Czy antybiotyki mogą wyleczyć zakażenie płuc wywołane przez prątki niegruźlicze lub zahamować jego rozwój u osób cierpiących na mukowiscydozę?

Najważniejsze informacje

• Brakuje danych naukowych, które pozwoliłyby na opracowanie wytycznych dotyczących leczenia antybiotykami zakażeń prątkami niegruźliczymi u chorych na mukowiscydozę.

• Zanim będziemy mogli dokonać rzetelnego porównania różnych metod leczenia antybiotykami, konieczne jest przeprowadzenie szerszych i bardziej ujednoliconych badań, uwzględniających zarówno objawy kliniczne, jak również wyniki badań laboratoryjnych.

Co to jest mukowiscydoza?

Mukowiscydoza jest chorobą genetyczną (występującą wtedy, gdy oboje rodzice przekażą swoim dzieciom wywołujący ją gen). Osoby cierpiące na mukowiscydozę mają trudności z usuwaniem lepkiego śluzu z różnych narządów w organizmie, co powoduje problemy zdrowotne. Trudności z usuwaniem śluzu z płuc mogą prowadzić do zakażeń. Z czasem zakażenia te prowadzą do postępującej choroby płuc (która z upływem czasu nasila się z powodu włóknienia płuc), powodując pogorszenie ich funkcjonowania (zmniejszenie ich wydolności). Zakażenia mogą prowadzić do śmierci. Skuteczne leczenie zakażeń za pomocą antybiotyków może spowolnić rozwój choroby płuc, a tym samym wydłużyć przewidywaną długość życia.

Czym są prątki niegruźlicze?

Prątki niegruźlicze to bakterie powszechnie występujące w środowisku. Wywołują one zakażenia płuc u osób cierpiących na mukowiscydozę, powodując nasilenie jej objawów. Istnieje kilka rodzajów prątków niegruźliczych. Antybiotyki mogą zwalczać prątki niegruźlicze i poprawiać funkcjonowanie płuc, ale mogą też powodować nieprzyjemne objawy (np. mdłości, wymioty, biegunkę, brak apetytu). Leczenie często jest długotrwałe.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Aktualne wytyczne dotyczące leczenia antybiotykami chorób płuc wywołanych przez prątki niegruźlicze nie opierają się na danych dotyczących wyłącznie chorych na mukowiscydozę. Chcieliśmy sprawdzić, które antybiotyki są najskuteczniejsze w leczeniu tej grupy osób.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań, w których leczenie antybiotykami porównywano z leczeniem bez ich użycia oraz z różnymi terapiami antybiotykowymi u osób w każdym wieku, które cierpią na mukowiscydozę i są zakażone prątkami niegruźliczymi.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy jedno małe badanie z 2003 roku, obejmujące zaledwie 11 chorych na mukowiscydozę w wieku od 10 do 36 lat i opisujące sposób leczenia zakażeń wywołanych przez prątki niegruźlicze. Wszyscy cierpieli na takie zakażenie już od dłuższego czasu . Pacjenci otrzymywali różne antybiotyki w zależności od rodzaju prątków niegruźliczych, które u nich wykryto.

W badaniu stwierdzono, że u 10 spośród 11 osób doszło do wyleczenia zakażenia wywołanego przez prątki niegruźlicze. Co najmniej jedno działanie niepożądane zgłosiło 5 osób; 3 osoby zgłosiły nadwrażliwość na światło w okresie przyjmowania antybiotyku o nazwie cyprofloksacyna. Natomiast każde z poniższych zdarzeń odnotowano jednokrotnie: zaburzenie słuchu, drgawki, zaburzenia neurologiczne (np. ból, drętwienie i osłabienie) oraz toczeń rumieniowaty układowy (choroba, w której organizm atakuje własne tkanki). Nie zaobserwowano jednoznacznego wpływu na funkcjonowanie płuc: wartość jednego z mierzonych parametrów zwiększyła u 6 osób, zmniejszyła się u 4 osób, a u 1 osoby pozostała bez zmian. W przypadku zastosowania innego parametru, czynność płuc poprawiła się u 8 osób, a u 3 uległa pogorszeniu. W wyniku postępu mukowiscydozy 2 osoby zmarły po 2 latach od zakończenia leczenia zakażenia wywołanego przez prątki niegruźlicze. Kolejna osoba zmarła z powodu krwawienia z przewodu pokarmowego i problemów z nerkami po 8 latach od przeszczepienia płuc (operacji polegającej na zastąpieniu chorych płuc zdrowymi narządami pochodzącymi od innej osoby). Zakażenie płuc ustąpiło, nie było nawrotów aż do zgonu badanej osoby. 8 osób przybrało na wadze, a 3 schudły. Badacze podali również wskaźnik masy ciała (BMI; miarę zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie) u 3 osób. Wartości nieznacznie zmniejszyły u 2 osób, a u 1 osoby nieznacznie się zwiększyły.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Biorąc pod uwagę jakość badania, jego metodologię oraz dostępne dane naukowe, nie mamy pewności co do wpływu poszczególnych antybiotyków na zakażenia płuc, ich funkcjonowanie oraz działania niepożądane.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Ostatni przegląd przeprowadzono 14 października 2024 roku.