Plasma จากผู้ที่หายจาก COVID-19 เป็นการรักษาที่มีประสิทธิผลสำหรับผู้ที่มี COVID-19 หรือไม่

ใจความสำคัญ

• เรามั่นใจมากว่า convalescent plasma ไม่มีประโยชน์ในการรักษาผู้ป่วยโรค COVID-19 ในระดับปานกลางถึงรุนแรง

• เราไม่แน่ใจเกี่ยวกับผลของ convalescent plasma ในการรักษาผู้ป่วยโรค COVID-19 ที่ไม่รุนแรงหรือผู้ที่ไม่มีอาการ

• เราพบการศึกษาที่กำลังดำเนินการ ไม่ได้ตีพิมพ์ และเพิ่งเผยแพร่ประมาณ 130 รายการ เราจะปรับปรุงการทบทวนวรรณกรรมพร้อมหลักฐานจากการศึกษาเหล่านี้โดยเร็วที่สุด หลักฐานใหม่อาจตอบคำถามที่เหลืออยู่ของเรา

Convalescent plasma คืออะไร

ร่างกายผลิตแอนติบอดีเป็นหนึ่งในกลไกการป้องกันการติดเชื้อ แอนติบอดีพบได้ในส่วนของเลือดที่เรียกว่า plasma พลาสม่าจากผู้ที่หายจากไวรัส COVID-19 มีแอนติบอดี COVID-19 และสามารถนำไปใช้ในการเตรียมการได้ 2 แบบ อย่างแรกคือ convalescent plasma ซึ่งเป็น plasma ที่มีแอนติบอดีเหล่านี้ อย่างที่สองคือ hyperimmune immunoglobulin ซึ่งมีความเข้มข้นมากขึ้นและมีแอนติบอดีมากขึ้น

Covalescent plasma และ hyperimmune immunoglobulin เคยมีการใช้อย่างประสบความสำเร็จในการรักษาไวรัสทางเดินหายใจอื่น ๆ การรักษาเหล่านี้ (โดยหยดหรือฉีด) โดยทั่วไปแล้วจะทนได้ดี แต่อาจทำให้เกิดผลที่ไม่พึงประสงค์ได้

เราต้องการทราบอะไร

เราต้องการค้นหาว่า convalescent plasma หรือ hyperimmune immunoglobulin เป็นวิธีการรักษาที่มีประสิทธิผลสำหรับผู้ที่ได้รับการยืนยันว่าติดเชื้อโควิด-19 หรือไม่ เราดูที่:

• การเสียชีวิตจากสาเหตุใดๆ หลังการรักษาด้วย convalescent plasma หรือ hyperimmune immunoglobulin

• อาการของผู้ป่วยดีขึ้นหรือแย่ลง โดยวัดจากจำนวนคนที่ต้องการความช่วยเหลือจากเครื่องช่วยหายใจ (เครื่องที่ช่วยให้ผู้คนหายใจได้หากไม่สามารถหายใจได้เอง)

• คุณภาพชีวิต

• ผลข้างเคียงต่างๆ

เราได้ทำอะไร

เราสืบค้นการศึกษาที่ตรวจสอบ convalescent plasma or hyperimmune immunoglobulin ในการรักษาผู้ป่วย COVID-19 การศึกษาสามารถดำเนินการได้ทุกที่ในโลกและรวมถึงผู้เข้าร่วมทุกช่วงอายุ เพศ หรือเชื้อชาติ ด้วย COVID-19 แบบไม่รุนแรง ปานกลาง หรือรุนแรง

เราจะรวบรวมผลการศึกษาเพื่อวิเคราะห์หากเป็นไปได้ เราประเมินความเชื่อมั่นในหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น วิธีและขนาดการศึกษา

