tych badaniach.
Czego się dowiedzieliśmy?
W niniejszym przeglądzie uwzględniono wyniki 10 badań zawierających informacje na temat skali BAI w rozpoznawaniu AAD (nasza najważniejsza analiza), 8 badań dostarczających informacji na temat GAD oraz 4 badań dotyczących PD. Łącznie w niniejszym przeglądzie uwzględniono 14 badań obejmujących 6232 uczestników. 9 badań przeprowadzono w różnych specjalistycznych placówkach klinicznych, 2 badania w placówkach nieklinicznych, a 3 badania w różnych typach placówek.
• W łącznej analizie wyników stwierdzono, że jeśli skalę BAI zastosuje się w grupie 1000 osób, w której u 270 osób potwierdzono AAD to:
• Spośród 241 osób, które uzyskały pozytywny wynik, 95 zostałoby błędnie zakwalifikowanych jako osoby z AAD (wyniki fałszywie dodatnie).
• Spośród 759 osób, które uzyskały ujemny wynik, 124 zostałoby błędnie zakwalifikowanych jako osoby bez AAD (wyniki fałszywie ujemne).
Jakie są ograniczenia prezentowanych danych?
Badania były bardzo zróżnicowane, a każda analiza obejmowała zaledwie kilka z nich; ponadto jakość badań była ograniczona, co oznacza, że nie mieliśmy pewności co do wyników. Ponadto niektóre osoby biorące udział w badaniach odczuwały lęk przed wypełnieniem skali BAI lub informacje na ten temat nie były dostępne. W związku z tym w niektórych badaniach uwzględniono osoby, które wzięły w nich udział, ale nie reprezentują one grupy osób, które powinny poddać się badaniom przesiewowym.
Co to oznacza?
Ponieważ dane z badań były ograniczone, nie mogliśmy być pewni, czy skala BAI jest dobrym testem przesiewowym. Wyniki odzwierciedlają przede wszystkim zastosowanie skali BAI w różnych specjalistycznych warunkach klinicznych. Wciąż nie wiemy jednak, dla kogo i w jakich sytuacjach wdrożenie BAI przyniesie lepsze efekty. Obecnie dostępne są krótsze kwestionariusze opracowane z myślą o wstępnej ocenie zaburzeń lękowych, które warto rozważyć w pierwszej kolejności.
Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?
Dane są aktualne na dzień 12 lipca 2024 roku.
Tłumaczenie: Maria Kowalczyk; Redakcja: Karolina Moćko
Ten przegląd Cochrane został pierwotnie opracowany w języku angielskim. Za poprawne tłumaczenie odpowiada zespół tłumaczy, który je wykonał. Tłumaczenie jest wykonywane z należytą starannością i zgodnie ze standardowymi procesami zapewniającymi kontrolę jakości. Jednakże w przypadku rozbieżności, nieprecyzyjnych lub niewłaściwych tłumaczeń, pierwszeństwo ma wersja oryginalna w języku angielskim.




