نقش تجویز مکمل ویتامین C در پیشگیری و درمان پنومونی

این ترجمه منقضی شده است. برای دیدن آخرین نسخه انگلیسی این مرور این‌جا کلیک کنید.

سوال مطالعه مروری

نقش تجویز مکمل ویتامین C در مقایسه با عدم مصرف آن در پیشگیری و درمان پنومونی در بزرگسالان و کودکان چیست؟

پیشینه

پنومونی نوعی عفونت قفسه سینه است که در اثر ویروس، باکتری، و قارچ ایجاد می‌شود. ویتامین C نقشی در سیستم ایمنی بدن بازی می‌کند، بنابراین تجویز مکمل آن می‌تواند در پیشگیری و درمان پنومونی در کودکان و بزرگسالان مهم باشد. به ارزیابی نقش ویتامین C در پیشگیری و درمان پنومونی پرداختیم.

تاریخ جست‌وجو

شواهد را تا 4 مارچ 2020 جست‌وجو کردیم.

ویژگی‌های مطالعه

نه مطالعه را وارد کردیم، که دو مورد از آنها در حال انجام بودند. هفت مطالعه وارد شده شامل 2774 شرکت‌کننده بوده و در کشورهایی با درآمد بالا (انگلیس، ایالات متحده و شیلی) و کشورهای کم‌-درآمد و با درآمد متوسط (بنگلادش و پاکستان) انجام شدند. چهار مطالعه در شرایط بیمارستانی، دو مورد در مدارس، و یک مورد در یک مرکز آموزش نظامی انجام شدند. سه مطالعه شامل کودکان زیر پنج سال، دو مطالعه در کودکان سنین مدرسه، یک مورد با شرکت‏‌کنندگان بزرگسال، و آخری در شرکت‏‌کنندگان مسن‌تر 60 تا 90 سال انجام شدند. دو مطالعه تاثیر تجویز مکمل ویتامین C را در پیشگیری از پنومونی ارزیابی کردند؛ چهار مطالعه به بررسی تاثیر تجویز مکمل ویتامین C در درمان پنومونی پرداختند؛ و یک مطالعه نقش تجویز ویتامین C را هم در پیشگیری و هم درمان پنومونی ارزیابی کرد. دوزهای مورد استفاده از مکمل ویتامین C عبارت بودند از 125 میلی‌گرم، 200 میلی‌گرم، 500 میلی‌گرم و 2 گرم.

منابع تامین مالی مطالعه

شرکت‌های داروسازی چهار مطالعه را از نظر مالی حمایت کردند. سه مطالعه منابع مالی خود را گزارش نکردند.

نتایج کلیدی

نرخ پنومونی (بروز (incidence))، میزان شایع بودن آن (شیوع (prevalence))، تعداد موارد مرگ‌ومیر ناشی از پنومونی (مورتالیتی)، و پیامدهای ناخواسته و مضر (عوارض جانبی) مرتبط با تجویز ویتامین C را در پیشگیری از ابتلا به پنومونی ارزیابی کردیم. فقط دو مطالعه (736 نفر) نرخ بروز را گزارش کردند و یک مطالعه از یک مورد عارضه جانبی (کهیر (hives)) مرتبط با تجویز ویتامین C در پیشگیری از پنومونی گزارشی را ارائه کرد. هیچ مطالعه‌ای درباره شیوع یا مورتالیتی به ارائه گزارش نپرداخت. شواهد برای تعیین تاثیر تجویز ویتامین C در پیشگیری از پنومونی کافی نبود.

همچنین ارزیابی کردیم که افراد چه مدتی بیمار بودند (طول مدت بیماری)، چه تعدادی از بیماران درمان شدند، مرگ‌ومیر و عوارض جانبی ناشی از مصرف ویتامین C در نقش درمان پنومونی چه بودند. اگرچه دو مطالعه طول مدت بیماری را گزارش کردند، نتایج را نمی‌توان برای تجزیه‌و‌تحلیل ترکیب کرد. یک مطالعه مورتالیتی را گزارش کرد. هیچ مطالعه‌ای به ارائه گزارش در مورد میزان موارد درمان شده یا عوارض جانبی نپرداخت. شواهد برای تعیین تاثیر تجویز ویتامین C در درمان پنومونی کافی نبود.

