Najważniejsze informacje

• Suplementacja luteiną i zeaksantyną prawdopodobnie zmniejsza częstość występowania ciężkich chorób oczu u wcześniaków.

• Nie znaleźliśmy żadnych danych naukowych wskazujących na jakiekolwiek inne jednoznaczne korzystne lub szkodliwe efekty interwencji mające na celu zmniejszenie problemów z jelitami (żołądkiem/układem trawiennym) lub mózgiem u wcześniaków. Jednak wszystkie 5 badań przeprowadzono we Włoszech i USA.

• Przyszłe badania powinny być prowadzone w różnych krajach i środowiskach. Badania te powinny oceniać główne punkty końcowe takie jak: zgon, problemy z jelitami lub mózgiem, sepsa (zakażenie krwi) i te związane z rozwojem układu nerwowego.

Populacja (uczestnicy)

Wcześniaki rodzą się zbyt wcześnie tzn. przed upływem pełnych dziewięciu miesięcy ciąży. Są bardziej podatne na choroby, ponieważ ich narządy nie są w pełni rozwinięte. Mogą mieć problemy z oczami, mózgiem i jelitami (żołądkiem i układem trawiennym). Problem z oczami może dotyczyć retinopatii wcześniaczej (w oczach pojawiają się dodatkowe naczynia krwionośne, które mogą prowadzić do ślepoty), problem z jelitami dotyczy martwiczego zapalenia jelit (stanu zapalnego jelit), a jeśli chodzi o mózg - wcześniaki mogą doświadczać krwotoku dokomorowego (krwawienia w mózgu). Istnieje wiele czynników przyczyniających się do tych problemów - jednym z nich jest zbyt duża ilość tlenu. Suplementy o właściwościach przeciwutleniających mogą pomóc zmniejszyć negatywny wpływ tych czynników.

Czym są luteina i zeaksantyna?
Luteina i zeaksantyna to substancje wytwarzane przez rośliny, algi, bakterie i grzyby, które są przyjmowane z pożywieniem przez ludzi. Luteina i zeaksantyna mają właściwości przeciwutleniające i są obecne w różnych produktach żywnościowych. Przed i po narodzinach dzieci otrzymują luteinę i zeaksantynę w sposób naturalny: przed porodem przez pępowinę (przewód łączący dziecko z matką), a po narodzinach wraz z mlekiem matki. Właściwości przeciwutleniające luteiny i zeaksantyny mogą przyczyniać się do poprawy zdrowia, wspomagając organizm w zwalczaniu skutków nadmiaru tlenu. Jednak ilość luteiny i zeaksantyny, którą dzieci otrzymują podczas karmienia, może być niewystarczająca. Dlatego w niniejszym przeglądzie przeanalizowano podawanie dzieciom dodatkowej (uzupełniającej) luteiny i zeaksantyny oraz oceniono, czy poprawiają one wyniki u wcześniaków.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy dowiedzieć się, czy podawanie wcześniakom dodatkowej ilości luteiny i zeaksantyny (więcej niż otrzymują w mleku) pomaga zmniejszyć występowanie problemów z oczami, płucami, żołądkiem i mózgiem.

Chcieliśmy również dowiedzieć się, czy podawanie wcześniakom dodatkowej ilości luteiny i zeaksantyny powoduje jakiekolwiek szkodliwe skutki, takie jak przebarwienia/zmiany koloru skóry oraz czy działa toksycznie na oczy i nerki.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których porównywano suplementację luteiną i zeaksantyną z jej brakiem.

Porównaliśmy i połączyliśmy wyniki badań oraz oceniliśmy nasze zaufanie względem danych w oparciu o czynniki, takie jak poprawność przeprowadzenia badania i raportowania.

Czego się dowiedzieliśmy?

Włączone badania obejmowały 666 dzieci przedwcześnie urodzonych. Przeprowadzono jedno główne porównanie: suplementację luteiną i zeaksantyną porównywano z substancją bez wartości leczniczej (placebo). Nie przeprowadzono badań z zastosowaniem suplementacji samą luteiną lub zeaksantyną. Częstość występowania ogólnej retinopatii u wcześniaków nie różniła się między grupami. Jednak suplementacja luteiną i zeaksantyną prawdopodobnie zmniejsza częstość występowania ciężkiej retinopatii u wcześniaków. Nie odnaleziono badań, które dotyczyłyby utraty wzroku. Różnica może być niewielka lub żadna w odniesieniu do wszystkich innych punktów końcowych, w tym zgonu, krwotoku dokomorowego i martwiczego zapalenia jelit. Nie stwierdziliśmy żadnych szkodliwych skutków suplementacji luteiną i zeaksantyną.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Wszystkie badania przeprowadzono we Włoszech i USA. Mamy umiarkowane zaufanie do danych naukowych, ponieważ nie ma wystarczającej liczby badań, aby udowodnić, że suplementacja luteiną i zeaksantyną ma wpływ na inne punkty końcowe. Przyszłe badania powinny zostać przeprowadzone w różnych krajach i środowiskach i oceniać punkty końcowe, takie jak: zgon, długoterminowe problemy ze wzrokiem, jelitami lub mózgiem oraz sepsa.

Jak aktualne są te dane?

Dane są aktualne do grudnia 2024 roku.