پیامهای کلیدی
-
آشنا کردن نوزادان نارس با بوی شیر مادر ممکن است مدت زمان لازم را برای برقراری تغذیه کامل از طریق دهان اندکی کاهش دهد. آشنا کردن آنها با بوهای غذایی مانند وانیل و دارچین ممکن است تعداد دفعات وقفه تنفسی آنها را اندکی کاهش دهد. در نهایت، آشنا کردن نوزادان نارس با بوی گل رز یا عطر والدین ممکن است مدت زمان بستری شدن آنها را در بیمارستان کمی کاهش دهد. تمام نتایج دیگر بسیار نامشخص هستند.
-
مطالعات آینده باید نوزادان بیشتری را بررسی کنند، از طراحیهای دقیقتری استفاده کنند، و پیامدهایی را مانند مشکلات تنفسی، سطح پائین اکسیژن خون، تغذیه انحصاری با شیر مادر و پیامدهای رشد و تکامل سیستم عصبی را در بلندمدت اندازهگیری کنند.
زایمان زودرس چیست؟
یک بارداری طبیعی معمولا از 37 هفته تا 42 هفته طول میکشد. زایمان زودرس زمانی است که نوزاد پیشاز 37 هفته بارداری به دنیا میآید. نوزادانی که نارس به دنیا میآیند، پیشاز تولد زمان کافی برای رشد کامل نداشتهاند. ممکن است اندامهای آنها هنوز آماده نباشند که بهتنهایی کار کنند، به این معنی که آنها اغلب به مراقبتهای طبی فشرده نیاز دارند و در معرض خطر بیشتری برای مشکلات تنفسی و تغذیهای، عفونت و مشکلاتی هستند که میتوانند بر رشد و تکامل آنها در طولانیمدت تاثیر بگذارند.
تحریک حس بویایی چیست، و چگونه کار میکند؟
نوزادان نارس اغلب برای کسب مهارت یا ظرفیت فیزیکی جهت تغذیه از طریق دهان به زمان نیاز دارند و در این بین از طریق لولهای که به معده آنها وارد میشود، تغذیه میشوند. تحریک حس بویایی شامل آشنا کردن نوزادان نارس با بوها در بیمارستان است تا مشخص شود به آنها کمک میکند سریعتر خوردن شیر مادر را آغاز کنند یا خیر. این بوها شامل شیر مادر، بوی غذا مانند وانیل یا دارچین و بوهای دیگر مانند عطر گل یا عطر والدین میشوند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم آشنا کردن نوزادان نارس با بوها در بیمارستان میتواند برای سلامت کوتاهمدت و بلندمدت آنها مفید و بیخطر باشد یا خیر. بهطور خاصتر، هدف ما آن بود که بدانیم آشنا کردن نوزادان نارس با بوها برای موارد زیر بهتر از دارونما (placebo) (درمان ساختگی)، عدم درمان، یا مراقبتهای معمول است یا خیر:
-
کاهش تعداد نوزادانی که دچار آپنه (مکثهای کوتاه در تنفس) میشوند؛
-
کاهش تعداد نوزادانی که سطح اکسیژن خونشان پائین است؛
-
کاهش مدت زمان بستری در بیمارستان؛
-
کاهش زمان لازم برای یادگیری تغذیه کامل از طریق دهان توسط نوزادان؛
-
افزایش تعداد نوزادانی که فقط با شیر مادر تغذیه میشوند؛
-
کاهش تعداد نوزادان مبتلا به نابینایی یا ناشنوایی بین 18 و 24 ماهگی.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که تحریک حس بویایی را با دارونما، عدم درمان، یا مراقبت معمول در نوزادان نارس مقایسه کردند.
نتایج این مطالعات را جمعبندی کرده و میزان اطمینان خود را نسبت به این شواهد براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعات (تعداد نوزادان)، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
تعداد 14 مطالعه را شامل 1087 نوزاد وارد کردیم. نه مطالعه از بوی شیر مادر، پنج مطالعه از بوهای مرتبط با غذا (وانیل، دارچین یا رازیانه) و سه مطالعه از بوهای دیگر (گل رز یا بوی والدین) استفاده کردند. تمام مطالعات این بوها را با عدم درمان، دارونما، یا مراقبتهای معمول مقایسه کردند.
