Wat weten we over de voordelen van direct of vroeg huid-op-huidcontact voor moeders en baby’s?

Belangrijkste boodschappen

• Moeders die in het eerste uur na de geboorte huid-op-huidcontact hebben met hun baby, geven waarschijnlijk vaker alleen borstvoeding (zonder andere voeding te geven) tot een maand na de geboorte en in de periode van zes weken tot zes maanden daarna.

• Huid-op-huidcontact tussen moeders en baby's helpt baby's waarschijnlijk om zich aan te passen aan het leven buiten de baarmoeder, doordat het hun lichaamstemperatuur stabiel houdt en hun bloedsuikerspiegel verhoogt. Het kan ook hun ademhaling en hartslag helpen.

• Huid-op-huidcontact leidt mogelijk tot weinig tot geen verschil in de tijd tot de uitdrijving van de placenta. Het is onduidelijk wat het effect is op het bloedverlies bij de moeder na een vaginale bevalling.

Wat is het probleem?

Grote internationale gezondheidsorganisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) adviseren om een baby direct na de geboorte op de blote huid van de moeder te leggen. De baby moet naakt zijn en minstens een uur lang ononderbroken blijven liggen, bij voorkeur tot na de eerste borstvoeding. Dit wordt huid-op-huidcontact genoemd. In veel situaties is het echter gebruikelijk om pasgeboren baby’s van hun moeder te scheiden, ze in te bakeren of aan te kleden, of ze in open wiegjes of onder warmtelampen te leggen. Huid-op-huidcontact komt minder vaak voor in landen met een laag inkomen of lager middeninkomen. Omdat deze aanpak moeders kan helpen om succesvol borstvoeding te geven, kan minder huid-op-huidcontact een van de redenen zijn waarom het geven van borstvoeding verschilt tussen landen met verschillende inkomensniveaus.

Wat wilden we onderzoeken?

We wilden beter begrijpen hoe huid-op-huidcontact bij de geboorte invloed heeft op hoe lang en of er alleen borstvoeding wordt gegeven. We wilden ook beter begrijpen hoe dit de overgang van de baby naar het leven buiten de baarmoeder beïnvloedt. We wilden vooral weten of huid-op-huidcontact beter is dan gewoon contact voor het verbeteren van:

• het alleen borstvoeding geven;

• de lichaamstemperatuur van baby's;

• de bloedsuikerspiegel bij baby's;

• de ademhaling en hartslag bij baby's;

• de tijd tot het uitdrijven van de placenta;

• de kans op bloeden bij de moeder na een vaginale bevalling.

Wat hebben we gedaan?

We hebben gezocht naar gerandomiseerde studies over direct huid-op-huidcontact (dat binnen 10 minuten na de geboorte begint) en vroeg huid-op-huidcontact (tussen 10 minuten en 24 uur na de geboorte). In gerandomiseerde onderzoeken worden de deelnemers willekeurig in twee of meer groepen ingedeeld om ervoor te zorgen dat de groepen vergelijkbaar zijn. We hebben de resultaten samengevat en onze mate van vertrouwen in de bevindingen beoordeeld op basis van factoren zoals het aantal deelnemers en de methoden van het onderzoek.

Wat hebben we gevonden?

We hebben 69 onderzoeken gevonden met 7290 moeder-babyparen. In de meeste onderzoeken werd direct huid-op-huidcontact (binnen 10 minuten na de geboorte) vergeleken met de gewone ziekenhuiszorg voor vrouwen met gezonde baby’s de op tijd geboren werden. In 15 onderzoeken ondergingen vrouwen een keizersnede, en in 10 onderzoeken waren de baby’s gezond maar werden ze te vroeg geboren (vanaf 34 weken maar vóór 37 weken zwangerschap). Er werden 32 onderzoeken uitgevoerd in landen met een hoog inkomen, 25 in landen met een hoger middeninkomen en 12 in landen met een lager middeninkomen, waaronder India, Nepal, Pakistan, Vietnam en Zambia. Er zijn geen onderzoeken uitgevoerd in landen met een laag inkomen.

Belangrijkste resultaten

Vrouwen die direct huid-op-huidcontact hebben met hun pasgeboren baby, geven waarschijnlijk vaker alleen borstvoeding bij ontslag uit het ziekenhuis en tot een maand na de geboorte (12 onderzoeken, 1556 moeder-babyparen) en vanaf zes weken tot zes maanden na de geboorte (11 onderzoeken, 1135 moeder-babyparen).

Baby’s die direct na de geboorte huid-op-huidcontact hebben met hun moeder, hebben waarschijnlijk een hogere lichaamstemperatuur 30 minuten tot 2,5 uur na de geboorte, al is dat verschil medisch niet belangrijk (11 onderzoeken, 1349 baby's). Huid-op-huidcontact verhoogt waarschijnlijk de bloedglucosespiegel bij zuigelingen (3 onderzoeken, 144 pasgeborenen) en kan misschien hun ademhaling en hartslag verbeteren (2 onderzoeken, 81 pasgeborenen). Huid-op-huidcontact heeft mogelijk weinig tot geen invloed te hebben op de tijd tot het uitdrijven van de placenta (4 onderzoeken, 450 vrouwen) of op bloedingen bij de moeder na een vaginale bevalling (2 onderzoeken, 143 vrouwen), hoewel het resultaat over bloedingen bij de moeder zeer onzeker is.

Wat zijn de beperkingen van het bewijs?

We zijn redelijk zeker van de meeste resultaten, hoewel we minder vertrouwen hebben in de resultaten over de ademhaling, de hartslag en de tijd tot het uitdrijven van de placenta, en we zijn onzeker over het resultaat van bloedingen bij de moeder. De beschrijvingen en begrippen huid-op-huidcontact, borstvoeding, andere aanpakken en standaardcontact liepen per onderzoek uiteen. Bovendien wisten de moeders en het personeel welke moeders huid-op-huidcontact kregen. Dat zou de resultaten kunnen hebben beïnvloed. Ten slotte waren veel onderzoeken klein, met minder dan 100 deelnemende vrouwen en baby's.

Hoe actueel is dit bewijs?

Dit literatuuroverzicht is een update van ons vorig literatuuroverzicht. Het bewijs is up-to-date tot 22 maart 2024.