การรักษาด้วยฮอร์โมนบำบัดสำหรับวัยหมดประจำเดือนประเภทใด ที่ดีที่สุดในการช่วยลดความเสี่ยงของภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวและมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก

ใจความสำคัญ

• สำหรับผู้หญิงที่ยังมีมดลูก การรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเดี่ยว (โดยไม่มีฮอร์โมนโปรเจสโตเจน) น่าจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ (การหนาตัวของเยื่อบุโพรงมดลูกที่อาจลุกลามไปเป็นมะเร็งได้) เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก (การรักษาแบบหลอกไม่ได้ให้ยาจริง) หรือการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่อเนื่อง (ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับทั้งฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสโตเจนทุกวัน) การรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเดี่ยว อาจจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ เมื่อเปรียบเทียบกับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบเป็นช่วง/เป็นรอบ (ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทุกวัน แต่จะได้รับฮอร์โมนโปรเจสโตเจนเพียงบางวันในแต่ละเดือน)

• ผู้หญิงที่ได้รับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบเป็นช่วง/เป็นรอบ อาจมีความเสี่ยงสูงกว่าในการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ ณ ระยะเวลา 1 ปี เมื่อเปรียบเทียบกับผู้หญิงที่ได้รับยาหลอก อาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลย ในเรื่องความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ ณ ระยะเวลา 1 ปี ระหว่างผู้หญิงที่ได้รับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่อเนื่องกับผู้หญิงที่ได้รับยาหลอก

• เราไม่สามารถหาข้อสรุปที่ชัดเจนได้เกี่ยวกับความเสี่ยงของการเปลี่ยนแปลงของเยื่อบุโพรงมดลูกในระยะก่อนเป็นมะเร็งหรือระยะที่เป็นมะเร็ง ในผู้หญิงที่ได้รับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันในแผนการใช้ขนาดยาที่แตกต่างกัน

ฮอร์โมนบำบัดคืออะไร

ฮอร์โมนบำบัดคือการใช้ฮอร์โมน (โดยทั่วไปคือฮอร์โมนเอสโตรเจน โปรเจสโตเจน หรือทั้งสองชนิดร่วมกัน) เพื่อใช้จัดการกับอาการของวัยหมดประจำเดือนที่รบกวนการใช้ชีวิต แนวทางที่แนะนำคือ ผู้หญิงควรใช้ยาในขนาดที่ต่ำที่สุดที่ยังมีประสิทธิภาพในการรักษา และควรเข้ารับการตรวจประเมินผลการรักษาร่วมกับแพทย์เป็นประจำ การศึกษาก่อนหน้านี้พบว่าการรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเพียงอย่างเดียว สามารถเพิ่มความเสี่ยงของการหนาตัวของเยื่อบุโพรงมดลูก (ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ) ซึ่งสามารถพัฒนาไปเป็นมะเร็งได้ การเพิ่มฮอร์โมนโปรเจสโตเจนร่วมด้วยจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติได้ แต่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ตามมาได้เช่นกัน

เราต้องการทราบเรื่องอะไร

เราต้องการประเมินว่าการใช้ฮอร์โมนบำบัดร่วมกันในสูตรต่างๆ มีประสิทธิภาพเพียงพอในการป้องกันภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติและมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกหรือไม่ จากนั้นจึงนำแผนการใช้ขนาดยามาเปรียบเทียบกันเพื่อดูว่ามีรูปแบบใดที่ดีกว่าแบบอื่นหรือไม่ เราต้องการทราบถึงขนาดยาโปรเจสโตเจนที่ต่ำที่สุดที่ยังมีความปลอดภัยในการนำมาใช้ปรับสมดุลกับขนาดยาเอสโตรเจนที่กำหนด (ขนาดต่ำ ปานกลาง หรือสูง) นอกจากนี้ เรายังต้องการรวบรวมงานวิจัยที่ประเมินวิธีการรับฮอร์โมนบำบัดในรูปแบบต่างๆ ที่ไม่ใช่เพียงแค่ยาเม็ด (เช่น แผ่นแปะ เจล ยาพ่นจมูก อุปกรณ์ใส่ในโพรงมดลูก และยาสอดช่องคลอด) เนื่องจากในปัจจุบันรูปแบบเหล่านี้สามารถหาได้ง่ายกว่าเมื่อก่อนและมีแนวโน้มการนำมาใช้งานเพิ่มสูงขึ้น

การทราบว่าฮอร์โมนบำบัดแบบใช้ร่วมกันสูตรใดที่สามารถปกป้องเยื่อบุโพรงมดลูกได้อย่างเพียงพอนั้นเป็นเรื่องสำคัญ หากเราพบว่าการใช้ฮอร์โมนโปรเจสโตเจนในขนาดที่ต่ำลงนั้นเพียงพอที่จะใช้คู่กับฮอร์โมนเอสโตรเจนในขนาดที่กำหนด ก็อาจจะช่วยลดผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ต่างๆ ลงได้

เราทำอะไรบ้าง

เราได้สืบค้นและคัดเลือกการศึกษาทั้งหมดที่ตอบคำถามที่เราตั้งไว้ เราใช้แบบตรวจสอบรายการ (Checklist) เพื่อให้แน่ใจว่าเราได้รวบรวมเฉพาะการศึกษาที่มีข้อมูลซึ่งเราสามารถตรวจสอบความถูกต้องได้เท่านั้น เราได้ประเมินคุณภาพของการศึกษาต่างๆ วิเคราะห์ผลลัพธ์ และสรุปผลการค้นพบของเรา

เราพบอะไร

การทบทวนวรรณกรรมนี้ เรารวบรวม 72 การศึกษา ซึ่งครอบคลุมผู้หญิงจำนวน 40,652 คน

การรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเดี่ยว น่าจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ ณ ระยะเวลา 1 ปีและหลังจากนั้น เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอกหรือการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่อเนื่อง (ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับทั้งฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสโตเจนทุกวัน)

การรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบเป็นช่วง/เป็นรอบ (ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทุกวัน แต่จะได้รับฮอร์โมนโปรเจสโตเจนเพียงบางวันในแต่ละเดือน) อาจจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ เมื่อเปรียบเทียบกับยาหลอก ณ ระยะเวลา 1 ปี การรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเดี่ยว อาจจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ เมื่อเปรียบเทียบกับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบเป็นช่วง/เป็นรอบ (ซึ่งผู้ป่วยจะได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนทุกวัน แต่จะได้รับฮอร์โมนโปรเจสโตเจนเพียงบางวันในแต่ละเดือน) ณ ระยะเวลา 1 ปีและหลังจากนั้น

อาจมีความแตกต่างเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีความแตกต่างเลย ในเรื่องความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ ระหว่างการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่อเนื่องกับยาหลอก ณ ระยะเวลา 1 ปี การรักษาด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนเดี่ยว น่าจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติ เมื่อเปรียบเทียบกับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่อเนื่อง ณ ระยะเวลา 1 ปีและหลังจากนั้น

เราไม่แน่ใจว่าแผนการใช้ขนาดยาเฉพาะสูตรใดสำหรับการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกัน จะสามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติได้หรือไม่ เราไม่แน่ใจว่าฮอร์โมนบำบัดชนิดใดที่สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูกได้ การศึกษาวิจัยเพิ่มเติมควรมุ่งเน้นไปที่สูตรการรักษาด้วยฮอร์โมนร่วมกันแบบต่างๆ ซึ่งอาจช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดผลลัพธ์เหล่านี้ได้

ข้อจำกัดของหลักฐานคืออะไร

ในการศึกษาส่วนใหญ่ที่ทำการเปรียบเทียบแผนการใช้ขนาดยาฮอร์โมนบำบัดแบบต่างๆ พบว่ามีผู้หญิงจำนวนน้อยเกินไปที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกหนาตัวผิดปกติหรือเป็นมะเร็ง จนทำให้ไม่สามารถสรุปผลได้อย่างเป็นรูปธรรมและชัดเจน

ข้อมูลหลักฐานนี้มีความเป็นปัจจุบันมากเพียงใด

เราได้ทำการสืบค้นข้อมูลหลักฐานที่มีอยู่ทั้งหมดจนถึงวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2024