پیامهای کلیدی
-
به دلیل فقدان شواهد قوی، مزایا و خطرات افزودن شیمیدرمانی مستقیما به داخل حفره شکم (شیمیدرمانی داخل صفاقی یا IPC) برای مدیریت بالینی سرطان معده مشخص نیست.
-
IPC همراه با جراحی ممکن است به افراد مبتلا به سرطان معده کمک کند تا عمر طولانیتری داشته باشند، چه در افرادی که در معرض خطر بالای گسترش سرطان بوده و چه در افرادی که گسترش سرطان به شکم در آنها تائید شده است. IPC ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر عوارض خاصی مانند نشت در محل اتصال مجدد معده پساز جراحی (نشت از محل آناستوموز) داشته باشد. بااینحال، این نتایج قطعیت بسیار پائینی دارند، و پیامدهای بهزیستی (well-being) و بیخطری مداخله بهطور ضعیفی گزارش شدند.
-
برای درک بهتر اثربخشی و بیخطری انجام IPC، انجام تحقیقات بیشتری با کیفیت بالا، به ویژه از کشورهای غیرآسیایی، مورد نیاز است.
سرطان معده با متاستاز صفاقی چیست، و چگونه میتوان آن را درمان کرد؟
سرطان معده یکی از سرطانهای شایع در سراسر جهان است. وقتی این سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود و محدود به معده باشد، با جراحی برای برداشتن کامل تومور (جراحی رادیکال) درمان میشود.
گاهی، سرطان معده به حفره شکم گسترش مییابد و منجر به وضعیتی به نام متاستاز صفاقی (peritoneal metastasis) میشود. درمان این وضعیت دشوار است، و جراحی نمیتواند تمام سرطان را از بین ببرد. درمان عمدتا به شیمیدرمانی متکی است. در موارد منتخب، ممکن است از جراحی برای کاهش بار تومور (جراحی سیتوریداکتیو (cytoreductive surgery)) استفاده شود.
شیمیدرمانی استاندارد که از طریق وریدها (شیمیدرمانی سیستمیک) انجام میشود، بهطور موثری به حفره شکم نمیرسد. برای بهبود درمان، پزشکان تزریق مستقیم شیمیدرمانی را به داخل حفره شکم (شیمیدرمانی داخل صفاقی یا IPC) بررسی کردهاند. مطالعات اولیه، شیمیدرمانی استاندارد را با IPC جایگزین کردند؛ مطالعات اخیر IPC را به مراقبتهای معمول اضافه کردند. بااینحال، هنوز مشخص نیست که IPC مفید است یا مضر. دستیابی به شواهد بیشتری برای هدایت تصمیمات درمانی مورد نیاز است.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم بدانیم که IPC میتواند به افراد مبتلا به سرطان معده از طریق موارد زیر کمک کند:
-
بهبود بقا (survival)؛
-
کند کردن روند بدتر شدن سرطان، مانند عود یا پیشرفت آن؛ و
-
بهبود بهزیستی.
ما همچنین نیاز داشتیم بررسی کنیم که مشکلی در تجویز IPC برای افراد مبتلا به سرطان معده وجود دارد یا خیر، مانند:
-
ایجاد عوارض مضر، از جمله عوارض جدی؛
-
ایجاد عوارضی مانند نشت در محل اتصال مجدد معده پساز جراحی (نشت از محل آناستوموز) یا عفونت جدی شکمی (آبسه شکمی).
ما براساس مرحله سرطان و نوع جراحی، دو کاربرد مختلف IPC را در زمینه شیمیدرمانی سیستمیک بررسی کردیم.
-
IPC پیشگیرانه: IPC همراه با جراحی رادیکال برای افرادی که در معرض خطر بالای متاستاز صفاقی هستند.
-
IPC درمانی: IPC همراه با جراحی سیتوریداکتیو برای افرادی که متاستاز صفاقی آنها تائید شد.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که IPC را با عدم استفاده از IPC در افراد تحت جراحی سرطان معده مقایسه کردند. ما نتایج را خلاصه کرده و ارزیابی کردیم که بر اساس طراحی مطالعه، حجمنمونه، و کیفیت گزارشدهی، تا چه اندازه میتوانیم به یافتهها اطمینان داشته باشیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما نه مطالعه را شامل 829 نفر، عمدتا از چین، پیدا کردیم. هفت مطالعه (656 نفر) IPC پیشگیرانه، و دو مطالعه (173 نفر) IPC درمانی را ارزیابی کردند. طول دوره پیگیری از 0.2 تا 83.5 ماه متغیر بود. پنج مطالعه حمایت مالی دریافت کردند.
به دلیل محدود بودن، نتایج قطعیت بسیار پائینی دارند.
-
IPC پیشگیرانه در مقایسه با عدم استفاده از IPC
-
IPC ممکن است به بیماران کمک کند تا عمر طولانیتری داشته باشند (6 مطالعه، 522 نفر).
