ใจความสำคัญ
-
จากการทดลองแบบสุ่ม 1 ฉบับ อาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในเรื่องการเกิดมีชีพและการตั้งครรภ์ที่ดำเนินต่อไป ระหว่างการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูก (การผ่าตัดนำผนังกั้นออก) และการเฝ้าติดตามอาการ (การเฝ้าระวังและรอดูอาการ)
-
เรามีความเชื่อมั่นในระดับที่ต่ำมากต่อผลลัพธ์ที่ได้จากการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง
-
จำเป็นต้องมีการศึกษาที่มีคุณภาพสูงเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นของเราต่อผลลัพธ์ที่ได้
มดลูกมีผนังกั้นคืออะไร
ภาวะมดลูกมีผนังกั้น คือ ความผิดปกติของมดลูกที่เป็นมาแต่กำเนิด โดยโพรงมดลูกจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ผู้หญิงที่มีภาวะมดลูกมีผนังกั้นจะมีความเสี่ยงต่อภาวะมีบุตรยาก การแท้งบุตรซ้ำ และการคลอดก่อนกำหนด เชื่อกันว่าการผ่าตัดเพื่อนำผนังกั้นออกจะช่วยให้ผลลัพธ์เหล่านี้ดีขึ้น แต่ประสิทธิผลของวิธีการรักษานี้ยังคงไม่แน่ชัด
เราต้องการทราบอะไร
เราต้องการทราบว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นผ่านกล้องส่องโพรงมดลูก (การผ่าตัดนำผนังกั้นออก) ช่วยเพิ่มโอกาสของการเกิดมีชีพในผู้หญิงที่มีภาวะมดลูกมีผนังกั้นหรือไม่ และประโยชน์เหล่านี้มีมากกว่าภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นจากการผ่าตัดหรือไม่
เราทำอะไรบ้าง
เราได้ศึกษาข้อมูลจากงานวิจัยที่เป็นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (RCTs) ซึ่งเป็นการศึกษาที่จะจัดผู้เข้าร่วมการวิจัยให้อยู่ในกลุ่มการรักษาใดกลุ่มหนึ่งจากสองกลุ่มขึ้นไปโดยใช้วิธีการสุ่ม การศึกษาในลักษณะนี้ถือว่ามีคุณภาพสูง นอกจากนี้ เรายังได้พิจารณาการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างด้วย เช่น การศึกษาที่ใช้วิธีการทบทวนและวิเคราะห์จากเวชระเบียน การศึกษาในลักษณะนี้ถือว่ามีคุณภาพต่ำมาก
เราพบอะไร
เราพบการศึกษาแบบ RCT จำนวน 1 ฉบับ และการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างจำนวน 12 ฉบับ ซึ่งในจำนวนนี้มี 10 ฉบับที่เป็นการทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลจากเวชระเบียน การศึกษาทั้งหมดได้เปรียบเทียบระหว่างการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูก และการเฝ้าติดตามอาการ (การเฝ้าระวังและรอดูอาการ) ในการศึกษาแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม (RCT) มีผู้หญิง 39 คนได้รับการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูก และผู้หญิง 40 คนได้รับการเฝ้าติดตามอาการ ส่วนในการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างทั้ง 12 ฉบับ มีผู้หญิง 1134 คนได้รับการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูก และผู้หญิง 692 คนได้รับการเฝ้าติดตามอาการ
ผลลัพธ์หลัก
-
ผลลัพธ์จากการศึกษาแบบ RCT ชี้ให้เห็นว่าอาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในเรื่องการเกิดมีชีพ ระหว่างการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกและการเฝ้าติดตามอาการ จากผลลัพธ์ของการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง เราไม่แน่ใจว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นจะช่วยเพิ่มโอกาสการเกิดมีชีพได้หรือไม่
-
