Jakie są korzyści i zagrożenia związane ze stosowaniem opaski uciskowej podczas zabiegu wymiany stawu kolanowego?

Dlaczego to pytanie jest ważne?

Operacja wymiany stawu kolanowego to powszechny zabieg polegający na zastąpieniu uszkodzonego, zużytego lub chorego stawu sztucznym, który jest wykonany z metalu i tworzywa sztucznego.

Większość chirurgów preferuje użycie opaski uciskowej podczas wykonywania operacji wymiany stawu kolanowego – ciasnej opaski umieszczonej wokół uda, która ogranicza przepływ krwi do kolana.

Potencjalne korzyści płynące z zastosowania opaski uciskowej to ograniczenie utraty krwi podczas operacji oraz ułatwienie jej przeprowadzenia. Jednak stosowanie opaski może zwiększać ryzyko wystąpienia bólu i komplikacji po operacji. Dokonaliśmy przeglądu danych naukowych pochodzących z badań klinicznych, aby uzyskać informacje na temat korzyści i zagrożeń związanych z zastosowaniem opaski uciskowej podczas operacji wymiany stawu kolanowego.

Jak zidentyfikowaliśmy i oceniliśmy dane?

Po pierwsze, szukaliśmy wszystkich istotnych badań w literaturze medycznej. Następnie porównaliśmy wyniki i podsumowaliśmy dane ze wszystkich badań. Na koniec oceniliśmy wiarygodność danych naukowych. Aby to uczynić, uwzględniliśmy takie czynniki, jak sposób prowadzenia badań, zakres badań i spójność wyników wszystkich badań. W oparciu o naszą ocenę, sklasyfikowaliśmy wiarygodność danych naukowych jako bardzo niską, niską, umiarkowaną lub wysoką.

Co udało się ustalić?

Znaleźliśmy 41 badań z udziałem 2819 osób (944 mężczyzn i 1777 kobiet), które losowo przydzielono do grupy, w której wykonywano operację z użyciem opaski uciskowej albo do grupy, w której nie stosowano opaski. Ten typ badań, nazywany badaniami z randomizacją, dostarcza najbardziej wiarygodnych danych na temat efektów leczenia.

Badania przeprowadzono w szpitalach w Australii, Azji, Europie i USA. W każdym badaniu uczestniczyło od 20 do 166 osób w wieku od 58 do 84 lat. Obserwowano ich przez okres od 1 dnia do 2 lat po przeprowadzeniu zabiegu operacyjnego.

Pięć badań sfinansowano ze środków publicznych, a jedno badanie otrzymało finansowanie od firmy produkującej sprzęt medyczny. Pozostałe 35 badań nie otrzymało konkretnego finansowania lub nie przedstawiono w nich informacji na temat finansowania.

Badania dostarczyły danych o niskiej lub umiarkowanej jakości wskazujących na to, że:

- ból w pierwszym dniu po operacji jest prawdopodobnie większy, gdy podczas operacji zastosowano opaskę uciskową. Średnio, w skali od 0 do 10 pkt (większy wynik oznacza większe natężenie bólu), osoby operowane z zastosowaniem opaski uciskowej oceniły u siebie natężenie bólu na 5,81 pkt. Osoby operowane bez opaski uciskowej oceniły je na 4,56 pkt (średnia różnica: 1,25 pkt);

- funkcjonowanie kolana po roku od zabiegu jest prawdopodobnie takie samo u osób po operacji z zastosowaniem opaski uciskowej lub bez niej. Średnio, w skali od 0 do 100 pkt (większy wynik oznacza lepsze funkcjonowanie), osoby operowane z zastosowaniem opaski uciskowej oceniły funkcjonowanie swojego kolana na 89,74 pkt. Osoby operowane bez zastosowania opaski uciskowej oceniły funkcję swojego kolana na 90,03 pkt (średnia różnica: 0,29 pkt);

- zadowolenie z leczenia może być podobne w grupie, w której zastosowano opaskę uciskową i w grupie, w której jej nie stosowano. Po 6 miesiącach od operacji 94% pacjentów, u których stosowano opaskę uciskową lub jej nie stosowano, było „wyjątkowo” lub „bardzo” zadowolonych z efektów leczenia;

- różnica między grupami pod względem jakości życia związanej ze zdrowiem może być niewielka lub żadna. Średnio, w skali od 0 do 100 pkt (większy wynik oznacza lepszą jakość życia), osoby operowane z zastosowaniem opaski uciskowej oceniły u siebie jakość życia na 54,64 pkt. Osoby, które przeszły operację bez użycia opaski uciskowej, oceniły jakość swojego życia na 56,17 pkt (średnia różnica: 1,53 pkt); oraz

- ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń niepożądanych, takich jak zakrzepy krwi w kończynie dolnej lub płucach, zakażenie lub konieczność ponownej operacji innej niż wymiana sztucznego stawu, jest prawdopodobnie większe w przypadku stosowania opaski uciskowej. 5% osób operowanych z wykorzystaniem opaski uciskowej zgłosiło poważne zdarzenia niepożądane, w porównaniu z 2,9% osób operowanych bez zastosowania opaski uciskowej.

Nie wiemy, czy zastosowanie opaski uciskowej wpływa na ryzyko konieczności wykonania drugiej operacji w celu zastąpienia sztucznego stawu, ponieważ jakość dostępnych danych jest bardzo niska.

W żadnym z badań nie oceniano wpływu przeprowadzenia operacji z wykorzystaniem opaski uciskowej na zdolność do przetwarzania myśli (funkcja poznawcza).

Co to oznacza?

Wykorzystanie opaski uciskowej podczas zabiegu wymiany stawu kolanowego jest prawdopodobnie nieco mniej korzystne i wiąże się z większym ryzykiem niż operacja przeprowadzona bez użycia opaski uciskowej.

Jak aktualny jest ten przegląd?

Ten przegląd Cochrane jest aktualny do marca 2020 roku.

Uwagi do tłumaczenia: 

Tłumaczenie: Tomasz Jurys Redakcja: Karolina Moćko

Tools
Information
Share/Save