วิธีใดที่มีประสิทธิผลมากที่สุดในการป้องกันไม่ให้เด็กและวัยรุ่นใช้บุหรี่ไฟฟ้า

ใจความสำคัญ

• โปรแกรมในโรงเรียนอาจช่วยป้องกันไม่ให้วัยรุ่นเริ่มใช้บุหรี่ไฟฟ้า และโปรแกรมในชุมชนที่ส่งผ่านทางข้อความ SMS น่าจะช่วยให้วัยรุ่นเลิกใช้บุหรี่ไฟฟ้าได้

• หลักฐานมีจำกัดมาก เนื่องจากมีเพียง 3 การศึกษาเท่านั้นที่ให้ข้อมูลในผลลัพธ์เหล่านี้

• มี 30 การศึกษาที่กำลังดำเนินการอยู่ และเรามีการศึกษาที่ตีพิมพ์แล้วอีก 5 การศึกษาที่ต้องตรวจสอบ การศึกษาเหล่านี้อาจให้คำตอบเพิ่มเติมแก่เราในอนาคต

บุหรี่ไฟฟ้าคืออะไร

บุหรี่ไฟฟ้า หรือที่รู้จักกันในชื่อ vapes เป็นอุปกรณ์ที่ใช้แบตเตอรี่ในการให้ความร้อนแก่ของเหลวและสร้างละอองลอย (ส่วนผสมของอนุภาคขนาดเล็กที่ปล่อยออกมาในอากาศ) ซึ่งจะถูกสูดดมผ่านทางปากเข้าสู่ปอด อุปกรณ์เหล่านี้อาจรวมถึงซิการ์ไฟฟ้า 'สนูส (snus)' (อุปกรณ์ยาสูบของสวีเดน) หรือบารากู่ และอาจมีหรือไม่มีนิโคตินก็ได้

โดยทั่วไปมักคิดกันว่าอุปกรณ์เหล่านี้อาจช่วยให้ผู้คนหยุดสูบบุหรี่ได้ ('ผู้ใช้ในปัจจุบัน') และเป็นที่ชัดเจนว่าอุปกรณ์เหล่านี้ช่วยให้ผู้ใหญ่เลิกสูบบุหรี่ได้ อย่างไรก็ตาม คนหนุ่มสาวที่ไม่ได้สูบบุหรี่ ('ผู้ที่ไม่เคยใช้') มีแนวโน้มที่จะลองใช้อุปกรณ์เหล่านี้มากกว่า และอุปกรณ์เหล่านี้สามารถก่อให้เกิดอันตรายต่อปอด เช่น โรคหืด ตลอดจนส่งผลกระทบต่อพัฒนาการและการเรียนรู้ได้

มีการใช้โปรแกรมประเภทใดบ้างเพื่อหยุดยั้งไม่ให้เด็กและวัยรุ่นใช้บุหรี่ไฟฟ้า

ประเภทของโปรแกรมที่รวบรวมไว้ได้แก่: การให้ความรู้ การฝึกอบรม และการสื่อสาร (ทั้งในระดับชุมชนหรือในโรงเรียน) หรือการประกาศแจ้งเตือนสาธารณะ; โปรแกรมอื่นๆ อาจรวมถึงกลยุทธ์ระดับครอบครัว ยา หรือการให้คำปรึกษา ซึ่งทั้งหมดนี้ออกแบบมาเพื่อส่งผลต่อเด็กหรือวัยรุ่นในการป้องกันหรือหยุดใช้บุหรี่ไฟฟ้า

เราต้องการทราบอะไร

เราต้องการค้นหาว่า:

• โปรแกรมที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันไม่ให้เด็กและวัยรุ่นเริ่มใช้บุหรี่ไฟฟ้า หรือเพื่อช่วยให้พวกเขาเลิกใช้บุหรี่ไฟฟ้านั้น มีประสิทธิผลหรือไม่

• โปรแกรมเหล่านั้นมีผลไม่พึงประสงค์ใดๆ ต่อสุขภาพของเด็กและวัยรุ่น หรือต่อองค์กรที่เป็นผู้ให้บริการโปรแกรมเหล่านั้นหรือไม่

เราทำอะไรไปบ้าง

เราได้สืบค้นการศึกษาที่ตรวจสอบโปรแกรมเพื่อป้องกันไม่ให้เด็กและวัยรุ่นเริ่มใช้บุหรี่ไฟฟ้า (ผู้ที่ไม่เคยใช้) หรือเพื่อช่วยให้พวกเขาเลิกใช้บุหรี่ไฟฟ้า (ผู้ใช้ในปัจจุบัน)

• การศึกษาอาจเปรียบเทียบโปรแกรมต่างๆ กับการไม่ได้รับโปรแกรม การอยู่ในบัญชีรอเพื่อเข้าโปรแกรม หรือโปรแกรมสุขภาพทั่วไปอื่นๆ โปรแกรมเหล่านี้ต้องจัดทำขึ้นในชุมชน โรงเรียน บริการสุขภาพ โรงพยาบาล หรือที่บ้าน

• ผู้เข้าร่วมต้องเป็นเด็กหรือวัยรุ่นที่มีอายุ 19 ปีหรือต่ำกว่า แต่ก็รวมถึงบิดามารดาหรือผู้ดูแลและบุคลากรทางการแพทย์ด้วย

