W jaki sposób mykobakterioza wpływa na przeszczepienie płuc u chorych na mukowiscydozę?

Najważniejsze informacje

• Istnieją bardzo ograniczone dane naukowe, które mogą pomóc w podejmowaniu decyzji klinicznych, jednak są one bardzo niejednoznaczne.

• Istnieją obawy, że osoby cierpiące na mukowiscydozę i mykobakteriozę mogą żyć po przeszczepieniu płuc krócej niż chorzy na mukowiscydozę bez mykobakteriozy. Nie znaleźliśmy jednak jednoznacznych dowodów na to, w jaki sposób prątki niegruźlicze (wywołujące mykobakteriozę) wpływają na przeżywalność po przeszczepieniu płuc.

• Konieczne są dalsze badania, aby określić wpływ prątków niegruźliczych na: przeżywalność chorych na mukowiscydozę poddanych przeszczepieniu płuc, ryzyko późniejszego rozwoju mykobakteriozy oraz odrzucenie przeszczepu.

Czym jest mukowiscydoza?

Mukowiscydoza to powszechna choroba dziedziczna, w której śluz nie jest prawidłowo usuwany z płuc. Prowadzi to do zakażenia i stopniowego pogarszania czynności płuc. Osoby cierpiące na mukowiscydozę mogą zostać zakwalifikowane do przeszczepu płuc, jeżeli czynność narządu jest słaba i gwałtownie się pogarsza. Przeszczep może poprawić jakość i długość życia pacjenta.

Czym są prątki niegruźlicze?

Prątki niegruźlicze to drobnoustroje powszechnie występujące w środowisku. U chorych na mukowiscydozę powodują choroby płuc, które mogą być trudne do wyleczenia. Uważa się, że mykobakterioza wiąże się z gorszymi wynikami leczenia u osób poddanych przeszczepieniu płuc. Chociaż w wytycznych rekomenduje się wykonanie u chorych na mukowiscydozę badań w kierunku mykobakteriozy i jej leczenie przed przeszczepieniem płuc, to mykobakterioza nie powinna być powodem odmowy przeszczepu.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy zbadać wpływ prątków niegruźliczych na przebieg przeszczepienia płuc u chorych na mukowiscydozę.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań dotyczących chorych na mukowiscydozę w każdym wieku – z mykobakteriozą lub bez niej – które kwalifikowano do przeszczepienia płuc. Poszukiwaliśmy również badań dotyczących chorych na mukowiscydozę z mykobakteriozą, niezależnie od tego, czy przeszły przeszczepienie płuc czy nie. Nasze główne punkty końcowe obejmowały: przeżywalność, zakażenie prątkami niegruźliczymi po przeszczepieniu, czas do wystąpienia odrzucenia przeszczepu oraz jakość życia. Dodatkowe punkty końcowe obejmowały: czynność płuc, nawroty choroby, masę ciała i wzrost.

Czego się dowiedzieliśmy?

Uwzględniliśmy 4 badania obejmujące łącznie 388 dorosłych: 3 z nich obejmowały mniej niż 15 uczestników, a jedno było badaniem o większej liczebności. Najczęściej wykrywanym zakażeniem wywołanym przez prątki niegruźlicze było zakażenie Mycobacterium abscessus . We wszystkich 4 badaniach chorych na mukowiscydozę z mykobakteriozą porównywano z chorymi na mukowiscydozę bez mykobakteriozy, poddanymi przeszczepieniu płuc. We wszystkich badaniach raportowano przeżywalność oraz zakażenia prątkami niegruźliczymi po przeszczepie; w 2 badaniach omówiono odrzucenie przeszczepu, a w 1 badaniu – czynność płuc ogólnie. Nie mamy pewności co do wpływu przeszczepienia płuc na którykolwiek z poniższych wyników.

Najważniejsze wyniki

Przeżywalność

We wszystkich 3 mniejszych badaniach odnotowano podobny czas przeżycia wśród chorych na mukowiscydozę z mykobakteriozą oraz wśród chorych bez mykobakteriozy w momencie przeszczepienia. W większym badaniu stwierdzono, że chorzy na mukowiscydozę, u których w momencie przeszczepienia stwierdzono mykobakteriozę żyli dłużej niż osoby bez mykobakteriozy w momencie przeszczepienia. W badaniu tym odnotowano również, że 5 osób, u których po przeszczepieniu wystąpiła mykobakterioza, przeżyło średnio dłużej niż 141 uczestników bez zakażenia po przeszczepieniu.

Mykobakterioza potransplantacyjna

Najliczniejsze badanie wykazało, że u 7 spośród 18 uczestników, u których w momencie przeszczepienia stwierdzono mykobakteriozę, zakażenie utrzymywało się po zabiegu. U 4 osób rozwinęła się choroba wywołana prątkami niegruźliczymi (przewlekłe zakażenie). U 10 spośród 89 uczestników, u których w momencie przeszczepienia nie stwierdzono mykobakteriozy, zakażenie rozwinęło się po zabiegu (ale u żadnego z nich nie doszło do rozwoju choroby wywołanej prątkami niegruźliczymi). Dla 39 osób nie dysponowano informacjami na temat mykobakteriozy w momencie przeszczepienia. U 3 osób stwierdzono mykobakteriozę po przeszczepieniu, natomiast u 1 osoby rozwinęła się choroba wywołana prątkami niegruźliczymi. W pozostałych małych badaniach odnotowano, że po przeszczepieniu wykryto prątki niegruźlicze u 3 spośród 13 uczestników jednego badania (u 4 odnotowano wynik pozytywny przed przeszczepem). W drugim badaniu prątki niegruźlicze wykryto u 1 spośród 5 uczestników (wszyscy mieli wynik pozytywny przed przeszczepieniem). W trzecim badaniu prątki niegruźlicze wykryto u 2 spośród 9 uczestników (5 uczestników cierpiało na chorobę wywołaną prątkami niegruźliczymi w momencie przeszczepienia).

Czas do odrzucenia przeszczepu

W jednym z badań stwierdzono, że u żadnego z 5 biorców przeszczepu płuc chorych na mukowiscydozę, u których wykryto obecność prątków niegruźliczych, nie doszło do odrzucenia narządu. Ryzyko odrzucenia wydawało się być podobne w grupie z prątkami niegruźliczymi i w grupie bez prątków niegruźliczych. W drugim badaniu stwierdzono jedynie, że u 3 na 5 biorców przeszczepu cierpiących na chorobę wywołaną przez prątki niegruźlicze odnotowano przewlekłe odrzucenie przeszczepu.

Czynność płuc

W jednym z badań (9 uczestników) u 2 spośród 4 uczestników bez prątków niegruźliczych w momencie przeszczepienia wystąpiło pogorszenie czynności płuc. U jednego nastąpiło ono po 8 miesiącach, a u drugiego po 5 latach od przeszczepu.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

W żadnym ze znalezionych przez nas badań nie podano danych, które moglibyśmy przeanalizować. W badaniach tych nie uwzględniono czynników takich jak wiek, dodatkowe metody leczenia, ani różnice w stopniu zaawansowania choroby u badanych osób. Charakterystyka populacji w grupach porównawczych nie zawsze były jasna. Z tych powodów mamy bardzo małe zaufanie do dostępnych danych naukowych.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Dane naukowe są aktualne do 17 lutego 2026 roku.