เราพบอะไร

เราพบการศึกษา 13 รายการ มีผู้เข้าร่วม 48,509 คนที่ตรวจสอบ convalescent plasma ทั้งหมดยกเว้นหนึ่งการศึกษารวมผู้เข้าร่วมที่มี COVID-19 ในระดับปานกลางถึงรุนแรง เราไม่พบการศึกษาใดๆ ที่ตรวจสอบ hyperimmune immunoglobulin การศึกษาส่วนใหญ่เกิดขึ้นในโรงพยาบาล ในประเทศต่างๆ ทั่วโลก

COVID-19 ปานกลางถึงรุนแรง
Convalescent plasma เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอกหรือการดูแลมาตรฐาน:

• convalescent plasma ไม่มีผลต่อการ เสียชีวิตจากสาเหตุใดๆ จนถึง 28 วันหลังการรักษา ประมาณ 237 ใน 1000 คนที่ได้รับยาหลอกหรือการดูแลแบบมาตรฐานเสียชีวิต เมื่อเทียบกับ 233 ใน 1000 คนที่ได้รับ convalescent plasma (การศึกษา 7 รายการ 12,646 คน);

• convalescent plasma ทำให้ อาการของผู้ป่วยดีขึ้นเพียงเล็กน้อยหรือไม่ดีขึ้น ในความจำเป็นในการช่วยการหายใจน้อยลง สำหรับประชากรโดยรวมที่ต้องการเครื่องช่วยหายใจก่อนเริ่มการรักษา (8 การศึกษา, 12,682 คน) และไม่ใช่สำหรับผู้ที่ ได้รับการช่วยหายใจในช่วงเริ่มต้นของการศึกษา (2 การศึกษา, 630 คน);

• convalescent plasma ไม่ทำความแตกต่างอะไรต่อ อาการของผู้ป่วยที่แย่ลง ประมาณ 126 ใน 1000 คนที่ได้รับยาหลอกหรือการดูแลแบบมาตรฐานจำเป็นต้องใช้เครื่องช่วยหายใจแบบ invasive เทียบกับ 123 ใน 1000 คนที่ได้รับ convalescent plasma (4 การศึกษา, 11,765 คน);

• convalescent plasma อาจไม่ทำความแตกต่างอะไรต่อ ผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ งานศึกษา 8 รายการที่รายงานผลที่ไม่พึงประสงค์ที่วัดและรายงานผลลัพธ์ต่างกันมาก ดังนั้นเราจึงไม่สามารถสรุปผลใดๆ ได้

ไม่มีการศึกษาใดรายงาน คุณภาพชีวิต

COVID-19 ที่ไม่รุนแรง
เราไม่ทราบว่า convalescent plasma เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอกหรือการดูแลแบบมาตรฐานทำให้มีความแตกต่างใน จำนวนผู้เสียชีวิต สภาพผู้ป่วยดีขึ้นหรือแย่ลง คุณภาพชีวิต หรือผลที่ไม่พึงประสงค์ เราพบเพียงการศึกษาเดียวที่มีผู้เข้าร่วม 160 คน ที่ประเมินผู้ที่ติดเชื้อ COVID-19 ที่ไม่รุนแรง

อะไรคือข้อจำกัดของหลักฐาน

• เรามั่นใจมากในหลักฐานการเสียชีวิตจากสาเหตุใดๆ และอาการดีขึ้นหรือแย่ลงของผู้ป่วยในผู้ที่ติดเชื้อ COVID-19 ในระดับปานกลางถึงรุนแรง

• ความเชื่อมั่นของเราในหลักฐานอื่นๆ สำหรับผู้ที่ติดเชื้อ COVID-19 ในระดับปานกลาง รุนแรง และไม่รุนแรงนั้นจำกัดมาก เนื่องจากการศึกษาแตกต่างกันมาก ไม่ได้วัดและบันทึกผลลัพธ์โดยใช้วิธีการที่สอดคล้องกัน

เราพบหลักฐานเพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับผลที่ไม่พึงประสงค์ และไม่มีหลักฐานเกี่ยวกับคุณภาพชีวิต

