การผ่าตัดโรคหลอดเลือดสมองเนื่องจากเลือดออกในสมองช่วยเพิ่มโอกาสที่ผู้ป่วยจะสามารถใช้ชีวิตและทำหน้าที่ของตนเองได้ตามปกติหรือก่อให้เกิดผลข้างเคียงใดๆ หรือไม่

ใจความสำคัญ

• ในผู้ใหญ่ที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองเนื่องจากเลือดออกในสมอง การผ่าตัดเอาเลือดออกอาจเพิ่มโอกาสที่ผู้ป่วยจะสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ และอาจลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตเมื่อเทียบกับผู้ที่ได้รับการรักษาด้วยการดูแลทางการแพทย์มาตรฐานเพียงอย่างเดียว เราไม่เชื่อมั่นมากว่าการผ่าตัดเอาเลือดออกจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตหลังจากโรคหลอดเลือดสมองเนื่องจากมีเลือดออกในสมองหรือไม่

• ยังไม่เชื่อมั่นว่าการตัดกะโหลกศีรษะบางส่วนออกโดยไม่เอาเลือดที่ออกอยู่ออกจะมีผลต่อความสามารถในการทำงานของตนเอง การเสียชีวิต และคุณภาพชีวิตหลังจากมีเลือดออกในสมองหรือไม่ เนื่องจากมีเพียง 1 การศึกษา

• จำเป็นต้องมีการทดลองที่มีคุณภาพสูงมากขึ้นกับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเนื่องจากเลือดออกในสมอง เพื่อค้นหาว่าการผ่าตัดมีประโยชน์หรือไม่ และช่วยให้แพทย์สามารถให้คำแนะนำสำหรับการปฏิบัติทางคลินิกในอนาคตได้

เลือดออกในสมองคืออะไร และรักษาอย่างไร

โรคหลอดเลือดสมองที่เกิดจากเลือดออกในสมอง เรียกว่า เลือดออกในสมอง ในคนประมาณ 20 ใน 100 คน เลือดออกมีสาเหตุมาจากปัญหาที่โครงสร้างหลอดเลือด (ความผิดปกติ) การบาดเจ็บที่สมอง (เช่น ถูกตีที่ศีรษะ) หรือเนื้องอกในสมอง ส่วนที่เหลือ 80% เลือดออกเกิดจากหลอดเลือดเล็ก ๆ ในสมองได้รับความเสียหาย ในปัจจุบันยังไม่มีการรักษาใด ๆ ที่ช่วยบรรเทาอาการเลือดออกในสมองได้ ยกเว้นการรักษาทางการแพทย์มาตรฐานในหน่วยเฉพาะทางโรคหลอดเลือดสมองที่เรียกว่า 'การรักษาแบบรวม' ที่สามารถแก้ไขความผิดปกติทางสรีรวิทยาได้อย่างรวดเร็ว และอาจช่วยควบคุมความดันโลหิตสูงในระยะเริ่มต้นได้ ยังไม่ทราบว่าการผ่าตัดสามารถปรับปรุงการทำงานและคุณภาพชีวิตของผู้ที่มีเลือดออกในสมองเมื่อเทียบกับการรักษาทางการแพทย์มาตรฐานเพียงอย่างเดียวหรือไม่ การผ่าตัดเพื่อรักษาเลือดออกในสมองประกอบด้วย:

• การผ่าตัดเปิดกระโหลกศีรษะ (โดยการนำแผ่นกระดูกออกจากกะโหลกศีรษะเพื่อเข้าถึงสมอง) พร้อมกับการเอาเลือดออก

• การผ่าตัดแบบรุกล้ำน้อย (การผ่าตัดผ่านช่องเปิดเล็กๆ ในกะโหลกศีรษะ โดยมีหรือไม่มีการใช้ท่อที่มีกล้องติดอยู่ (เรียกว่ากล้องเอนโดสโคป) และมีหรือไม่มีการใช้ยาละลายเลือดที่แข็งตัว) และ

• การผ่าตัดเอากะโหลกศีรษะออกบางส่วนโดยไม่เอาเลือดที่ออกอยู่ออก (ซึ่งจะช่วยลดความดันในสมองและป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายเพิ่มเติม)