کیفیت شواهد

در کل، سطح خطر سوگیری (bias) را در مطالعات وارد شده، نامشخص یا بالا در نظر گرفتیم. به دلیل محدودیت‌های مطالعه، اختلاف‌ها میان مطالعات، حجم نمونه‌های کوچک و نامطمئن بودن برآوردها، سطح کیفیت شواهد را بسیار پائین رتبه‌بندی کردیم.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

با توجه به تعداد اندک مطالعات وارد شده و کیفیت بسیار پائین شواهد موجود، در مورد تاثیر مکمل ویتامین C در پیشگیری و درمان پنومونی مطمئن نیستیم. برای ارزیابی نقش مصرف مکمل ویتامین C در پیشگیری و درمان پنومونی، انجام مطالعات بیشتری با کیفیت خوب مورد نیاز است.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

طبق گزارش مطالعه بار (burden) جهانی بیماری در سال 2015 (Global Burden of Disease Study 2015)، عفونت دستگاه تنفسی تحتانی عامل اصلی مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های عفونی، و پنجمین علت شایع مرگ‌ومیر بیماران در کل به شمار می‌آید. ویتامین C در تعدیل مقاومت در برابر عوامل عفونی نقش دارد، بنابراین تجویز مکمل آن ممکن است در پیشگیری و درمان پنومونی دارای اهمیت باشد.

اهداف: 

ارزیابی تاثیر تجویز مکمل ویتامین C در پیشگیری و درمان پنومونی در کودکان و بزرگسالان.

روش‌های جست‌وجو: 

ما CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase؛ PubMed؛ CINAHL؛ LILACS؛ Web of Science؛ و دو پایگاه ثبت کارآزمایی را تا 4 مارچ 2020 جست‌وجو کردیم. همچنین برای شناسایی مطالعات بیشتر، منابع را بررسی کردیم. هیچ‌گونه فیلتری را برای وضعیت انتشار یا زبان نگارش مقاله اعمال نکردیم.

معیارهای انتخاب: 

کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده (randomised controlled trials; RCTs) و شبه-RCTهایی (مطالعاتی که از روش‌های غیر-تصادفی شده برای تخصیص بیماران به گروه درمانی استفاده می‌کنند، به عنوان مثال تاریخ تولد، شماره پرونده پزشکی) را وارد کردیم که نقش تجویز مکمل ویتامین C را در مقایسه با کنترل یا دارونما (placebo) ارزیابی کردند.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

از روش‌های استاندارد روش‌شناسی مورد نظر کاکرین استفاده کردیم.

نتایج اصلی: 

هفت مطالعه را در این مرور قرار داده و دو مطالعه در حال انجام را شناسایی کردیم. هفت مطالعه وارد شده در مجموع 2774 شرکت‌کننده داشتند؛ پنج مطالعه RCT و دو مورد شبه-RCT بودند. مطالعات وارد شده در کشورهای با درآمد بالا (انگلیس، ایالات متحده و شیلی) و کشورهای کم‌-درآمد و با درآمد متوسط (بنگلادش و پاکستان) انجام شدند. چهار مطالعه در بیماران بستری در بیمارستان، دو مورد در مدارس، و یک مورد در یک مرکز آموزش نظامی انجام شدند. سه مطالعه شامل کودکان زیر پنج سال، دو مطالعه در کودکان سنین مدرسه، یک مورد با شرکت‏‌کنندگان بزرگسال، و آخری در شرکت‏‌کنندگان مسن‌تر 60 تا 90 سال انجام شدند. دو مطالعه تاثیر مصرف مکمل ویتامین C را در پیشگیری از پنومونی؛ چهار مطالعه تاثیر مکمل ویتامین C را به عنوان درمان کمکی در درمان پنومونی؛ و یک مطالعه نقش ویتامین C را هم در پیشگیری و هم درمان پنومونی، ارزیابی کردند. برای پیشگیری از پنومونی، مطالعات وارد شده مکمل‌ها را در دوزهای 500 میلی‌گرم روزانه به مدت 14 هفته، 2 گرم روزانه به مدت 8 هفته، و 2 گرم روزانه به مدت 12 هفته تجویز کردند. برای درمان پنومونی، مطالعات وارد شده مکمل ویتامین C را در دوزهای 125 میلی‌گرم روزانه (تا زمان ترخیص)، 200 میلی‌گرم به مدت 4 هفته، و 200 میلی‌گرم تا زمان ترخیص، به عنوان درمان کمکی برای درمان پنومونی تجویز کردند. مطالعات وارد شده در معرض خطر کلی بالا یا نامشخص سوگیری (bias) در حوزه‌های تولید تصادفی توالی، پنهان‏‌سازی تخصیص، و کورسازی ارزیابی شدند. کیفیت شواهد را در سطح بسیار پائین قرار دادیم.

سه مطالعه تاثیر مصرف مکمل ویتامین C را در پیشگیری از ابتلا به پنومونی ارزیابی کردند؛ کیفیت شواهد در سطح بسیار پائین قرار داشتند. در مورد تاثیر مکمل ویتامین C بر بروز پنومونی (خطر نسبی (RR): 0.46؛ 95% فاصله اطمینان (CI): 0.06 تا 3.61؛ 2 مطالعه، 736 شرکت کننده؛ I² = 75%؛ شواهد با کیفیت بسیار پائین) و عوارض جانبی (کهیر (urticaria)) (RR: 3.11؛ 95% CI؛ 0.13 تا 76.03؛ 1 مطالعه، 674 شرکت‌کننده؛ شواهد با کیفیت بسیار پائین) مطمئن نیستیم. هیچ یک از مطالعات وارد شده دیگر پیامدهای اولیه (شیوع پنومونی و مورتالیتی) یا هر یک از پیامدهای ثانویه را گزارش نکردند.

پنج مطالعه تاثیر مصرف مکمل ویتامین C را به عنوان درمان کمکی در درمان پنومونی ارزیابی کردند؛ سطح کیفیت شواهد را بسیار پائین قضاوت کردیم. یک مطالعه کاهش طول مدت بیماری را در گروه مکمل ویتامین C (3.4 روز ± 2.54) در مقایسه با گروه کنترل (4.5 روز ± 2.35) گزارش کرد، و در یک مطالعه به کاهش تعداد روزهای مورد نیاز برای رسیدن به بهبودی در میزان اشباع اکسیژن (1.03 روز ± 0.16 در مقابل 1.14 ± 1.0) و تعداد تنفس (3.61 روز ± 1.50 در مقابل 4.04 روز ± 1.62) در گروه تجویز مکمل ویتامین C در مقایسه با گروه کنترل اشاره شد. در مورد تاثیر تجویز مکمل ویتامین C بر میزان مورتالیتی ناشی از پنومونی مطمئن نیستیم (RR: 0.21؛ 95% CI؛ 0.03 تا 1.66؛ 1 مطالعه، 57 شرکت‌کننده؛ شواهد با کیفیت بسیار پائین). در یک مطالعه گزارش شد که میانگین طول مدت بستری در بیمارستان معادل 6.75 روز میان کودکان گروه تجویز مکمل ویتامین C و 7.75 روز میان کودکان گروه کنترل بود؛ در مطالعه دیگر به کمتر بودن میانگین طول مدت بستری در بیمارستان در گروه تجویز مکمل ویتامین C در مقایسه با گروه کنترل (109.55 ساعت ± 27.89 در مقابل 130.64 ساعت ± 41.76) اشاره شد.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

اشتراک گذاری