การศึกษาแบบ RCT รายงานว่าพบภาวะมดลูกทะลุ (รอยทะลุหรือรอยฉีกขาดที่ผนังของมดลูก) 1 ราย และมีผนังกั้นหลงเหลืออยู่ (ส่วนของผนังกั้นที่ยังคงเหลืออยู่และไม่ได้ถูกนำออกระหว่างการผ่าตัด) 1 ราย ในจำนวนการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างที่รายงานเกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด มีการศึกษา 3 ฉบับระบุว่าไม่มีภาวะแทรกซ้อนใดๆ และอีก 3 ฉบับรายงานว่าส่วนใหญ่พบภาวะมดลูกทะลุ มีเลือดออก หรือมีผนังกั้นหลงเหลืออยู่ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดซ้ำ ส่วนการศึกษาที่เหลือนั้นไม่ได้รายงานถึงภาวะแทรกซ้อนแต่อย่างใด
-
ผลลัพธ์จากการศึกษาแบบ RCT ชี้ให้เห็นว่าอาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในเรื่องการตั้งครรภ์ที่ดำเนินต่อไป (ongoing pregnancy) ระหว่างการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกและการเฝ้าติดตามอาการ จากผลลัพธ์ของการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง เราไม่แน่ใจว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกจะส่งผลต่อการตั้งครรภ์ที่ดำเนินต่อไปหรือไม่
-
ผลลัพธ์จากการศึกษาแบบ RCT ชี้ให้เห็นว่าอาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในเรื่องการตั้งครรภ์ทางคลินิก (ซึ่งสามารถมองเห็นหรือได้ยินสัญญาณต่างๆ ของทารกในครรภ์ได้) ระหว่างการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกและการเฝ้าติดตามอาการ จากผลลัพธ์ของการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง เราไม่แน่ใจว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกจะช่วยเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์ทางคลินิกได้หรือไม่
-
การผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกอาจเพิ่มโอกาสการแท้งบุตรเมื่อเปรียบเทียบกับการเฝ้าติดตามอาการ อย่างไรก็ตาม การศึกษาดังกล่าวมีขนาดเล็กมาก เราจึงมีความเชื่อมั่นต่อหลักฐานเหล่านี้น้อยมาก จากผลลัพธ์ของการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง เราไม่แน่ใจว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกจะช่วยลดอัตราการแท้งบุตรได้หรือไม่เมื่อเปรียบเทียบกับการเฝ้าติดตามอาการ
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
เรามีความเชื่อมั่นต่อหลักฐานจากการศึกษาแบบ RCT น้อยมาก เนื่องจากเป็นการศึกษาที่มีขนาดเล็กมาก และยังมีจำนวนการศึกษาไม่เพียงพอที่จะสามารถยืนยันผลลัพธ์ได้อย่างแน่ชัด เรามีความเชื่อมั่นต่อหลักฐานจากการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างในระดับที่ต่ำมากเช่นกัน เนื่องจากการศึกษาเหล่านี้ทำในกลุ่มประชากรที่แตกต่างกัน และมีความเป็นไปได้มากที่ผู้เข้าร่วมการศึกษาจะทราบว่าตนเองกำลังได้รับการรักษาด้วยวิธีใด
หลักฐานเป็นปัจจุบันแค่ไหน
หลักฐานนี้เป็นข้อมูลสืบค้นล่าสุดจนถึงเดือนกันยายน ค.ศ. 2025
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
สตรีมีมดลูกที่มีผนังกันช่องในโพรงมดลูกจะเพิ่มความเสี่ยงสำหรับการมีบุตรยาก แท้งซ้ำ และการคลอด การฟื้นฟูของกายวิภาคของมดลูกโดยส่องกล้องเพื่อผ่าตัดผนังกันช่องในโพรงมดลูกเป็นการรักษาที่ได้รับการยอมรับแล้ว การรักษานี้ได้รับการประเมินเป็นหลักในการศึกษา cohort ย้อนหลัง ซึ่งแสดงผลดีในแง่ของการตั้งครรภ์ ปัญหาสำคัญในการศึกษาเหล่านี้คือการมีรูปแบบงานวิจัยแบบ ก่อน/หลัง ซึ่งมักจะแสดงผลที่ดีในกลุ่มที่ได้การรักษา