สิ่งที่เราต้องการทราบคืออะไร

เราต้องการทราบว่าการผ่าตัดสามารถปรับปรุงหรือลดการทำงานและชีวิตของผู้ที่มีเลือดออกในสมองเมื่อเทียบกับการรักษาทางการแพทย์มาตรฐานเพียงอย่างเดียวหรือไม่ เรายังสนใจด้วยว่าเทคนิคการผ่าตัดแบบใดดีที่สุด

เราทำอะไรบ้าง

เราค้นหาการศึกษาในผู้ใหญ่ที่มีเลือดออกในสมองโดยเปรียบเทียบการผ่าตัดร่วมกับการดูแลทางการแพทย์มาตรฐานกับการดูแลทางการแพทย์มาตรฐานเพียงอย่างเดียว การศึกษาสามารถตรวจสอบได้เฉพาะผู้ที่มีเลือดออกในสมองที่ไม่ได้เกิดจากความผิดปกติ การบาดเจ็บ หรือเนื้องอกในสมองเท่านั้น เราเปรียบเทียบและสรุปผลการศึกษา และประเมินความเชื่อมั่นของเราต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น วิธีการศึกษาและขนาดของการศึกษา

เราค้นพบอะไร

เราพบ 24 การศึกษาที่เกี่ยวข้องกับคน 4,597 รายที่มีเลือดออกในสมอง การศึกษาเกิดขึ้นในยุโรป อเมริกาเหนือและใต้ เอเชีย แอฟริกา และออสเตรเลีย การศึกษาดังกล่าวได้รับการตีพิมพ์เป็นระยะเวลากว่า 35 ปี ตั้งแต่ปี 1989 ถึงปี 2024 การศึกษาใช้เวลาตั้งแต่ 3 ถึง 12 เดือน โดยส่วนใหญ่ใช้เวลา 6 เดือน 23 การศึกษาพิจารณาการผ่าตัดเอาเลือดที่ออกในสมองออก ในขณะที่ 1 การศึกษาพิจารณาการผ่าตัดเอากระโหลกศีรษะออกบางส่วนโดยไม่เอาเลือดที่ออกออก

• การผ่าตัดเอาเลือดออกในสมองออกอาจเพิ่มโอกาสในการทำหน้าที่ต่างๆ ได้ด้วยตนเอง และอาจลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ ยังไม่ชัดเจนว่าการผ่าตัดเอาเลือดออกจะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตหลังจากมีเลือดออกในสมองหรือไม่

• เมื่อผลลัพธ์ถูกวิเคราะห์โดยเทคนิคการผ่าตัดที่ใช้ในการเอาเลือดที่ออกอยู่ออก การผ่าตัดแบบรุกล้ำน้อยอาจเพิ่มโอกาสในการทำงานได้อย่างอิสระ แต่เราไม่เชื่อมั่นเกี่ยวกับเรื่องนี้สำหรับการผ่าตัดเปิดกระโหลกศีรษะ อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดเอาเลือดออกด้วยการเปิดกระโหลกศีรษะอาจช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ ส่วนการผ่าตัดแบบรุกล้ำน้อยอาจช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ สุดท้าย การผ่าตัดเปิดกระโหลกศีรษะอาจแทบไม่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตหลังจากมีเลือดออกในสมอง ในขณะที่ยังไม่ชัดเจนสำหรับการผ่าตัดแบบลุกล้ำน้อยที่สุด

• ยังไม่เชื่อมั่นว่าการตัดกะโหลกศีรษะบางส่วนออกโดยไม่เอาเลือดที่ออกอยู่ออกจะมีผลต่อความสามารถในการทำงานของตนเอง การเสียชีวิต และคุณภาพชีวิตหลังจากมีเลือดออกในสมองหรือไม่ เนื่องจากมีเพียง 1 การศึกษา

ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร

ความเชื่อมั่นของเราต่อหลักฐานอยู่ในระดับปานกลางถึงต่ำมาก เหตุผลสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้ความเชื่อมั่นของเราลดลงก็คือการออกแบบและดำเนินการศึกษาบางกรณี ซึ่งอาจส่งผลต่อผลลัพธ์ นอกจากนี้ การศึกษาวิจัยบางกรณียังแสดงผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน หรือสามารถศึกษาได้เฉพาะผู้ที่มีเลือดออกในสมองจำนวนจำกัดเท่านั้น ทำให้ผลลัพธ์มีความแม่นยำน้อยลง

หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน

หลักฐานเป็นปัจจุบันถึงวันที่ 11 มีนาคม 2025