نتایج اصلی
آشنا کردن نوزاد با بوی شیر مادر ممکن است مدت زمان لازم را برای برقراری تغذیه کامل نوزادان از طریق دهان کمی کاهش دهد. مشخص نیست که تحریک حس بویایی با این بو تاثیری بر تعداد دفعات بروز آپنه در نوزادان و طول مدت بستری شدن آنها در بیمارستان دارد یا خیر.
آشنا کردن نوزاد با بوی دارچین، وانیل یا رازیانه ممکن است تعداد دفعات آپنه را در نوزادان کمی کاهش دهد. مشخص نیست که تحریک حس بویایی با این بوها تاثیری بر مدت زمان بستری نوزادان در بیمارستان یا مدت زمان لازم برای برقراری تغذیه کامل دهانی آنها دارد یا خیر.
آشنا کردن نوزاد با رایحه گل رز یا عطر والدین ممکن است مدت زمان بستری شدن نوزادان را در بیمارستان اندکی کاهش دهد. مشخص نیست که تحریک حس بویایی با این بوها تاثیری بر تعداد دفعات بروز آپنه در نوزادان یا مدت زمان لازم برای برقراری تغذیه کامل دهانی دارد یا خیر.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به این نتایج اطمینان کمی داریم، زیرا مطالعات واردشده میتوانستند طراحی بهتری داشته باشند و شامل نوزادان بیشتری باشند. چندین مطالعه، پیامدهای مورد نظر ما را گزارش نکردند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا 2 اپریل 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات تحریک حس بویایی برای کاهش عوارض و تقویت رشد و تکامل در نوزادان نارس بستری.
روشهای جستوجو
ما تا 2 اپریل 2025 در MEDLINE؛ Embase؛ CENTRAL؛ CINAHL؛ Epistemonikos، دو پایگاه ثبت کارآزمایی و چکیده مقالات کنفرانسها جستوجو کردیم. فهرست منابع مطالعات واردشده و مرورهای سیستماتیک را در مورد تحریک حس بویایی یا حسی بررسی کردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
تحریک حس بویایی با شیر مادر در مقایسه با عدم انجام مداخله، دارونما، یا مراقبت استاندارد ممکن است منجر به کاهش اندکی در زمان لازم تا برقراری تغذیه کامل دهانی شود، اما شواهد در مورد تاثیر آن بر فراوانی اپیزودهای آپنه و مدت بستری در بیمارستان بسیار نامطمئن است. تحریک حس بویایی با بوهای مرتبط با غذا در مقایسه با عدم انجام مداخله، دارونما، یا مراقبتهای استاندارد ممکن است منجر به کاهش اندکی در فراوانی اپیزودهای آپنه شود، اما شواهد در مورد تاثیر آن بر مدت بستری در بیمارستان و زمان لازم تا برقراری تغذیه کامل دهانی بسیار نامطمئن است. تحریک حس بویایی با بوهای غیرمرتبط با غذا در مقایسه با عدم انجام مداخله، دارونما، یا مراقبت استاندارد ممکن است منجر به کاهش اندکی در مدت بستری در بیمارستان شود، اما شواهد در مورد تاثیر آن بر فراوانی اپیزودهای آپنه و زمان لازم تا برقراری تغذیه کامل دهانی بسیار نامطمئن است.
مطالعات آینده باید در طراحی خود دقیقتر باشند، با استفاده از چکلیستهای TIDieR (الگوی توصیف و تکرار مداخله (Template for Intervention Description and Replication)) گزارش دهند، حجمنمونه بزرگتری داشته باشند، و پیامدهایی را مانند آپنه (تعداد نوزادان با ≥ 1 اپیزود)، هیپوکسمی متناوب (تعداد نوزادان با ≥ 1 اپیزود)، تغذیه انحصاری با شیر مادر، و ناتوانیهای شدید در رشد و تکامل سیستم عصبی اندازهگیری کنند.
حمایت مالی
اطلاعات مربوط به بودجه اختصاصی برای این مرور را میتوانید در بخش «منابع پشتیبانی» بیابید.
ثبت
پروتکل: https://doi.org/10.1002/14651858.CD016074 .
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
