ใจความสำคัญ
การให้คำปรึกษาร่วมกับการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน (การรักษาที่ให้นิโคตินในรูปแบบที่ปลอดภัยกว่าการสูบบุหรี่ เพื่อช่วยให้ผู้คนลดความอยากบุหรี่และอาการถอนนิโคติน) ในระหว่างที่พักรักษาตัวในหอผู้ป่วยจิตเวช และการให้การสนับสนุนนี้อย่างต่อเนื่องหลังจากออกจากโรงพยาบาล อาจช่วยให้ผู้คนหยุด (เลิก) สูบบุหรี่ได้มากขึ้น (เมื่อวัดผลในอีกหกเดือนต่อมา) เมื่อเปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ
เราไม่พบข้อมูลที่เพียงพอที่จะสรุปผลเกี่ยวกับผลของสิ่งแทรกแซงเพื่อการเลิกสูบบุหรี่อื่นๆ ที่เริ่มต้นในบริบทของผู้ป่วยในทางจิตเวช เราต้องการการศึกษาเพิ่มเติมที่มีการออกแบบการวิจัยที่ดีขึ้น ซึ่งทดสอบวิธีการต่างๆ ในการช่วยให้ผู้คนเลิกสูบบุหรี่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ยา
ทำไมการสูบบุหรี่จึงเป็นปัญหาสำหรับผู้ที่มีอาการป่วยทางจิต
ผู้ที่เผชิญกับอาการป่วยทางจิตเสียชีวิตเร็วกว่าประชากรทั่วไปถึง 15 ถึง 20 ปี จากการเจ็บป่วยทางกายที่สามารถป้องกันได้ เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคทางเดินหายใจและปอด โรคเบาหวาน และโรคมะเร็ง การสูบบุหรี่เป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของความเจ็บป่วยเหล่านี้ ผู้ที่เข้ารับการรักษาอาการป่วยทางจิตในโรงพยาบาลมีการสูบบุหรี่มากกว่าประชากรทั่วไป และประสบความสำเร็จในการเลิกสูบบุหรี่น้อยกว่า แม้ว่าจะต้องการหยุดสูบก็ตาม โรงพยาบาลหลายแห่งมีสภาพแวดล้อมที่ปลอดบุหรี่ และควรเป็นสถานที่ที่ดีในการจัดโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ให้แก่ผู้ที่มีอาการป่วยทางจิต
เราต้องการทราบอะไร
เราต้องการทราบว่า โปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ที่เริ่มต้นในขณะที่ผู้ป่วยกำลังได้รับการรักษาในหอผู้ป่วยจิตเวชของโรงพยาบาล จะช่วยให้ผู้ป่วยกลุ่มนี้หยุดสูบบุหรี่ได้หรือไม่ และโปรแกรมใดมีประสิทธิผลมากที่สุด เราสนใจเป็นพิเศษว่ามีผู้ที่ยังคงไม่สูบบุหรี่จำนวนเท่าใดหลังจากผ่านไปหกเดือน และมีใครได้รับผลไม่พึงประสงค์ที่รุนแรง เช่น การเสียชีวิตหรือเหตุการณ์ที่เป็นอันตรายถึงชีวิตหรือไม่
เราทำอะไรบ้าง
เราได้สืบค้นการศึกษาที่ตรวจสอบโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ใดๆ ที่เริ่มต้นในหอผู้ป่วยจิตเวช เปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ การถูกจัดให้อยู่ในบัญชีรอ หรือการได้รับยาหลอก (ยา 'ปลอม' ที่ไม่มีส่วนผสมของตัวยาออกฤทธิ์) ผู้ที่เข้าร่วมสามารถมีการวินิจฉัยโรคทางจิตเวชใดก็ได้ แต่ต้องเป็นผู้ใหญ่ (อายุ 18 ปีขึ้นไป) ที่เป็นผู้สูบบุหรี่
เราได้สรุปผลของการศึกษาเหล่านั้น และประเมินความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ระเบียบวิธีวิจัยและขนาดของการศึกษา
เราพบอะไร
เราพบ 10 การศึกษา ซึ่งมีผู้เข้าร่วมรวมทั้งหมด 2262 คน ในหอผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉินหรือหอผู้ป่วยจิตเวชระยะยาว การศึกษาส่วนใหญ่รวบรวมผู้ที่มีการวินิจฉัยปัญหาสุขภาพจิตที่หลากหลาย (เช่น โรคทางอารมณ์ โรควิตกกังวล โรคจิตเภท) และมี 3 การศึกษาที่เกี่ยวข้องกับผู้ที่เป็นโรคจิตเภทหรือความผิดปกติในกลุ่มโรคจิตเภทเท่านั้น การศึกษาเหล่านี้จัดทำขึ้นใน 5 ประเทศ (ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา ไต้หวัน อิสราเอล และอิหร่าน)
โปรแกรมต่างๆ ประกอบด้วย:
การให้คำปรึกษาร่วมกับการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน และการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องในการเลิกสูบบุหรี่หลังจากออกจากโรงพยาบาล (เปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ);
โปรแกรมการลดการสูบบุหรี่โดยใช้พฤติกรรมบำบัดแบบกลุ่ม (การสนับสนุนทางจิตวิทยาโดยไม่ใช้ยา) (เปรียบเทียบกับการถูกจัดให้อยู่ในบัญชีรอ);
ยาต่างๆ ซึ่งรวมถึง บูโพรพิออน (bupropion) (เปรียบเทียบกับยาหลอก) หรือ ไซทิซีน (cytisine) (เปรียบเทียบกับการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน);
การเปรียบเทียบระหว่างชนิดและขนาดยาที่แตกต่างกันของการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน
ผลลัพธ์หลัก
การให้คำปรึกษาร่วมกับการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน พร้อมด้วยการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องหลังจากออกจากโรงพยาบาล เปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ (5 การศึกษา, ผู้เข้าร่วม 1611 คน):
อาจช่วยเพิ่มจำนวนผู้ที่ยังคงไม่สูบบุหรี่ที่หกเดือนหลังจากออกจากโรงพยาบาลได้ประมาณ 6 คนต่อ 100 คน และ
อาจส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตลดลง (เสียชีวิตลดลง 1 รายต่อ 100 คน) แต่ผลลัพธ์นี้มีความไม่แน่นอนอย่างมาก
ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร
ผลลัพธ์ของเราอิงตามการศึกษาจำนวนจำกัด และความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐานอยู่ในระดับต่ำ เรามีความเชื่อมั่นต่ำมากต่อผลลัพธ์ด้านการเสียชีวิต เนื่องจากมีการเสียชีวิตเกิดขึ้นน้อยมากในการศึกษาเหล่านี้
ยาช่วยเลิกสูบบุหรี่ เช่น วาเรนิคลีน (varenicline) เคยมีผลการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่าได้ผลสำหรับผู้ที่มีอาการป่วยทางจิตในชุมชน แต่เราไม่พบการศึกษาที่ทดสอบการใช้ยาเหล่านี้ในหอผู้ป่วยจิตเวชของโรงพยาบาล
หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน
การทบทวนวรรณกรรมนี้เป็นข้อมูลล่าสุดจนถึงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2026
อ่านบทคัดย่อฉบับเต็ม
วัตถุประสงค์
เพื่อประเมินผลของสิ่งแทรกแซงเพื่อการเลิกสูบบุหรี่ต่อการสูบบุหรี่ในผู้ใหญ่ที่ได้รับการรักษาทางจิตเวชแบบผู้ป่วยใน
วิธีการสืบค้น
เราได้สืบค้นข้อมูลในฐานข้อมูลบรรณานุกรมและทะเบียนการทดลองทางคลินิกต่อไปนี้ ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2026: Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), MEDLINE, Embase (Elsevier), PubMed, PsycINFO (EBSCOhost), CINAHL Complete (EBSCOhost), ProQuest Dissertations and Theses Global, ClinicalTrials.gov, World Health Organization International Clinical Trials Registry Platform (WHO ICTRP) นอกจากนี้ เรายังได้สืบค้นบทคัดย่อจากการประชุมประจำปีของ Society for Research on Nicotine and Tobacco (SRNT) ด้วยตนเอง และคัดกรองรายการเอกสารอ้างอิงของการศึกษาที่เข้าเกณฑ์
ข้อสรุปของผู้วิจัย
ผู้ที่ได้รับการรักษาทางจิตเวชแบบผู้ป่วยในอาจมีแนวโน้มที่จะเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จมากกว่าที่หกเดือนหลังจากได้รับสิ่งแทรกแซงในแผนกผู้ป่วยใน เมื่อได้รับข้อเสนอการให้คำปรึกษาเพื่อการเลิกสูบบุหรี่ร่วมกับการบำบัดด้วยนิโคตินทดแทน พร้อมด้วยการสนับสนุนอย่างต่อเนื่องหลังจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล เมื่อเปรียบเทียบกับการดูแลตามปกติ แต่ความเชื่อมั่นของหลักฐานอยู่ในระดับต่ำ
มีหลักฐานไม่เพียงพอที่จะตัดสินประสิทธิผลของสิ่งแทรกแซงเพื่อการเลิกสูบบุหรี่อื่นๆ ที่เริ่มต้นในบริบทของผู้ป่วยในทางจิตเวช จำเป็นต้องมีการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมเพิ่มเติม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทดลองที่ประเมินสิ่งแทรกแซงด้วยการใช้ยา เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับข้อสรุปเกี่ยวกับผลของการรักษา
แหล่งทุน
การทบทวนวรรณกรรมของ Cochrane นี้ไม่ได้รับเงินทุนสนับสนุนเฉพาะเจาะจง
การลงทะเบียน
Protocol (2024) DOI: 10.1002/14651858.CD015934
แปลโดย ศ.นพ.ภิเศก ลุมพิกานนท์ สาขาวิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยาวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อ 15 กรกฎาคม 2026 Edit โดย ศ.พ.ญ. ผกากรอง ลุมพิกานนท์ 13 สิงหาคม 2026
Cochrane review ฉบับนี้มีต้นฉบับที่จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษ ทีมผู้แปลเป็นผู้รับผิดชอบต่อความถูกต้องและแม่นยำของเนื้อหาในฉบับแปล การแปลนี้ดำเนินการอย่างรอบคอบตามมาตรฐานการควบคุมคุณภาพ ทั้งนี้ ในกรณีที่เกิดความคลาดเคลื่อนหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ยึดถือต้นฉบับภาษาอังกฤษเป็นหลัก




