Jakie są korzyści i zagrożenia związane z chemioterapią podawaną przez tętnicę w porównaniu z chemioterapią podawaną przez żyłę, lub podawaną zarówno przez żyłę i tętnicę w porównaniu z podawaną tylko przez tętnicę u osób z siatkówczakiem (nowotworem o...

Najważniejsze informacje

- Jedno dobrze zaprojektowane badanie wykazało, że chemioterapia podawana przez tętnicę, w porównaniu z podawaniem dożylnie, prawdopodobnie skuteczniej zapobiega konieczności usunięcia oka i prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na przeżywalność. Może to mieć niewielki lub nie mieć żadnego wpływu na nawrót nowotworu (jego ponowne pojawienie się) ani na liczbę ciężkich lub bardzo ciężkich zdarzeń niepożądanych lub szkodliwych.

- Inne, mniej rzetelnie zaprojektowane badania wykazały, że chemioterapia podawana zarówno przez tętnicę jak i żyłę, w porównaniu z podawaniem wyłącznie przez tętnicę, może mieć niewielki wpływ lub nie mieć go wcale jeśli chodzi o uniknięcie usunięcia oka czy przeżywalność.

- Potrzebne są dalsze szeroko zakrojone, dobrze zaprojektowane badania, a także należy stosować jasne, uzgodnione definicje punktów końcowych.

Czym jest retinoblastoma i jak się ją leczy?

Siatkówczak jest najczęstszym nowotworem oka u dzieci, a w rzadkich przypadkach może również wystąpić u dorosłych. W połączeniu z innymi metodami leczenia, chemioterapia podawana przez tętnicę lub żyłę stanowi główny sposób leczenia mający na celu zmniejszenie guza oraz uratowanie oka i wzroku.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy ocenić korzyści i zagrożenia związane z chemioterapią podawaną przez tętnicę w porównaniu z podawaniem jej przez żyłę u chorych z siatkówczakiem. Przeanalizowaliśmy również połączenie chemioterapii podawanej zarówno przez tętnicę, jak i żyłę w porównaniu z podawaniem wyłącznie przez tętnicę. Interesowały nas przede wszystkim: kontrola nowotworu, uniknięcie konieczności usunięcia oka, przeżywalność, pojawienie się nowych nowotworów po pierwszym, nawrót nowotworu, rozprzestrzenianie się nowotworu na inne części ciała oraz liczba ciężkich lub bardzo ciężkich zdarzeń niepożądanych lub szkodliwych.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań porównujących te metody leczenia, podsumowaliśmy i oceniliśmy wyniki oraz określiliśmy nasze zaufanie do danych naukowych.

Czego się dowiedzieliśmy?

W analizie uwzględniliśmy sześć badań: w trzech z nich porównano podawanie chemioterapii przez tętnicę z podawaniem przez żyłę (210 uczestników, 214 oczu); w trzech pozostałych porównano podawanie chemioterapii zarówno przez tętnicę jak i przez żyłę z podawaniem wyłącznie przez tętnicę (599 uczestników, 681 oczu). Wszyscy uczestnicy badań byli dziećmi.

Najważniejsze wyniki

Główne wyniki dotyczą obserwacji średnioterminowej trwającej do trzech lat.

Chemioterapia podawana przez tętnicę w porównaniu z chemioterapią podawaną przez żyłę

W jednym z badań uczestników przydzielono losowo do grup (143 uczestników). Chemioterapia podawana przez tętnicę prawdopodobnie skuteczniej zapobiega konieczności usunięcia oka niż ta podawana przez żyłę i prawdopodobnie ma niewielki lub żaden wpływ na przeżycie. Może to oznaczać niewielką różnicę lub jej brak w zakresie nawrotów nowotworu oraz niewielką różnicę lub jej brak w liczbie ciężkich lub bardzo ciężkich zdarzeń niepożądanych lub szkodliwych.

W przypadku badań, w których nie dokonano losowego przydziału uczestników do grup (2 badania, 67 uczestników), dane naukowe dotyczące wpływu chemioterapii podawanej przez tętnicę w porównaniu z chemioterapią podawaną przez żyłę na kontrolę nowotworu (uniknięcie chirurgicznego usunięcia oka) lub radioterapię skierowaną na nowotwór są bardzo niepewne. Nie odnotowano nowych przypadków nowotworów, które pojawiły się po pierwszym nowotworze. Może to mieć niewielki wpływ lub nie mieć go wcale na rozprzestrzenianie się nowotworu na inne części ciała, ale dane naukowe są bardzo niepewne.

Chemioterapia podawana przez tętnicę i żyłę w porównaniu z podawaniem przez tętnicę

Chemioterapia podawana jednocześnie przez tętnicę i żyłę w porównaniu z podawaniem wyłącznie przez tętnicę (3 badania, 599 uczestników) może mieć niewielki lub nie mieć żadnego wpływu na kontrolę nowotworu (uniknięcie chirurgicznego usunięcia oka) lub na skuteczność radioterapii skierowanej na nowotwór, jednak dane naukowe są bardzo niepewne. Może to oznaczać niewielką różnicę – lub jej całkowity brak – jeśli chodzi o uniknięcie usunięcia oka lub przeżycie. Nie odnotowano nowych przypadków nowotworów, które pojawiły się po pierwszym nowotworze. Nie znamy wpływu na nawrót nowotworu, rozprzestrzenianie się nowotworu na inne części ciała ani liczbę ciężkich lub bardzo ciężkich zdarzeń niepożądanych lub szkodliwych, ponieważ dane naukowe w tym zakresie są bardzo niepewne.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych?

Chemioterapia podawana przez tętnicę w porównaniu z chemioterapią podawaną przez żyłę

W przypadku badania, w którym uczestników przydzielono losowo do grup, mamy umiarkowaną pewność co do danych naukowych wskazujących na możliwość uniknięcia usunięcia oka oraz na przeżywalność. Głównym powodem naszego mniejszego zaufania była niewielka liczba uczestników. Mamy niewielkie zaufanie do danych naukowych dotyczących nawrotów nowotworu oraz liczby ciężkich lub bardzo ciężkich zdarzeń niepożądanych lub szkodliwych, ponieważ – oprócz informacji przedstawionych powyżej, może brakować niektórych danych, co zmniejsza wiarygodność wyników.

Nie mamy zaufania do danych naukowych, w których uczestnicy nie byli losowo przydzielani do grup; liczby uczestników w badaniach również były małe.

Chemioterapia podawana przez tętnicę i żyłę w porównaniu z podawaniem przez tętnicę

Mamy niewielkie zaufanie do danych naukowych dotyczących zapobiegania usunięciu oka lub przeżywalności, ponieważ uczestnicy nie zostali losowo przydzieleni do grup. Z tego samego powodu nie mamy zaufania do danych naukowych dotyczących pozostałych punktów końcowych. Ponadto w badaniach punkty końcowe definiowane były i opisywane w różny sposób, a okresy obserwacji w poszczególnych grupach były różne.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane są aktualne do 10 września 2025 roku.