• การใช้ยาสูบได้รับการวัดผลทั้งในห้องปฏิบัติการ หรือจากการรายงานโดยบิดามารดาหรือการรายงานด้วยตนเอง แบบสอบถาม หรือแบบสำรวจ

เราได้เปรียบเทียบและสรุปผล และประเมินความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐาน โดยพิจารณาจากปัจจัยต่างๆ เช่น ระเบียบวิธีวิจัยและขนาดของการศึกษา

เราพบอะไร

เราพบ 3 การศึกษา ซึ่งมีวัยรุ่นเข้าร่วม 10,510 คน

• ผู้เข้าร่วมทั้งหมดในการศึกษาเป็นวัยรุ่น โดยมีช่วงอายุตั้งแต่ 12 ถึง 17 ปี

• 2 การศึกษา (ซึ่งดำเนินการในสวีเดนและออสเตรเลีย) จัดทำขึ้นในโรงเรียน การศึกษาในสวีเดน (วัยรุ่น 1176 คน) ใช้เวลา 3 ปี และกำหนดให้ต้องมีการลงนามในข้อตกลงระหว่างผู้ดูแลหรือบิดามารดากับวัยรุ่นเพื่อปฏิญาณว่าจะไม่เริ่มสูบบุหรี่ นอกจากนี้พวกเขายังได้รับชั่วโมงการอบรมให้ความรู้เป็นประจำทุกปีอีกด้วย โปรแกรมนี้ถูกนำมาเปรียบเทียบกับการอบรมให้ความรู้ประจำปีจำนวน 4 ครั้ง การศึกษาในออสเตรเลีย (วัยรุ่น 7654 คน) มีโปรแกรมระยะเวลา 4 สัปดาห์ (บทเรียนละ 40 นาที) และถูกนำมาเปรียบเทียบกับหลักสูตรสุขศึกษาตามปกติ

• การศึกษาเชิงป้องกันในสหรัฐอเมริกา 1 การศึกษา (มีผู้ใช้ในปัจจุบัน 1681 คน) ซึ่งจัดทำขึ้นในชุมชน ใช้ระบบข้อความ SMS ที่มีระยะเวลา 4 หรือ 14 สัปดาห์ (ขึ้นอยู่กับว่ามีการกำหนดวันเลิกใช้หรือไม่มีการกำหนดวันเลิกใช้ ตามลำดับ) การศึกษานี้เปรียบเทียบกับการส่งข้อความ SMS รายเดือนเพื่อรายงานการใช้บุหรี่ไฟฟ้า หรือเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมในบัญชีรอ (กล่าวคือ ผู้ที่อยู่ในบัญชีรอเพื่อรับการรักษา)

ผลลัพธ์หลัก

• 2 การศึกษา ที่นำมารวมกันพบว่า โปรแกรมในโรงเรียนอาจช่วยป้องกันไม่ให้วัยรุ่นเคยลองใช้บุหรี่ไฟฟ้าได้ แต่เรามีความไม่แน่นอนอย่างมากเกี่ยวกับผลลัพธ์ดังกล่าว: 31% ของวัยรุ่นที่อยู่ในโปรแกรมของโรงเรียนอาจได้รับการป้องกันไม่ให้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า เปรียบเทียบกับ 33% ของผู้ที่อยู่ในโปรแกรมทางเลือกอื่น (2 การศึกษา, ผู้เข้าร่วม 8830 คน)

• การศึกษาที่เหลืออีก 1 การศึกษาพบว่า โปรแกรมในชุมชน (สำหรับผู้ใช้ในปัจจุบัน) น่าจะช่วยให้วัยรุ่นเลิกใช้บุหรี่ไฟฟ้าได้: 45% ของวัยรุ่นที่อยู่ในโปรแกรมรายงานว่ายังคงใช้บุหรี่ไฟฟ้าต่อไป เปรียบเทียบกับ 62% ในกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมทางเลือกอื่นหรืออยู่ในบัญชีรอ (1 การศึกษา, ผู้เข้าร่วม 1681 คน)

• ไม่มีการศึกษาใดให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลไม่พึงประสงค์ของโปรแกรมเหล่านี้

ข้อจำกัดของหลักฐานนี้คืออะไร

เนื่องจากการทบทวนวรรณกรรมนี้รวบรวมการศึกษาไว้เพียง 3 การศึกษา จึงมีหลักฐานที่จำกัดมากให้เราใช้พิจารณาว่าโปรแกรมใดที่อาจได้ผลในการช่วยป้องกันหรือหยุดการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในวัยรุ่น ความเชื่อมั่นของเราที่มีต่อหลักฐานอยู่ในระดับต่ำมากถึงปานกลาง เนื่องจากพบการศึกษาน้อยมาก โปรแกรมมีความแตกต่างกัน และการศึกษาใช้ระยะเวลาที่แตกต่างกัน

หลักฐานนี้เป็นปัจจุบันแค่ไหน

หลักฐานนี้เป็นข้อมูลล่าสุดจนถึงวันที่ 1 กันยายน 2025 การทบทวนวรรณกรรมนี้เป็นการปรับปรุงข้อมูลของการทบทวนวรรณกรรมฉบับก่อนหน้าของเราที่ตีพิมพ์ในปี 2024