آیا برنامه‌های ترک سیگار برای افراد بستری در بیمارستان به‌دلیل درمان بیماری روانی، موثر هستند؟

پیام‌های کلیدی

• ارائه مشاوره به‌همراه درمان جایگزینی نیکوتین (درمانی که نیکوتین را به شکلی بی‌خطرتر از مصرف دخانیات ارائه می‌دهد تا به افراد در کاهش هوس و نشانه‌های ترک کمک کند) در طول بستری در بخش روان‌پزشکی و ادامه این حمایت پس‌از ترخیص از بیمارستان در مقایسه با مراقبت‌های معمول، ممکن است به افراد بیشتری در ترک سیگار (اندازه‌گیری شش ماه بعد) کمک کند.

• ما اطلاعات کافی را برای نتیجه‌گیری در مورد تاثیرات دیگر مداخلات ترک سیگار که در محیط بستری روان‌پزشکی آغاز شدند، نیافتیم. ما به انجام مطالعات بیشتر و با طراحی بهتر نیاز داریم که روش‌های مختلف کمک به افراد را برای ترک سیگار، به‌ویژه داروها، آزمایش کنند.

چرا سیگار کشیدن برای افراد مبتلا به بیماری روانی مشکل‌ساز است؟

افراد دچار بیماری روانی، 15 تا 20 سال زودتر از افراد سالم در اثر بیماری‌های جسمانی قابل پیشگیری مانند بیماری‌های قلبی و عروقی، بیماری‌های تنفسی و ریوی، دیابت و سرطان جان خود را از دست می‌دهند. سیگار کشیدن یکی از دلایل اصلی ابتلا به این بیماری‌ها است. افرادی که به‌دلیل بیماری روانی در بیمارستان تحت درمان هستند، بیشتر از افراد عادی سیگار می‌کشند و با وجود تمایل به ترک، در این امر کمتر موفق هستند. بسیاری از بیمارستان‌ها محیط‌های عاری از دود هستند و باید مکان مناسبی برای ارائه برنامه‌های ترک سیگار به افراد مبتلا به بیماری روانی باشند.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

ما ‌خواستیم بدانیم ارائه برنامه‌های ترک سیگار به بیماران تحت درمان در بخش بستری روان‌پزشکی بیمارستان، به آن‌ها در ترک سیگار کمک می‌کنند یا خیر، و کدام برنامه‌ها بیشترین اثربخشی را دارند. ما به‌ویژه علاقه‌مند بودیم بدانیم که چه تعداد از افراد پس‌از شش ماه هنوز سیگار نمی‌کشیدند و آیا فردی دچار عوارض جانبی جدی مانند مرگ‌ومیر یا یک رویداد تهدیدکننده زندگی شد یا خیر.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که هر برنامه ترک سیگار را که در بخش بستری روان‌پزشکی آغاز شد، در مقایسه با مراقبت‌های معمول، قرار گرفتن در لیست انتظار یا دریافت دارونما (placebo) (داروی «جعلی» بدون مواد موثر) بررسی کردند. افراد شرکت‌کننده می‌توانستند هرگونه تشخیص روان‌پزشکی داشته باشند، اما باید بزرگسال (18 سال و بالاتر) و سیگاری بودند.

نتایج این مطالعات را جمع‌بندی کرده و میزان اطمینان خود را به شواهد، براساس عواملی مانند روش‌های انجام و حجم‌نمونه مطالعات، رتبه‌بندی کردیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما 10 مطالعه را شناسایی کردیم که در مجموع شامل 2262 نفر در بخش‌های اورژانس یا بستری طولانی‌مدت در بخش روان‌پزشکی بودند. بیشتر مطالعات شامل افرادی با تشخیص‌های مختلف سلامت روان (به‌عنوان مثال، اختلالات خلقی، اختلالات اضطرابی، اسکیزوفرنی) بودند و سه مطالعه فقط افراد مبتلا به اسکیزوفرنی یا اختلالات نوع اسکیزوفرنی را وارد کردند. مطالعات در پنج کشور (استرالیا، ایالات متحده آمریکا، تایوان، اسرائیل و ایران) انجام شدند.

برنامه‌ها عبارت بودند از:

• ارائه مشاوره به‌همراه درمان جایگزینی نیکوتین و حمایت مداوم برای ترک سیگار پس‌از ترخیص از بیمارستان (در مقایسه با مراقبت‌های معمول)؛

• یک برنامه گروهی رفتاری (حمایت روان‌شناختی بدون دارو) برای کاهش مصرف سیگار (در مقایسه با قرار گرفتن در لیست انتظار)؛

• داروهایی از جمله بوپروپیون (در مقایسه با دارونما) یا سیتیزین (در مقایسه با درمان جایگزینی نیکوتین)؛

• مقایسه میان انواع و دوزهای مختلف درمان جایگزینی نیکوتین.

نتایج اصلی

ارائه مشاوره به‌همراه درمان جایگزینی نیکوتین همراه با حمایت مداوم پس‌از ترخیص از بیمارستان در مقایسه با مراقبت‌های معمول (5 مطالعه، 1611 نفر):

• ممکن است تعداد افرادی را که شش ماه پس‌از ترخیص از بیمارستان هنوز سیگار نمی‌کشند، حدود 6 مورد بیشتر در هر 100 نفر افزایش دهد؛ و

• ممکن است منجر به مرگ‌ومیر کمتری شود (1 مورد مرگ‌ومیر کمتر در هر 100 نفر)، اما این نتیجه بسیار نامطمئن است.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

نتایج ما براساس تعداد محدودی از مطالعات است و اعتماد ما به شواهد کم است. ما به نتیجه مربوط به مرگ‌ومیر اطمینان بسیار کمی داشتیم زیرا تعداد مرگ‌ومیر در مطالعات بسیار اندک بود.

پیش‌از این نشان داده شد که داروهای ترک سیگار، مانند وارنیکلین، برای افراد مبتلا به بیماری روانی در جامعه موثر هستند، اما ما هیچ مطالعه‌ای را نیافتیم که استفاده از آن‌ها را در بخش روان‌پزشکی بیمارستان بررسی کرده باشد.

این شواهد تا چه زمانی به‌روز است؟

این مرور تا 10 فوریه 2026 به‌روز است.