หลักฐานนี้ทันสมัยแค่ไหน

นี่เป็นครั้งที่ 4 ของการทบทวนวรรณกรรมของเรา หลักฐานเป็นข้อมูลล่าสุดถึงวันที่ 17 มีนาคม 2021

ข้อสรุปของผู้วิจัย: 

เรามีความเชื่อมั่นในหลักฐานสูงว่า convalescent plasma สำหรับการรักษาคนที่มีโรคระดับปานกลางถึงรุนแรงไม่ลดอัตราการตายและมีผลต่อการดีขึ้นทางคลินิกเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย เราไม่แน่ใจเกี่ยวกับผลข้างเคียงของ convalescent plasma ในขณะที่มีความพยายามอย่างมากในการดำเนินการวิจัยเกี่ยวกับ COVID-19 การรายงานผลที่แตกต่างกันก็ยังเป็นปัญหา มีการศึกษาที่กำลังดำเนินการ 100 เรื่องและการศึกษา 33 เรื่องรายงานในทะเบียนการศึกษาว่าเสร็จสิ้นหรือสิ้นสุด การเผยแพร่การศึกษาที่กำลังดำเนินอยู่อาจแก้ไขความไม่แน่นอนบางประการเกี่ยวกับการบำบัดด้วย hyperimmune immunoglobulin สำหรับผู้ที่มีความรุนแรงของโรคทุกระดับ และการบำบัดด้วย convalescent plasma สำหรับผู้ที่ไม่มีอาการหรืออาการไม่รุนแรง

อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
บทนำ: 

Convalescent plasma และ hyperimmune immunoglobulin อาจลดอัตราการตายในผู้ป่วยที่เป็นโรคไวรัสระบบทางเดินหายใจ และกำลังมีการทดสอบโดยการทดลองเพื่อใช้เป็นการรักษาสำหรับ coronavirus disease 2019 (COVID-19) จำเป็นต้องมีความเข้าใจอย่างถ่องแท้ของหลักฐานในปัจจุบันเกี่ยวกับประโยชน์และความเสี่ยงของวิธีการเหล่านี้

วัตถุประสงค์: 

ใช้แนวทางการทบทวนอย่างเป็นระบบแบบ living เพื่อประเมินว่าการให้ convalescent plasma หรือ hyperimmune immunoglobulin มีประสิทธิผลและปลอดภัยในการรักษาผู้ที่ติดเชื้อ COVID-19 หรือไม่ และรักษาความต่อเนื่องของหลักฐาน

วิธีการสืบค้น: 

เพื่อค้นหาการศึกษาที่เสร็จสมบูรณ์และกำลังดำเนินการเราได้ค้นหา the World Health Organization (WHO) COVID-19 Global literature on coronavirus disease Research Database, MEDLINE, Embase, the Cochrane COVID-19 Study Register, the Epistemonikos COVID-19 L*OVE Platform และการลงทะเบียนการทดลอง ทำการค้นหาเมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2021

เกณฑ์การคัดเลือก: 

เรารวม randomized controlled trials (RCTs) ที่ประเมิน convalescent plasma หรือ hyperimmune immunoglobulin สำหรับ COVID-19 โดยไม่คำนึงถึงความรุนแรงของโรค อายุ เพศ หรือเชื้อชาติ สำหรับการประเมินความปลอดภัย เรายังรวมการศึกษาที่ไม่มีการควบคุม ไม่ได้สุ่ม (NRSIs) ของวิธีการ หากมีผู้เข้าร่วม 500 คนขึ้นไป

เราไม่รวมการศึกษาในประชากรที่มีโรค coronavirus อื่น ๆ (โรคทางเดินหายใจเฉียบพลันรุนแรง (SARS) หรือโรคทางเดินหายใจในตะวันออกกลาง (MERS)) และการศึกษาประเมิน immunoglobulins มาตรฐาน

การรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล: 

เราปฏิบัติตามวิธีมาตรฐานของ Cochrane

ในการประเมินอคติในการศึกษาที่รวบรวมไว้ เราใช้เครื่องมือ 'Risk of Bias 2' ของ Cochrane สำหรับ RCT และสำหรับ NRSIs ซึ่งเป็นเกณฑ์การประเมินสำหรับการศึกษาเชิงสังเกต ซึ่งจัดทำโดย Cochrane Childhood Cancer เราให้คะแนนความเชื่อมั่นของหลักฐานโดยใช้แนวทาง GRADE สำหรับผลลัพธ์ต่อไปนี้: การตายจากทุกสาเหตุ การดีขึ้นและการเลวลงของสถานะทางคลินิก (สำหรับบุคคลที่มีโรคปานกลางถึงรุนแรง) การเกิดอาการทางคลินิกของ COVID-19 ที่รุนแรง (สำหรับบุคคลที่มี โรคที่ไม่มีอาการหรือไม่รุนแรง) คุณภาพชีวิต (รวมถึงความเหนื่อยล้าและความเป็นอิสระในการทำงาน) เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ระดับ 3 หรือ 4 และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรง

ผลการวิจัย: 

เรารวม 13 การศึกษา (12 RCTs, 1 NRSI) กับผู้เข้าร่วม 48,509 คน โดย 41,880 คนได้รับ convalescent plasma เราไม่พบการศึกษาที่เสร็จสมบูรณ์ใด ๆ เกี่ยวกับการประเมิน hyperimmune immunoglobulin เราพบอีก 100 รายการที่กำลังดำเนินการ การศึกษาที่ประเมิน convalescent plasma or hyperimmune immunoglobulin และการศึกษา 33 รายการรายงานว่าเสร็จสิ้นหรือยุติ

คนที่ได้รับการยืนยันการวินิจฉัยโรค COVID-19 และโรคระดับปานกลางถึงรุนแรง

RCTs 11 รายการและ NRSI 1 รายการตรวจสอบการใช้ convalescent plasma สำหรับผู้เข้าร่วม 48,349 คนที่เป็นโรคปานกลางถึงรุนแรง RCTs 9 รายการเปรียบเทียบ convalescent plasma กับการรักษาด้วยยาหลอกหรือการดูแลมาตรฐานเพียงอย่างเดียว และ 2 รายการเปรียบเทียบ convalescent plasma กับ standard plasma (ผลลัพธ์ไม่รวมอยู่ในบทคัดย่อ)

ประสิทธิผลของ convalescent plasma

เรารวมข้อมูลจาก RCTs 9 รายการ (ผู้เข้าร่วม 12,875 คน) เพื่อประเมินประสิทธิผลของ convalescent plasma เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอกหรือการดูแลแบบมาตรฐานเพียงอย่างเดียว

Convalescent plasma ไม่ได้ลดอัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุจนถึงวันที่ 28 (risk ratio (RR) 0.98, ช่วงความเชื่อมั่น 95% (CI) 0.92 ถึง 1.05; 7 RCTs, ผู้เข้าร่วม 12,646 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นสูง) มีผลน้อยหรือไม่มีผลต่อการดีขึ้นทางคลินิกสำหรับผู้เข้าร่วมทุกคน เมื่อประเมินโดยการเลิกใช้เครื่องช่วยหายใจ (RR ไม่สามารถประเมินได้; 8 RCTs, ผู้เข้าร่วม 12,682 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นสูง) มีผลน้อยหรือไม่มีผลต่อโอกาสลดหรือเลิกการช่วยหายใจในกลุ่มย่อยของผู้เข้าร่วมที่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจตอนเริ่มต้น (RR 1.04, 95% CI 0.57 ถึง 1.93; 2 RCTs, ผู้เข้าร่วม 630 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำ ). ไม่ลดความจำเป็นในการช่วยหายใจ (RR 0.98, 95% CI 0.89 ถึง 1.08; 4 RCTs, ผู้เข้าร่วม 11,765 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นสูง) เราไม่พบความแตกต่างของกลุ่มย่อย

