ใจความสำคัญ
หลักฐานในปัจจุบันยังไม่สามารถให้ข้อสรุปที่แน่ชัดเกี่ยวกับความปลอดภัยของการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 ซึ่งเป็นโปรตีนที่ช่วยให้หลอดเลือดในจอประสาทตาเจริญเติบโตตามปกติ ในทารกคลอดก่อนกำหนดที่เกิดก่อนครบกำหนดและมีน้ำหนักตัวน้อยกว่า 1500 กรัมได้
หลักฐานในปัจจุบันยังไม่สามารถให้ข้อสรุปที่แน่ชัดเกี่ยวกับผลของการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 สำหรับการป้องกันภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด ซึ่งเป็นโรคในทารกคลอดก่อนกำหนดที่หลอดเลือดบริเวณด้านหลังของดวงตาไม่เจริญเติบโตตามปกติได้
จนถึงปัจจุบัน การศึกษาเกี่ยวกับ insulin-like growth factor-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนดอาจยังไม่สามารถตรวจพบประโยชน์หรือผลข้างเคียงที่สำคัญได้
ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด และ insulin-like growth factor-1 คืออะไร
ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดเป็นโรคที่พบบ่อยในทารกที่เกิดก่อนกำหนดซึ่งมีน้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 1500 กรัม โรคนี้เกิดขึ้นเมื่อหลอดเลือดบริเวณด้านหลังของดวงตาไม่เจริญเติบโตตามปกติ ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดสามารถทำให้เกิดปัญหาด้านการมองเห็นหรือภาวะตาบอดได้
Insulin-like growth factor-1 เป็นโปรตีนที่ช่วยให้หลอดเลือดในจอประสาทตาของดวงตาเจริญเติบโตตามปกติในระหว่างการตั้งครรภ์ เมื่อทารกเกิดเร็วเกินไป พวกเขาอาจมี insulin-like growth factor-1 ในร่างกายไม่เพียงพอ และสิ่งนี้อาจทำให้หลอดเลือดในจอประสาทตาเจริญเติบโตอย่างผิดปกติ ซึ่งนำไปสู่การเกิดภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดได้
ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดรักษาอย่างไร
ในปัจจุบัน ภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดรักษาได้ด้วยการใช้เลเซอร์จี้ทำลายจอประสาทตาบริเวณด้านหลังดวงตาของทารก เพื่อหยุดการกระตุ้นของหลอดเลือดที่ผิดปกติซึ่งอาจทำลายการมองเห็น หรือใช้ยาฉีดเข้าไปในดวงตาเพื่อหยุดยั้งไม่ให้หลอดเลือดที่ผิดปกติเจริญเติบโตต่อไปและทำลายการมองเห็นเป็นการชั่วคราว
เราต้องการทราบอะไร
เราต้องการทราบว่าการให้ insulin-like growth factor-1 แก่ทารกคลอดก่อนกำหนดจะช่วยป้องกันหรือรักษาภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดได้หรือไม่ นอกจากนี้ เรายังต้องการทราบด้วยการให้ insulin-like growth factor-1 แก่ทารกคลอดก่อนกำหนดจะก่อให้เกิดผลข้างเคียงหรือปัญหาที่ร้ายแรงใดๆ หรือไม่ หรือมีผลต่อปัญหาทางการแพทย์อื่นๆ ที่เกิดจากการคลอดก่อนกำหนด เช่น ภาวะเลือดออกในสมอง หรือโรคปอดในทารกคลอดก่อนกำหนดหรือไม่
เราทำอะไรบ้าง
เราได้สืบค้นการศึกษาวิจัยที่เปรียบเทียบการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 กับยาหลอก (การรักษาแบบ 'จำลอง' หรือการรักษาหลอก) หรือกับการดูแลตามมาตรฐาน ซึ่งก็คือการดูแลตามปกติในหอผู้ป่วยทารกแรกเกิดวิกฤต (NICU) ที่โดยปกติจะไม่รวมถึงการให้ insulin-like growth factor-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนดที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด เราได้เปรียบเทียบและสรุปผลลัพธ์ของการศึกษาเหล่านั้น และประเมินระดับความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐานโดยพิจารณาจากระเบียบวิธีวิจัยและขนาดของการศึกษา
เราพบอะไร
เราได้รวบรวม 2 การศึกษา ซึ่งมีทารกคลอดก่อนกำหนดทั้งหมด 140 คน การศึกษาที่รวบรวมมาได้ทดสอบการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนด และติดตามผลลัพธ์ของทารกเหล่านั้นจนถึงอายุ 5 ถึง 6 ปี
เราพบว่าผลของการศึกษาในปัจจุบันยังไม่สามารถให้ข้อสรุปที่แน่ชัดเกี่ยวกับประสิทธิผลในการป้องกันหรือรักษาภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดได้ นอกจากนี้ ผลของการศึกษาในปัจจุบันยังไม่สามารถให้ข้อสรุปที่แน่ชัดเกี่ยวกับความปลอดภัยของการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนด ซึ่งรวมถึงผลที่เป็นอันตรายหรือการเสียชีวิตได้
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
ความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐานอยู่ในระดับต่ำมาก และผลลัพธ์ของการวิจัยเพิ่มเติมอาจแตกต่างไปจากผลลัพธ์ของการทบทวนวรรณกรรมนี้ มีปัจจัยหลักสองประการที่ลดทอนความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน ประการแรก เราพบการศึกษาเกี่ยวกับการรักษาด้วย insulin-like growth factor-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนดเพียง 2 การศึกษา และมีทารกเข้าร่วมในการศึกษาเหล่านั้นเป็นจำนวนไม่มาก นั่นหมายความว่าอาจมีผู้เข้าร่วมที่ได้รับการรักษาไม่เพียงพอที่จะระบุได้ว่าการรักษานั้นสร้างความแตกต่างได้จริงหรือไม่ ประการที่สอง การศึกษาที่เราพบมีปัญหาเกี่ยวกับการออกแบบหรือวิธีการดำเนินการศึกษา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อความถูกต้องแม่นยำของผลลัพธ์ได้
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
หลักฐานเป็นข้อมูลล่าสุดจนถึงเดือนมีนาคม 2025
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อเปรียบเทียบการรักษาด้วย IGF-1 กับการดูแลตามมาตรฐานหรือยาหลอก สำหรับการป้องกันภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด หรือการรักษาภาวะจอประสาทตาผิดปกติในทารกคลอดก่อนกำหนดระยะเริ่มต้น
วิธีการสืบค้น
เราได้สืบค้นข้อมูลในฐานข้อมูล CENTRAL, MEDLINE, Embase, Cochrane Database of Systematic Reviews ฉบับที่ 3 ปี 2025 ใน Cochrane Library, CINAHL Plus with Full Text (EBSCOhost), Epistemonikos, ทะเบียนการทดลองทางคลินิก (US National Library of Medicine Clinicaltrials.gov, World Health Organization’s International Trials Registry Platform และ ISRCTN Registry) ร่วมกับการตรวจสอบเอกสารอ้างอิงและการสืบค้นการอ้างอิงเพื่อค้นหาการศึกษาที่รวบรวมไว้ในการทบทวนวรรณกรรมนี้ วันที่สืบค้นข้อมูลล่าสุดคือ 10 มีนาคม 2025
ข้อสรุปของผู้วิจัย
ข้อมูลที่มีอยู่มีความเชื่อมั่นในระดับต่ำมาก ดังนั้นเราจึงไม่สามารถหาข้อสรุปเกี่ยวกับผลของการรักษาด้วย IGF-1 ในทารกคลอดก่อนกำหนดสำหรับการป้องกันหรือรักษาภาวะ ROP หรือเกี่ยวกับผลกระทบต่อความเสี่ยงของการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง การเสียชีวิต หรือภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำในประชากรกลุ่มนี้ได้
แหล่งทุน
การทบทวนวรรณกรรมของ Cochrane ฉบับนี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนเฉพาะเจาะจง
การลงทะเบียน
Protocol มีอยู่ที่ DOI: 10.1002/14651858.CD013216
แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อวันที 4 พฤษภาคม 2026 Edit โดย พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 5 สิงหาคม 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก




