Czy podanie roztworu wody z cukrem u noworodków poddawanych zabiegom wymagającym użycia igły uśmierza ból?

Najważniejsze informacje

• Noworodki, którym podaje się roztwór sacharozy (wodę z cukrem) podczas zabiegów z użyciem igły prawdopodobnie odczuwają mniejszy ból w trakcie zabiegu i tuż po nim, niż noworodki, którym podaje się wodę, standardowe środki dające ukojenie lub nie podaje się nic.

• Wygląda na to, że roztwór sacharozy zmniejsza natężenie bólu skuteczniej niż smoczki. Nie posiadamy wiarygodnych danych naukowych porównujących skuteczność roztworu sacharozy z kontaktem skóra do skóry.

• W żadnych badaniach nie odnotowano szkodliwych skutków ubocznych takich jak krztuszenie się czy bezdech (chwilowe zatrzymanie oddychania).

Czym jest analgezja (uśmierzenie bólu) sacharozą?

Sacharoza to inaczej cukier stołowy. Po zmieszaniu z wodą można ją podawać w małych ilościach noworodkom w celu uśmierzenia bólu. Roztwór sacharozy umieszcza się na języku dziecka na około 2 minuty przed i/lub bezpośrednio przed wbiciem igły w żyłę w celu pobrania krwi lub podania leku.

Dlaczego uśmierzenie bólu u noworodków przebywających w szpitalu jest ważne?

Wcześniaki (tj. dzieci urodzone przed terminem) i dzieci urodzone o czasie (tj. w terminie) przebywające w szpitalu poddawane są wielu bolesnym zabiegom, które mają na celu podanie leków i rozpoznanie problemów zdrowotnych. Ból u noworodków może mieć różne skutki. Może przyczyniać się do słabego wzrostu i wpływać na rozwój mózgu. Dlatego tak ważne jest, żeby na tyle na ile to możliwe łagodzić ból u noworodków, aby dzieci mogły się zdrowo rozwijać.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić skuteczność sacharozy w uśmierzaniu bólu w trakcie zabiegów z użyciem igły i tuż po nich. Chcieliśmy sprawdzić skuteczność sacharozy w porównaniu z innymi metodami uśmierzania bólu, takimi jak ssanie smoczka, karmienie piersią czy trzymanie dziecka blisko skóry matki lub ojca (kontakt skóra do skóry). Chcieliśmy się także dowiedzieć, czy sacharoza powoduje negatywne skutki.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których analizowano działanie przeciwbólowe sacharozy w porównaniu z innymi metodami łagodzącymi ból (np. karmieniem piersią, ssaniem smoczków, tuleniem). Podsumowaliśmy wyniki i oceniliśmy wiarygodność danych naukowych w oparciu o czynniki takie jak liczba noworodków uczestniczących w badaniu oraz jakość zastosowanych metod.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 29 badań, które objęły 2764 noworodki. Noworodkom podawano sacharozę w różnych dawkach i w różny sposób. Badania przeprowadzono na całym świecie. Większość z nich w Azji, kilka w Europie, w Ameryce Północnej i Południowej. Wszystkie badania opierały się na losowym doborze noworodków, które przydzielano do jednej z 2 lub więcej grup badanych. Jest to najlepszy sposób zapewnienia, że grupy uczestników są podobne, a sami badacze i uczestnicy nie wiedzą do jakiej grupy należą. Żadne z badań nie było finansowane przez przemysł farmaceutyczny.

Najważniejsze wyniki

• Sacharoza prawdopodobnie zmniejsza natężenie bólu u noworodków w trakcie wkłucia igły i tuż po nim (30 sekund do 1 minuty) w porównaniu do sytuacji, w której nie stosuje się żadnych środków łagodzących ból (np. stosuje się tylko wodę).

• W porównaniu z kontaktem skóra do skóry sacharoza może mieć niewielki lub żaden wpływ na odczuwanie bólu w trakcie zabiegów.

• W porównaniu z kamienieniem piersią sacharoza prawdopodobnie uśmierza ból przy wkłuwaniu igły.

• W porównaniu z samym ssaniem smoczka, sacharoza (z jednoczesnym ssaniem smoczka) prawdopodobnie zmniejsza natężenie bólu w trakcie wkłucia igły i tuż po nim (30 sekund do 2 minut).

W żadnym badaniu nie odnotowano szkodliwych skutków w analizowanych przez nas porównaniach.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Sacharoza w porównaniu z niestosowaniem interwencji lub podaniem wody

W porównaniu z niestosowaniem interwencji, jesteśmy umiarkowanie pewni, że sacharoza prawdopodobnie zmniejsza natężenie bólu. Jednak możliwe, że uczestnicy badania wiedzieli, czy dzieci dostają sacharozę, a badania obejmowały małą liczbę noworodków.

Sacharoza w porównaniu z kontaktem skóra do skóry

Nie jesteśmy pewni, czy sacharoza łagodzi ból skuteczniej niż kontakt skóra do skóry, ponieważ w 2 badaniach odnotowano bardzo różne wyniki. Dalsze badania prawdopodobnie zmienią te wyniki.

Sacharoza w porównaniu z karmieniem piersią

Jesteśmy umiarkowanie pewni, że sacharoza prawdopodobnie uśmierza ból skuteczniej niż karmienie piersią. Jednak nie podano szczegółów, w jaki sposób przeprowadzono to badanie.

Sacharoza w porównaniu ze ssaniem smoczka

Jesteśmy w miarę pewni, że podanie sacharozy połączone ze ssaniem smoczka prawdopodobnie łagodzi ból skuteczniej niż samo ssanie smoczka. Badania różniły się sposobem podawania sacharozy, w tym jej ilością, metodą podania oraz czy podano ją ze smoczkiem czy bez niego.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane naukowe są aktualne do lipca 2024 r.