เราไมพบการศึกษาใด ๆ ที่รายงานคุณภาพชีวิต ดังนั้นจึงไม่ทราบว่า convalescent plasma มีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตหรือไม่ RCT 1 รายการประเมินการหายของความเหนื่อยล้าในวันที่ 7 แต่เราไม่แน่ใจอย่างมากเกี่ยวกับผล (RR 1.21, 95% CI 1.02 ถึง 1.42; ผู้เข้าร่วม 309 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำมาก)

ความปลอดภัยของ convalescent plasma

เรารวมผลลัพธ์จาก 8 RCTs และ 1 NRSI เพื่อประเมินความปลอดภัยของ convalescent plasma RCTs บางฉบับรายงานเกี่ยวกับข้อมูลด้านความปลอดภัยสำหรับกลุ่ม convalescent plasma เท่านั้น

เราไม่แน่ใจว่า convalescent plasma เพิ่มหรือลดความเสี่ยงของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ระดับ 3 และ 4 หรือไม่ (RR 0.90, 95% CI 0.58 ถึง 1.41; 4 RCTs, ผู้เข้าร่วม 905 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำ) และเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง (RR 1.24, 95 % CI 0.81 ถึง 1.90; 2 RCTs, ผู้เข้าร่วม 414 คน; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำ)

บทสรุปของเหตุการณ์ที่รายงานของ NRSI (การรายงานข้อมูลความปลอดภัยสำหรับผู้เข้าร่วมที่ได้รับ convalescent plasma 20,000 คนจาก 35,322 คนที่ได้รับ) และ 4 RCTs ที่รายงานข้อมูลความปลอดภัยเฉพาะสำหรับผู้เข้าร่วมที่ได้รับ convalescent plasma (ผู้เข้าร่วม 6125 คน) รวมอยู่ในรายงานฉบับเต็ม

คนที่ได้รับการยืนยันว่าติดเชื้อ SARS-CoV-2 และไม่มีอาการหรือโรคไม่รุนแรง

เราพบ 1 RCT ที่รายงานผู้เข้าร่วม 160 คน โดยเปรียบเทียบ convalescent plasma กับยาหลอก (น้ำเกลือ)

ประสิทธิผลของ convalescent plasma

เราไม่แน่ใจอย่างมากเกี่ยวกับผลของ convalescent plasma ต่อการตายจากทุกสาเหตุ (RR 0.50, 95% CI 0.09 ถึง 2.65; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำมาก) เราไม่แน่ใจเกี่ยวกับผลของ convalescent plasma ต่อการเกิดอาการทางคลินิกที่รุนแรงของ COVID-19 (RR ไม่สามารถประมาณการได้; หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำ)

เราไม่พบรายงานการศึกษาเกี่ยวกับคุณภาพชีวิต

ความปลอดภัยของ convalescent plasma

เราไม่ทราบว่า convalescent plasma สัมพันธ์กับความเสี่ยงที่สูงขึ้นของเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ระดับ 3 หรือ 4 (หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำมาก) หรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่ร้ายแรง (หลักฐานความเชื่อมั่นต่ำมาก) หรือไม่

นี่คือ a living systematic review เราค้นหาหลักฐานใหม่ทุกสัปดาห์และปรับปรุงการทบทวนวรรณกรรมเมื่อเราพบหลักฐานใหม่ที่เกี่ยวข้อง โปรดเข้าไปที่ Cochrane Database of Systematic Reviews สำหรับการตรวจสอบสถานะปัจจุบันของการทบทวนวรรณกรรมนี้

บันทึกการแปล: 

แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 13 มิถุนายน 2021

Tools
Information