ใจความสำคัญ
การตัดเนื้องอกกระเพาะปัสสาวะออก (การผ่าตัดเอาออก) โดยใช้แสงสีฟ้าช่วย อาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อโอกาสที่มะเร็งจะกลับมาเป็นซ้ำในผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำ (ความเสี่ยงที่มะเร็งจะกลับมาเป็นซ้ำ) แต่อาจช่วยลดโอกาสดังกล่าวสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงปานกลางและสูง
การตัดเนื้องอกกระเพาะปัสสาวะออกโดยใช้แสงสีฟ้าช่วย น่าจะมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อโอกาสที่มะเร็งจะแย่ลงในผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำ (ที่มะเร็งจะแย่ลง) หรือความเสี่ยงปานกลาง แต่อาจช่วยลดโอกาสดังกล่าวสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง
เหตุใดจึงมีการใช้วิธีการช่วยในการมองเห็นแบบพิเศษ (แสงสีฟ้า) ในระหว่างการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะ
ในผู้ที่อาจเป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ก้อนเนื้อที่สงสัยว่าจะผิดปกติจะถูกตัดออกจากผนังด้านในของกระเพาะปัสสาวะ โดยใช้เครื่องมือพิเศษสอดผ่านท่อที่นำปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะออกสู่ภายนอกร่างกาย (ท่อปัสสาวะ) เข้าไปในกระเพาะปัสสาวะ อย่างไรก็ตาม บางครั้งก็เป็นเรื่องยากที่จะแยกแยะว่าส่วนใดคือเนื้อเยื่อกระเพาะปัสสาวะที่ปกติและส่วนใดคือมะเร็ง เพื่อให้มองเห็นเนื้องอกได้ดีขึ้นและตัดออกได้อย่างสมบูรณ์ จึงมีการใส่ของเหลว (สารช่วยเพิ่มความแตกต่างของภาพ) เข้าไปในกระเพาะปัสสาวะผ่านทางท่อขนาดเล็ก (สายสวนปัสสาวะ) ในระหว่างการผ่าตัด จะมีการใช้แสงพิเศษเพื่อทำให้เซลล์มะเร็งเรืองแสงขึ้นมาเป็นสีแดง
เราต้องการทราบอะไร
เราต้องการทราบว่า การผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะโดยใช้แสงสีฟ้าช่วยนั้นดีกว่าการใช้แสงสีขาวในระหว่างการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะหรือไม่ สำหรับผู้ที่เป็นมะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดที่ไม่ลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อ (ชนิดตื้น) เราได้พิจารณาว่าวิธีนี้ส่งผลกระทบต่อสิ่งต่อไปนี้หรือไม่:
ระยะเวลาที่มะเร็งจะกลับมาเป็นซ้ำ (การกลับเป็นซ้ำ)
ระยะเวลาที่มะเร็งจะแย่ลง (การลุกลามของโรค)
ผู้ป่วยมีชีวิตยืนยาวขึ้นหรือไม่
ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงในระหว่างการผ่าตัด
ภาวะแทรกซ้อนที่ไม่รุนแรงในระหว่างการผ่าตัด
ผลไม่พึงประสงค์ใดๆ
เราทำอะไรไปบ้าง
เราได้สืบค้นการศึกษาที่สุ่มแบ่งผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะปัสสาวะให้เข้ารับการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะโดยใช้แสงสีฟ้าช่วย หรือการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะโดยใช้แสงสีขาว เราได้เปรียบเทียบและสรุปผลของการศึกษาเหล่านั้น และประเมินความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ระเบียบวิธีวิจัยและขนาดของการศึกษา
เราพบอะไร
เราพบ 17 การศึกษาที่เปรียบเทียบการใช้แสงสีฟ้าช่วยในการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะกับการใช้แสงสีขาวในการผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะ การศึกษาเหล่านี้มีผู้เข้าร่วมรวมทั้งหมด 4890 คนในการทบทวนวรรณกรรมนี้ การผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะโดยใช้แสงสีฟ้าช่วยอาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อความเสี่ยงของการกลับมาเป็นซ้ำในผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำ แต่อาจช่วยลดความเสี่ยงของการกลับมาเป็นซ้ำในผู้ที่มีความเสี่ยงปานกลางและสูง การผ่าตัดกระเพาะปัสสาวะโดยใช้แสงสีฟ้าช่วยน่าจะมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อความเสี่ยงของการลุกลามของโรคในผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำ อาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อความเสี่ยงของการลุกลามของโรคในผู้ที่มีความเสี่ยงปานกลาง แต่อาจช่วยลดความเสี่ยงของการลุกลามของโรคในผู้ที่มีความเสี่ยงสูง นอกจากนี้ เรายังพบว่าแสงสีฟ้าอาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อจำนวนภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดทั้งชนิดที่ไม่รุนแรงหรือรุนแรง ความเสี่ยงของการเสียชีวิตจากมะเร็งกระเพาะปัสสาวะเมื่อเวลาผ่านไป ผลไม่พึงประสงค์ใดๆ และภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดชนิดที่ไม่รุนแรง
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
ข้อจำกัดที่สำคัญที่สุดของหลักฐานที่นำมาพิจารณาในการทบทวนวรรณกรรมนี้มีสาเหตุมาจากคุณภาพของการศึกษาที่รวบรวมมา ในบางการศึกษา การให้การรักษาไม่ได้เป็นไปตามที่วางแผนไว้อย่างเคร่งครัด ทำให้การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มอย่างเป็นธรรมทำได้ยากขึ้น การศึกษาอื่นๆ มีข้อมูลที่สูญหาย และปริมาณหรือสาเหตุของข้อมูลที่สูญหายนั้นมีความแตกต่างกันระหว่างกลุ่มการรักษา ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลลัพธ์ได้ นอกจากนี้ บางการศึกษาอาจรายงานเฉพาะผลลัพธ์ที่คัดเลือกมาในขณะที่ละเว้นผลลัพธ์อื่นๆ ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงที่ข้อค้นพบจะไม่สามารถให้ภาพที่สมบูรณ์เกี่ยวกับผลของสิ่งแทรกแซงได้
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
การทบทวนวรรณกรรมนี้เป็นการปรับปรุงข้อมูลของการทบทวนวรรณกรรมฉบับก่อนหน้าของเรา หลักฐานเป็นข้อมูลล่าสุดจนถึงเดือนมีนาคม 2026
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินผลของการผ่าตัด TURBT โดยใช้แสงสีฟ้าช่วยเปรียบเทียบกับการผ่าตัด TURBT โดยใช้แสงสีขาว ในการรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้ากล้ามเนื้อ
วิธีการสืบค้น
เราได้สืบค้นข้อมูลในฐานข้อมูลวรรณกรรมทางการแพทย์หลายแห่ง ซึ่งรวมถึง Cochrane Library, MEDLINE และ Embase ตลอดจนทะเบียนการทดลอง 2 แห่ง โดยไม่มีข้อจำกัดด้านภาษาหรือสถานะการตีพิมพ์ จนถึงเดือนมีนาคม 2026
ข้อสรุปของผู้วิจัย
การผ่าตัด TURBT โดยใช้แสงสีฟ้าช่วยสำหรับการรักษามะเร็งกระเพาะปัสสาวะชนิดไม่ลุกลามเข้ากล้ามเนื้อ เมื่อเปรียบเทียบกับการผ่าตัด TURBT โดยใช้แสงสีขาว อาจช่วยลดความเสี่ยงของการกลับมาเป็นซ้ำและการลุกลามของโรคเมื่อเวลาผ่านไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความเสี่ยงเมื่อเริ่มต้นของผู้ป่วย อาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงจากการผ่าตัด การผ่าตัด TURBT ด้วยแสงสีฟ้าอาจมีผลเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีผลเลยต่อระยะเวลาจนกระทั่งเสียชีวิตจากมะเร็งกระเพาะปัสสาวะ เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ หรือภาวะแทรกซ้อนที่ไม่รุนแรงจากการผ่าตัด ตามลำดับ ความเชื่อมั่นของหลักฐานสำหรับข้อค้นพบของเราส่วนใหญ่อยู่ในระดับต่ำ ซึ่งหมายความว่าการศึกษาในอนาคตมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงค่าประมาณการของผลที่รายงานไว้ได้ ประเด็นปัญหาที่พบบ่อยซึ่งทำให้เราต้องปรับลดระดับความเชื่อมั่นของหลักฐานลง ได้แก่ ข้อจำกัดของการศึกษา ความไม่สอดคล้องกัน และความไม่แม่นยำ
แหล่งทุน
การปรับปรุงข้อมูลของการทบทวนวรรณกรรมนี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนเฉพาะเจาะจง
การลงทะเบียน
Protocol (2020): DOI: 10.1002/14651858.CD013776
การทบทวนวรรณกรรมฉบับดั้งเดิม (2021): DOI: 10.1002/14651858.CD013776.pub2
แปลโดย ศ.นพ. ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 10 กรกฎาคม 2026 Edit โดย ศ.พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 15 สิงหาคม 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก




