ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

ตัวกรอง

หลักฐานเชิงประจักษ์

หนังสือคู่มือ/คู่มือการปฏิบัติ

ข่าวสาร

การให้ทารกคลอดก่อนกำหนดได้ดมกลิ่นต่างๆ ช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางร่างกายและจิตใจของพวกเขาได้หรือไม่

ใจความสำคัญ

  • การให้ทารกเกิดก่อนกำหนดได้ดมกลิ่นน้ำนมของมารดา อาจช่วยลดระยะเวลาที่ใช้ในการฝึกจนสามารถดูดนมทางปากได้ทั้งหมดลงได้เล็กน้อย การให้ทารกได้ดมกลิ่นอาหาร เช่น กลิ่นวานิลลาและกลิ่นอบเชย (ซินนามอน) อาจช่วยลดความถี่ของการเกิดภาวะหยุดหายใจลงได้เล็กน้อย สุดท้าย การให้ทารกเกิดก่อนกำหนดได้ดมกลิ่นกุหลาบหรือกลิ่นกายของพ่อแม่ อาจช่วยลดระยะเวลาที่ต้องนอนรักษาตัวในโรงพยาบาลลงได้เล็กน้อย สำหรับผลลัพธ์อื่นๆ ทั้งหมดนั้น ยังมีความไม่แน่นอนอย่างมาก

  • การศึกษาวิจัยในอนาคตควรมีจำนวนทารกที่เข้าร่วมมากขึ้น ใช้วิธีการออกแบบงานวิจัยที่รัดกุมยิ่งขึ้น และวัดผลลัพธ์ต่างๆ เช่น ปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ ภาวะระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพียงอย่างเดียว และผลลัพธ์ด้านพัฒนาการของระบบประสาทในระยะยาว

การคลอดก่อนกำหนดคืออะไร

โดยปกติการตั้งครรภ์จะใช้เวลาตั้งแต่ 37 สัปดาห์ ถึง 42 สัปดาห์ การคลอดก่อนกำหนดคือการที่ทารกเกิดก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์ ทารกที่คลอดก่อนกำหนดยังไม่มีเวลาเพียงพอที่จะพัฒนาอวัยวะต่างๆ ให้สมบูรณ์ก่อนเกิด อวัยวะของทารกอาจยังไม่พร้อมที่จะทำงานได้ด้วยตนเอง ซึ่งหมายความว่าทารกมักต้องการการดูแลทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด และมีความเสี่ยงสูงขึ้นที่จะเกิดปัญหาในการหายใจและการกินนม การติดเชื้อ และปัญหาที่อาจส่งผลกระทบต่อพัฒนาการในระยะยาว

การกระตุ้นการรับกลิ่นคืออะไร และทำงานอย่างไร

ทารกคลอดก่อนกำหนดมักต้องใช้เวลาในการสร้างเสริมทักษะหรือความพร้อมทางร่างกายในการกินนมทางปาก และในระหว่างนั้นทารกจะได้รับนมผ่านทางสายยางที่สอดเข้าไปในกระเพาะอาหาร การกระตุ้นการรับกลิ่นเป็นการให้ทารกคลอดก่อนกำหนดได้ดมกลิ่นต่างๆ ขณะที่รักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาล เพื่อดูว่าจะช่วยให้ทารกเริ่มดูดนมแม่ได้เร็วขึ้นหรือไม่ กลิ่นเหล่านี้ได้แก่ กลิ่นน้ำนมแม่ กลิ่นอาหาร เช่น วานิลลาหรืออบเชย และกลิ่นอื่นๆ เช่น กลิ่นดอกไม้ หรือกลิ่นตัวของพ่อแม่

เราต้องการค้นหาอะไร

เราต้องการทราบว่าการให้ทารกคลอดก่อนกำหนดในโรงพยาบาลได้ดมกลิ่นต่างๆ จะมีประโยชน์และปลอดภัยต่อสุขภาวะในระยะสั้นและระยะยาวของทารกหรือไม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เราต้องการทราบว่าการให้ทารกคลอดก่อนกำหนดได้ดมกลิ่นนั้น ดีกว่าการใช้ยาหลอก (การรักษาหลอก) การไม่รักษา หรือการดูแลตามปกติ ในด้านต่อไปนี้หรือไม่:

  • การลดจำนวนทารกที่มีภาวะหยุดหายใจ (การหยุดหายใจเป็นช่วงสั้นๆ)

  • การลดจำนวนทารกที่มีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ

  • การลดระยะเวลาที่ต้องนอนโรงพยาบาล

  • การลดระยะเวลาที่ทารกต้องใช้ในการฝึกฝนจนสามารถกินนมทางปากได้อย่างเต็มที่

  • การเพิ่มจำนวนทารกที่กินนมแม่เพียงอย่างเดียว

  • การลดจำนวนทารกที่มีภาวะตาบอดหรือหูหนวกในช่วงอายุระหว่าง 18 ถึง 24 เดือน

เราทำอะไรไปบ้าง

เราได้สืบค้นการศึกษาที่เปรียบเทียบการกระตุ้นการรับกลิ่นกับการใช้ยาหลอก การไม่รักษา หรือการดูแลตามปกติในทารกคลอดก่อนกำหนด

เราได้สรุปผลของการศึกษาและประเมินความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ขนาดของการศึกษา (จำนวนทารก) และระเบียบวิธีวิจัย

เราพบอะไร

เราได้รวบรวม 14 การศึกษา ซึ่งมีทารกเข้าร่วม 1087 คน จำนวน 9 การศึกษาใช้กลิ่นน้ำนมแม่ จำนวน 5 การศึกษา ใช้กลิ่นที่เกี่ยวข้องกับอาหาร (วานิลลา อบเชย หรือโป๊ยกั๊ก) และ 3 การศึกษา ใช้กลิ่นอื่นๆ (กุหลาบ หรือกลิ่นตัวของพ่อแม่) การศึกษาทั้งหมดเปรียบเทียบกลิ่นเหล่านี้กับการไม่รักษา การใช้ยาหลอก หรือการดูแลตามปกติ

ผลลัพธ์หลัก

การให้ดมกลิ่นน้ำนมแม่อาจช่วยลดระยะเวลาที่ทารกต้องใช้จนกว่าจะสามารถกินนมทางปากได้อย่างเต็มที่ลงเล็กน้อย ยังไม่ชัดเจนว่าการกระตุ้นด้วยกลิ่นนี้จะมีผลต่อความถี่ในการเกิดภาวะหยุดหายใจของทารกและระยะเวลาที่ต้องนอนโรงพยาบาลหรือไม่

การให้ดมกลิ่นอบเชย วานิลลา หรือโป๊ยกั๊ก อาจช่วยลดความถี่ในการเกิดภาวะหยุดหายใจของทารกลงได้เล็กน้อย ยังไม่ชัดเจนว่าการกระตุ้นด้วยกลิ่นเหล่านี้จะมีผลต่อระยะเวลาที่ทารกต้องนอนโรงพยาบาล หรือระยะเวลาที่ต้องใช้จนกว่าจะสามารถกินนมทางปากได้อย่างเต็มที่หรือไม่

การให้ดมกลิ่นกุหลาบหรือกลิ่นตัวของพ่อแม่ อาจช่วยลดระยะเวลาที่ทารกต้องนอนโรงพยาบาลลงได้เล็กน้อย ยังไม่ชัดเจนว่าการกระตุ้นด้วยกลิ่นเหล่านี้จะมีผลต่อความถี่ในการเกิดภาวะหยุดหายใจของทารก หรือระยะเวลาที่ต้องใช้จนกว่าจะสามารถกินนมทางปากได้อย่างเต็มที่หรือไม่

ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร

เรามีความเชื่อมั่นในผลลัพธ์เหล่านี้น้อยมาก เนื่องจากการศึกษาที่รวบรวมมาควรได้รับการออกแบบที่ดีกว่านี้และควรมีจำนวนทารกเข้าร่วมมากกว่านี้ การศึกษาหลายเรื่องไม่ได้รายงานผลลัพธ์ที่เราสนใจ

หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน

หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันจนถึงวันที่ 2 เมษายน 2025

วัตถุประสงค์

เพื่อประเมินประโยชน์และโทษของการกระตุ้นการรับกลิ่นในการลดการเจ็บป่วยและส่งเสริมพัฒนาการในทารกคลอดก่อนกำหนดที่รักษาตัวในโรงพยาบาล

วิธีการสืบค้น

เราได้สืบค้นข้อมูลใน MEDLINE, Embase, CENTRAL, CINAHL, Epistemonikos, ทะเบียนการทดลองสองแห่ง และบทคัดย่อจากการประชุมวิชาการ จนถึงวันที่ 2 เมษายน 2025 เราได้ตรวจสอบรายการอ้างอิงของการศึกษาที่คัดเข้าและการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่เกี่ยวกับการกระตุ้นการรับกลิ่นหรือการกระตุ้นประสาทสัมผัส

ข้อสรุปของผู้วิจัย

การกระตุ้นการรับกลิ่นด้วยน้ำนมแม่เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ได้รับมาตรการใดๆ ยาหลอก หรือการดูแลตามมาตรฐาน อาจส่งผลให้ระยะเวลาในการเปลี่ยนผ่านสู่การรับอาหารทางปากอย่างเต็มที่ลดลงเล็กน้อย แต่หลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับผลกระทบต่อความถี่ของการเกิดภาวะหยุดหายใจและระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล การกระตุ้นการรับกลิ่นด้วยกลิ่นที่เกี่ยวข้องกับอาหาร เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ทำสิ่งแทรกแซง ยาหลอก หรือการดูแลตามมาตรฐาน อาจส่งผลให้ความถี่ของการเกิดภาวะหยุดหายใจลดลงเล็กน้อย แต่หลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับผลต่อระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล และระยะเวลาจนกระทั่งสามารถรับอาหารทางปากได้ทั้งหมด การกระตุ้นการรับกลิ่นด้วยกลิ่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับอาหาร เมื่อเปรียบเทียบกับการไม่ทำสิ่งแทรกแซง ยาหลอก หรือการดูแลตามมาตรฐาน อาจส่งผลให้ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลลดลงเล็กน้อย แต่หลักฐานมีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับผลต่อความถี่ของการเกิดภาวะหยุดหายใจ และระยะเวลาจนกระทั่งสามารถรับอาหารทางปากได้ทั้งหมด

การศึกษาในอนาคตควรมีความรัดกุมในการออกแบบการวิจัยมากขึ้น รายงานผลโดยใช้แบบตรวจสอบรายการ TIDieR (Template for Intervention Description and Replication) มีขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้น และวัดผลลัพธ์ต่างๆ เช่น ภาวะหยุดหายใจ (จำนวนทารกที่เกิดภาวะนี้ ≥ 1 ครั้ง) ภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำเป็นระยะ (จำนวนทารกที่เกิดภาวะนี้ ≥ 1 ครั้ง) การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพียงอย่างเดียว และความบกพร่องทางพัฒนาการของระบบประสาทที่รุนแรง

แหล่งทุน

สามารถดูข้อมูลทุนสนับสนุนเฉพาะสำหรับการทบทวนวรรณกรรมนี้ได้ในหัวข้อ 'แหล่งทุนสนับสนุน' (Sources of support)

การลงทะเบียน

Protocol https://doi.org/10.1002/14651858.CD0016074

บันทึกการแปล

แปลโดย พญ.วิลาสินี หน่อแก้ว โรงพยาบาลมะเร็งอุบลราชธานี Edit โดย ศ พญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ คณะแพทยศาศตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 7 ตุลาคม 2026

Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก

การอ้างอิง
Lenells M, Prescott MG, Wróblewska-Seniuk K, Fiander M, Soll RF, Bruschettini M, supported by the Cochrane Neonatal Review Group and Cochrane Sweden. Olfactory stimulation for promoting development and preventing morbidity in preterm infants. Cochrane Database of Systematic Reviews 2026, Issue 5. Art. No.: CD016074. DOI: 10.1002/14651858.CD016074.pub2.

การใช้คุกกี้ของเรา

เราใช้คุกกี้ที่จำเป็นเพื่อให้เว็บไซต์ของเรามีประสิทธิภาพ เรายังต้องการตั้งค่าการวิเคราะห์คุกกี้เพิ่มเติมเพื่อช่วยเราปรับปรุงเว็บไซต์ เราจะไม่ตั้งค่าคุกกี้เสริมเว้นแต่คุณจะเปิดใช้งาน การใช้เครื่องมือนี้จะตั้งค่าคุกกี้บนอุปกรณ์ของคุณเพื่อจดจำการตั้งค่าของคุณ คุณสามารถเปลี่ยนการตั้งค่าคุกกี้ได้ตลอดเวลาโดยคลิกที่ลิงก์ 'การตั้งค่าคุกกี้' ที่ส่วนท้ายของทุกหน้า
สำหรับข้อมูลโดยละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับคุกกี้ที่เราใช้ โปรดดู หน้าคุกกี้

ยอมรับทั้งหมด
กำหนดค่า