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินผลดีและผลเสียของการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่มีภาวะมดลูกมีผนังกั้น เมื่อเปรียบเทียบกับการเฝ้าติดตามอาการโดยไม่ใช้วิธีการผ่าตัด (expectant management)
วิธีการสืบค้น
เราได้ทำการสืบค้นจากฐานข้อมูล Cochrane Gynaecology and Fertility Group Specialised Register, CENTRAL, MEDLINE, Embase และ PsycINFO เมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 2025 นอกจากนี้ เรายังได้สืบค้นจากทะเบียนการทดลองทางคลินิกและรายการเอกสารอ้างอิงจากบทความที่เกี่ยวข้อง รวมถึงติดต่อไปยังผู้เชี่ยวชาญในระยะสาขานี้เพื่อค้นหาการศึกษาอื่น ๆ เพิ่มเติม บทความนี้เป็นการปรับปรุงข้อมูลของ Cochrane review ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 2011 และเคยได้รับการปรับปรุงข้อมูลไปแล้วก่อนหน้านี้ในปี ค.ศ. 2017
เกณฑ์การคัดเลือก
เราวางแผนที่จะรวบรวมการศึกษาแบบ Randomised controlled trials ที่ประเมินผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์และความปลอดภัยของการส่องกล้องผ่าตัดผนังกั้นโพรงมดลูกในสตรีวัยเจริญพันธุ์มีมดลูกเป็นผนังกั้นโพรงมดลูก
การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล
ถ้ามีการศึกษา ผู้เขียนรีวิวสองคนเลือกการศึกษา ประเมินความเสี่ยงของอคติของการทดลอง และดึงข้อมูลโดยอิสระต่อกัน พวกเขาจะติดต่อผู้เขียนการศึกษาสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม
ผลการวิจัย
ในปี 2011 ของรีวิวนี้ เราพบว่าไม่มีการศึกษาแบบ Randomised controlled trials สำหรับการนำเข้าในการปรับปรุงนี้
ข้อสรุปของผู้วิจัย
จากหลักฐานของการศึกษาแบบ RCT ที่มีอยู่ในปัจจุบัน อาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลยในเรื่องการเกิดมีชีพ การตั้งครรภ์ที่ดำเนินต่อไป และการตั้งครรภ์ทางคลินิก ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดตัดผนังกั้นและการเฝ้าติดตามอาการ อัตราการแท้งบุตรอาจเพิ่มขึ้นเล็กน้อยในกลุ่มที่ได้รับการผ่าตัดตัดผนังกั้น อย่างไรก็ตาม ค่าช่วงความเชื่อมั่น (CI) ได้ครอบคลุมถึงความเป็นไปได้ที่จะไม่มีผลกระทบใดๆ เกิดขึ้นด้วยเช่นกัน จากผลลัพธ์ของการศึกษาที่ไม่ได้ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่าง เราไม่แน่ใจว่าการผ่าตัดตัดผนังกั้นโพรงมดลูกส่งผลต่อผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์หรือไม่ เนื่องจากความเชื่อมั่นของหลักฐานอยู่ในระดับต่ำมาก
แหล่งทุน
ารทบทวนวรรณกรรมนี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนโดยเฉพาะแต่อย่างใด
การลงทะเบียน
Protocol (2010): https://doi.org/10.1002/14651858.CD008576.pub2 Review (2011): https://doi.org/10.1002/14651858.CD008576.pub3
Review update (2017): https://doi.org/10.1002/14651858.CD008576.pub4
แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาวิทยาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม 2025 dit โดย พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 17 มีนาคม 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก