Post przerywany, tradycyjne porady dietetyczne czy niestosowanie leczenia: która metoda najskuteczniej redukuje masę ciała u dorosłych z nadwagą lub otyłością?

Najważniejsze informacje

• Post przerywany, w porównaniu z tradycyjnymi poradami dietetycznymi (jak np. ograniczanie kaloryczności czy zróżnicowana dieta) ma niewielki lub żaden wpływ na zmniejszenie masy ciała i jakość życia u dorosłych z nadwagą lub otyłością. Jesteśmy mniej pewni wyników dotyczących działań niepożądanych.

• W porównaniu z nieudzielaniem porad dietetycznych i wpisaniem na listę oczekujących na interwencję, post przerywany ma niewielki lub żaden wpływ na zmniejszenie masy ciała. Jesteśmy mniej pewni danych dotyczących jakości życia i działań niepożądanych, takich jak uczucie zmęczenia, ból głowy czy nudności.

• W żadnym z uwzględnionych badań nie raportowano informacji na temat zadowolenia uczestników z tej metody, stężenia cukru we krwi czy wyników dotyczących innych problemów zdrowotnych. Potrzebujemy dalszych badań, aby to przeanalizować.

Czym jest otyłość i jak post przerywany mógłby pomóc?

Otyłość jest poważną chorobą, która charakteryzuje się obecnością dużej ilości tkanki tłuszczowej, co może prowadzić do różnych powikłań oraz groźnych chorób (np. cukrzycy typu 2) i zgonu. Liczba osób otyłych na całym świecie zwiększa się, a to z kolei zwiększa obciążenie systemów ochrony zdrowia. Najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka zdrowotnego i skutków społecznych związanych z nadwagą i otyłością pozostaje redukcja masy ciała. Do tradycyjnych porad dietetycznych zalicza się zmniejszenie kaloryczności posiłków, zmianę nawyków żywieniowych na zdrowsze i spożywanie białka, węglowodanów i tłuszczu w różnych proporcjach. Post przerywany jest stosunkowo nową metodą odchudzania. Polega ona na tym, że ludzie przez pewien czas jedzą mało bądź wcale (post), a następnie jedzą normalnie. Istnieją różne rodzaje postu przerywanego, takie jak jedzenie w określonych godzinach (jedzenie ograniczone czasowo), post w określone dni tygodnia (post całodniowy) lub przeplatanie dni normalnego jedzenia z dniami, kiedy je się bardzo mało (post naprzemienny). Stosowanie postu przerywanego może przyczynić się do ogólnej poprawy stanu zdrowia poprzez korzystne zmiany w funkcjonowaniu organizmu, jednak może również prowadzić do działań niepożądanych, takich jak uczucie zmęczenia, ból głowy czy nudności.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy się dowiedzieć, czy post przerywany pomaga schudnąć dorosłym z nadwagą lub otyłością skuteczniej niż tradycyjne porady dietetyczne. Dodatkowo chcieliśmy zbadać, jak wpływa na jakość życia, stężenie cukru i lipidów we krwi, oraz czy jego stosowanie powoduje działania niepożądane.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których osoby powyżej 18. roku życia z nadwagą lub otyłością przydzielono losowo do grupy, w której stosowano post przerywany albo do grupy, w której zapewniano tradycyjne porady dietetyczne, nie stosowano leczenia lub wpisywano na listę oczekujących na leczenie. Osoby na liście oczekujących mają ustalony termin leczenia, ale nie zaczynają go od razu; w badaniach porównuje się je z osobami, które rozpoczęły leczenie natychmiast. Uwzględniliśmy badania, w których brały udział osoby z rozpoznanymi chorobami towarzyszącymi otyłości, takimi jak cukrzyca czy choroby nerek, oraz osoby bez takich chorób.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 22 badania obejmujące 1995 osób, które leczono w domach lub w środowiskach pozaszpitalnych. Przeprowadzono je w Europie, Ameryce Północnej, Chinach, Australii i Ameryce Południowej.

W porównaniu z tradycyjnymi poradami dietetycznymi , post przerywany może przynosić niewielką lub żadną różnicę pod względem zmniejszenia masy ciała w porównaniu z wartością wyjściową (21 badań, 1430 osób), a także pod względem jakości życia (3 badania, 106 osób). Nie jesteśmy pewni wpływu stosowania postu przerywanego na odsetek pacjentów osiągających zmniejszenie masy ciała o 5% (4 badania, 472 osoby) oraz na częstość występowania działań niepożądanych (7 badań, 619 osób).

W porównaniu z niestosowaniem leczenia lub wpisaniem na listę oczekujących na leczenie , stosowanie postu przerywanego prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na zmniejszenie masy ciała (6 badań, 427 osób). Nie jesteśmy pewni jego wpływu na jakość życia (1 badanie, 60 osób) oraz na częstość występowania działań niepożądanych (2 badania, 189 osób).

W żadnym z uwzględnionych badań nie raportowano informacji na temat zadowolenia ze stosowania postu przerywanego, stężenia cukru we krwi oraz ogólnych wyników dotyczących innych problemów zdrowotnych.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy umiarkowaną pewność co do wyników dotyczących zmniejszenia masy ciała dla porównania postu przerywanego z niestosowaniem leczenia. Jednak nasza pewność co do pozostałych analizowanych kwestii jest niska lub bardzo niska, ponieważ w większości uwzględnionych badań nie zastosowano rzetelnych metod, próba badawcza była mała i prezentowane wyniki były niejednoznaczne.

Na ile aktualne są powyższe dane?

Dane są aktualne na dzień 5 listopada 2024 r.