-
IPC ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در پیشگیری از عود سرطان ایجاد کند (1 مطالعه، 134 نفر).
-
IPC ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در نشت از محل آناستوموز (4 مطالعه، 366 نفر) یا تشکیل آبسه شکمی (1 مطالعه، 105 نفر) ایجاد کند.
-
هیچ مطالعهای عوارض جانبی جدی، بهزیستی (well-being) یا عوارض جانبی کلی را گزارش نکرد.
-
-
IPC درمانی در مقایسه با عدم استفاده از IPC
-
IPC ممکن است به بیماران کمک کند تا عمر طولانیتری داشته باشند (2 مطالعه، 173 نفر).
-
IPC ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در ایجاد خطر عوارض جانبی جدی یا نشت از محل آناستوموز ایجاد کند (1 مطالعه، 68 نفر).
-
یک مطالعه نشان میدهد که IPC ممکن است پیشرفت سرطان را به تاخیر اندازد (1 مطالعه، 105 نفر).
-
IPC ممکن است تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در سطح بهزیستی بیماران ایجاد کند (1 مطالعه، تعداد نامشخصی از افراد).
-
هیچ مطالعهای عفونتهای شکمی یا عوارض جانبی کلی را گزارش نکرد.
-
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
اعتماد ما به شواهد محدود است زیرا بسیاری از مطالعات دارای نقص، حجمنمونه کوچک و تعداد کم عوارض بودند. علاوهبر این، اکثر مطالعات پیامدهای اصلی مورد نظر ما را گزارش نکردند. بعید است نتایج آنها منعکسکننده نتایج همه مطالعاتی باشند که در این زمینه انجام شدهاند، که برخی از آنها هنوز نتایج خود را عمومی نکردهاند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا 12 جون 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات IPC در سرطان معده برای: (1) IPC پیشگیرانه به همراه جراحی رادیکال در مقایسه با جراحی رادیکال بهتنهایی در افرادی که در معرض خطر بالای متاستاز صفاقی قرار دارند؛ و (2) IPC درمانی به همراه جراحی سیتوریداکتیو (cytoreductive surgery; CRS) در مقابل CRS بهتنهایی در افراد دارای متاستاز صفاقی تائید شده.
روشهای جستوجو
ما CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase، دو بانک اطلاعاتی چینی، سه پایگاههای ثبت کارآزماییها و منابع علمی خاکستری (gray literature) را جستوجو کردیم. ما منابع را نیز بررسی کرده و با نویسندگان مطالعه تماس گرفتیم. آخرین جستوجو در 12 جون 2025 انجام شد.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد فعلی برای IPC محدود است. شواهدی با قطعیت بسیار پائین نشان میدهد که IPC پیشگیرانه و درمانی (عمدتا HIPEC) ممکن است بقا را بهبود بخشد و تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر نشت از محل آناستوموز داشته باشد. IPC پیشگیرانه ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر عود تومور و تشکیل آبسه داخل شکمی داشته باشد. IPC درمانی ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر SAEها داشته باشد؛ شواهد محدود نشان میدهد IPC ممکن است پیشرفت تومور را به تاخیر انداخته و ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر QOL داشته باشد. این نتایج قطعیت بسیار کمی داشته و نیاز به تفسیر محتاطانه دارند. بنابراین، بر اساس شواهد موجود، نتیجهگیری قطعی یا بیان پیامدهای خاص برای استفاده روتین از IPC در افراد مبتلا به سرطان معده امکانپذیر نیست.
به انجام RCTهای طولانیمدت و با کیفیت بالا - به ویژه شامل جمعیتهای غیرآسیایی - همراه با دادههای جامعتر در مورد بیخطری (safety) این مداخله و QOL نیاز است. علاوه بر این، تعداد قابل توجهی از مطالعات هنوز در حال انجام هستند، به این معنی که برآورد اثرگذاری (effect estimate) مداخله و نتیجهگیریهای مربوط به تاثیرات درمان ممکن است با در دسترس قرار گرفتن این یافتهها تغییر کنند.
حمایت مالی
این مرور کاکرین (تا حدی) توسط بنیاد ملی علوم طبیعی چین (شماره 82472926)، بنیاد دپارتمان علوم و فناوری استان سیچوان (2023YFS0060; 23ZDYF2812)، پروژه 1.3.5 برای رشتههای برتر، بیمارستان وست چاینا، دانشگاه سیچوان (ZYJC21006; 2023HXFH005) و صندوق تحقیقات پسادکتری بیمارستان وست چاینا، دانشگاه سیچوان (2025HXBH063) تامین مالی شده است.
ثبت
پروتکل (2009) از طریق doi.org/10.1002/14651858.CD008157 قابل دسترسی است
پروتکل بهروز شده (2023) از طریق doi.org/10.1002/14651858.CD015698 قابل دسترسی است
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
