Najważniejsze informacje

– U osób dorosłych chorych na nowotwory (guzy lite), szczepionki przeciwko półpaścowi zmniejszają ryzyko jego wystąpienia, ale zwiększają działania niepożądane, takie jak ból lub zaczerwienienie w miejscu szczepienia.

– Nie mamy pewności co do wpływu szczepień przeciwko grypie na ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, wystąpienie działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia, oraz ciężkich działań niepożądanych. Częstość zachorowań na grypę nie została zbadana.

– Szczepienia przeciwko COVID-19 prawdopodobnie zmniejszają ryzyko zachorowania na COVID-19, ale zwiększają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia.

– Potrzebne są dalsze badania.

W jakim celu zapobiegać infekcjom u osób dorosłych chorych na nowotwory?

Infekcje u osób dorosłych chorych na nowotwory często wiążą się z powikłaniami, czy to z powodu ich stanu zdrowia, czy procesu leczenia, i prowadzą do immunosupresji (obniżonej aktywności układu odpornościowego; przyp. tłum.). Szczepienie może zapobiec wystąpieniu niektórych infekcji.

Jak działają szczepionki?

Podstawowym celem szczepienia jest zapobieganie infekcjom. W związku ze zmianami w funkcjach odpornościowych osoby dorosłe z guzem litym mogą inaczej reagować na szczepienie niż osoby zdrowe. Jednak immunosupresja (czyli obniżona odporność) może się różnić u osób z guzami litymi w zależności od rodzaju choroby i zastosowanego leczenia.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy się dowiedzieć jak skuteczne są szczepienia w zapobieganiu chorobom zakaźnym u osób dorosłych (powyżej 18 r. ż.) z guzami litymi (czyli z wyłączeniem nowotworów krwi). Przeanalizowaliśmy:

– wystąpienie choroby zakaźnej przeciwko której podawano szczepionkę;

– zgony z jakiejkolwiek przyczyny;

– jakość życia;

– działania niepożądane (o różnym stopniu nasilenia);

– ciężkie działania niepożądane, takie jak stany zagrożenia życia, hospitalizacja, niepełnosprawność, lub zgon;

– reakcje w miejscu szczepienia, takie jak ból lub zaczerwienienie; oraz

– reakcje ogólnoustrojowe (oddziałujące na całe ciało), takie jak gorączka, ból głowy, zmęczenie.

Co zrobiliśmy?

Poszukiwaliśmy badań porównujących szczepienia przeciwko różnym chorobom zakaźnym (np. chorobom pneumokokowym, Haemophilus influenzae typu B, chorobom meningokokowym, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, tężcowi, polio, błonicy, grypie, półpaścowi i COVID-19) z placebo (leczenie pozorowane) lub brakiem szczepienia u osób dorosłych z guzami litymi. Uwzględniliśmy zarówno badania z randomizacją, jak i bez randomizacji. Podsumowaliśmy wyniki badań i oceniliśmy nasze zaufanie do danych naukowych.

Co znaleźliśmy?

Znaleźliśmy 10 badań (pięć badań z randomizacją i pięć bez randomizacji), obejmujących 81 823 dorosłych chorych na nowotwory, w których oceniano szczepienia przeciwko chorobom wywoływanym przez wirusa półpaśca, grypy lub COVID-19.

Nie znaleźliśmy badań porównujących działanie szczepionek przeciwko chorobom pneumokokowym, Haemophilus influenzae typu B, chorobom meningokokowym, krztuścowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, tężcowi, polio i błonicy z placebo lub brakiem szczepienia.

Poniżej prezentujemy wyniki badań z randomizacją. Wyniki badań bez randomizacji przedstawiono w pełnej wersji przeglądu.

Główne wyniki

Szczepienia przeciwko półpaścowi w porównaniu z placebo lub brakiem szczepienia u osób dorosłych z guzami litymi:

– zmniejszają ryzyko zachorowania na półpasiec w okresie 29,4 miesiąca po przyjęciu ostatniej dawki (1 badanie, 2678 osób dorosłych);

– mogą mieć niewielki wpływ lub nie mieć żadnego na liczbę zgonów z jakiejkolwiek przyczyny w okresie 28 dni po przyjęciu ostatniej dawki (2 badania, 2744 osoby dorosłe);

– mogą mieć niewielki wpływ lub nie mieć żadnego na wystąpienie działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia oraz ciężkich działań niepożądanych w okresie 30 dni po przyjęciu ostatniej dawki (3 badania, 2976 osób dorosłych);

– nasilają ból lub zaczerwienienie w miejscu szczepienia i mogą mieć niewielki wpływ lub nie mieć żadnego na wystąpienie reakcji ogólnoustrojowych w okresie 30 dni po przyjęciu ostatniej dawki (3 badania, 2966 osób dorosłych).

Nie znaleźliśmy żadnych informacji dotyczących jakości życia.

Szczepienia przeciwko grypie w porównaniu z placebo lub brakiem szczepienia u osób dorosłych z guzami litymi

– Nie jesteśmy pewni wpływu szczepień przeciwko grypie podawanych przed operacją na liczbę zgonów z jakiejkolwiek przyczyny w okresie 15 dni po operacji (1 badanie, 66 osób dorosłych).

– Nie jesteśmy pewni wpływu szczepień przeciwko grypie podawanych przed operacją na działania niepożądane (o różnym stopniu nasilenia) oraz na ciężkie działania niepożądane w okresie 15 dni po operacji (1 badanie, 75 osób dorosłych).

Nie znaleźliśmy żadnych informacji na temat częstości zachorowań na grypę, jakości życia, wystąpienia bólu lub zaczerwienienia w miejscu szczepienia, ani o reakcjach ogólnoustrojowych.

Szczepienia przeciwko COVID-19 w porównaniu z placebo lub brakiem szczepienia u osób dorosłych z guzami litymi

– prawdopodobnie zmniejszają ryzyko zachorowania na COVID-19 u osób dorosłych, które do tej pory nie chorowały, w okresie sześciu miesięcy po przyjęciu drugiej dawki (1 badanie, 2100 osób dorosłych);

– prawdopodobnie zwiększają wystąpienie działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia (1 badanie, 2328 osób dorosłych);

– mogą mieć niewielki wpływ lub nie mieć żadnego na wystąpienie ciężkich działań niepożądanych (1 badanie, 2328 osób dorosłych).

Nie znaleźliśmy żadnych informacji na temat umieralności z jakiejkolwiek przyczyny, jakości życia, bólu lub zaczerwienienia w miejscu szczepienia, lub reakcji ogólnoustrojowych.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych?

Nie znaleźliśmy badań dotyczących wszystkich chorób zakaźnych. Nasza pewność co do odnalezionych danych naukowych wahała się od wysokiej do bardzo niskiej, głównie z powodu problemów w badaniach, takich jak możliwe ryzyko błędu systematycznego i nieprecyzyjne wyniki. Większość badań bez randomizacji nie dostarczyło wiarygodnych danych naukowych. Badania nie dostarczyły wszystkich danych, które nas interesowały, m.in. o jakości życia.

Jak aktualne są te dane?

Dane pochodzą z wyszukiwań przeprowadzonych w grudniu 2024 r.