Przejdź do treści

Filtry

Dane naukowe

Podręcznik/instrukcje

Aktualności

Jakie są efekty leczenia ukierunkowanego na pomoc palaczom w rzuceniu e-papierosów z nikotyną?

Najważniejsze informacje

  • Interwencje z wykorzystaniem wiadomości tekstowych mogą pomóc większej liczbie młodych osób w rzuceniu e-papierosów w porównaniu z brakiem wsparcia lub minimalnym wsparciem.

  • Wareniklina może pomóc większej liczbie osób w rzuceniu e-papierosów w porównaniu z placebo (lekiem pozorowanym).

  • Potrzebujemy więcej informacji na temat tego, czy te i inne interwencje mogą pomóc palaczom w rzuceniu e-papierosów, jakie są ich potencjalne działania niepożądane oraz czy wpływają one na liczbę osób palących tytoń.

Czym są e-papierosy zawierające nikotynę?

E-papierosy (tj. elektroniczne papierosy) to przenośne urządzenia podgrzewające ciecz, która zwykle zawiera nikotynę i aromaty. Ciecz przechowywana jest w jednorazowym lub napełnianym kartridżu, zbiorniku lub „podzie”. E-papierosy umożliwiają użytkownikom wdychanie nikotyny w postaci pary zamiast dymu. Ponieważ nie dochodzi do spalania tytoniu, użytkownicy są narażeni na mniejszą ilość szkodliwych substancji niż podczas palenia tradycyjnych papierosów. Jednak palenie e-papierosów prawdopodobnie wyrządza więcej szkód niż niekorzystanie z nich. Niektórzy wykorzystują e-papierosy z nikotyną do rzucenia palenia. Są jednak też tacy, którzy używają takich e-papierosów, choć nigdy wcześniej nie palili. Osoby, które chcą rzucić e-papierosy mogą mieć z tym problem, ze względu na uzależniające działanie nikotyny.

Jakie interwencje mogą pomóc w rzuceniu palenia?

Metody takie jak nikotynowa terapia zastępcza (NTZ; np. gumy, plastry), wareniklina, bupropion i cytyzyna, które pomagają rzucić palenie tradycyjnych papierosów, mogą również pomagać w rzuceniu e-papierosów. Interwencje behawioralne, które pomagają rzucić e-papierosy mogą obejmować poradnictwo, wiadomości tekstowe, programy ograniczania korzystania z e-papierosów oraz materiały drukowane.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Dostępnych jest niewiele wskazówek dotyczących najlepszych sposobów rzucania e-papierosów zawierających nikotynę. Chcieliśmy dowiedzieć się, jakie środki przebadano i czy mogą one pomóc w rzuceniu e-papierosów. Przyjrzeliśmy się również potencjalnym niekorzystnym efektom jakie mogą powodować te interwencje, w tym temu, czy mogą spowodować, że więcej osób zacznie palić tytoń.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań dotyczących wszelkich interwencji, które mogą pomóc osobom korzystającym z e-papierosów z nikotyną w zaprzestaniu ich używania. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki oraz oceniliśmy nasze zaufanie do danych naukowych w oparciu o takie czynniki jak metody i wielkość badań.

Przeanalizowaliśmy:

  • ile osób przestało korzystać z e-papierosów co najmniej 6 miesięcy po rozpoczęciu badania;

  • czy nastąpiła jakakolwiek zmiana w paleniu tytoniu co najmniej 6 miesięcy po rozpoczęciu badania;

  • ile osób doświadczyło działań niepożądanych co najmniej tydzień po rozpoczęciu terapii.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 15 badań, w których uczestniczyło 5800 osób korzystających z e-papierosów z nikotyną. 14 badań przeprowadzono w USA, 1 badanie we Włoszech. Leczenie stosowane w celu pomocy zaprzestania palenia e-papierosów obejmowało:

  • połączenie dwóch rodzajów NTZ (kombinowana NTZ);

  • różne dawki NTZ;

  • cytyzynę (lek wspomagający rzucenie palenia);

  • wareniklinę (lek wspomagający rzucenie palenia);

  • zastosowanie planu mającego na celu pomoc w stopniowym zmniejszaniu ilości nikotyny w e-papierosach oraz redukcji ich używania;

  • wysyłanie wiadomości tekstowych z wykorzystaniem aplikacji lub bez nich;

  • szkolenia online w zakresie umiejętności korzystania z mediów;

  • zachęty finansowe.

Główne wyniki

Wsparcie za pośrednictwem wiadomości tekstowych może pomóc większej liczbie młodych osób (w wieku od 13 do 24 lat) rzucić e-papierosy niż niestosowanie jakiegokolwiek wsparcia lub minimalne wsparcie. Wareniklina może również być pomocna w rzuceniu palenia e-papierosów. Nie było wystarczająco dużo informacji, aby stwierdzić, czy inne metody byłyby równie pomocne.

W niewielu badaniach odnotowano jakiekolwiek poważne działania niepożądane, jednak nie było wystarczająco dużo informacji, aby wyciągnąć jakiekolwiek wnioski dotyczące potencjalnych szkód związanych z tymi metodami leczenia. W 2 badaniach oceniano, czy poszczególne interwencje (kombinowana NTZ, wiadomości tekstowe) wpłynęły na liczbę osób palących tytoń po upływie 6 miesięcy. Dane naukowe wskazują, że działania te nie wpłynęły na palenie, jednak mamy duże wątpliwości co do tych wyników.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Niektóre ze znalezionych przez nas danych naukowych wskazują na to, że młodym ludziom może być łatwiej rzucić e-papierosy dzięki interwencji opartej na wiadomościach tekstowych niż w przypadku całkowitego braku wsparcia lub przy minimalnym wsparciu. Jednak w badaniach, w których to oceniano, stosowano tę samą interwencję opartą na wiadomościach tekstowych. Oznacza to, że nie wiemy, czy podobne wyniki uzyskano by w przypadku innych interwencji tego typu lub w grupie osób starszych. Stwierdziliśmy również, że wareniklina może pomóc większej liczbie osób w rzuceniu e-papierosów niż placebo (lek pozorowany), jednak przyszłe dane naukowe mogą zmienić nasze wnioski.

Nie udało nam się wyciągnąć żadnych jednoznacznych wniosków dotyczących liczby osób, które rzuciły palenie tytoniu po 6 miesiącach, ani poważnych niepożądanych skutków badanych interwencji. Więcej badań pozwoli nam nabrać większej pewności.

Ogólnie rzecz biorąc, wnioski opierają się na niewielkiej liczbie badań i uczestników, a w niektórych przypadkach wystąpiły problemy z metodologią badań, co ogranicza naszą pewność co do wiarygodności tych danych naukowych. Trwają kolejne badania, które zwiększą naszą pewność.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Niniejszy przegląd jest aktualizacją naszego poprzedniego przeglądu. Dane naukowe są aktualne do 1 lipca 2025 roku. Jest to żywy przegląd systematyczny. Co miesiąc poszukujemy nowych danych naukowych i aktualizujemy przegląd, gdy znajdziemy nowe informacje, które potwierdzają lub zmieniają nasze wnioski.

Uwagi do tłumaczenia

Tłumaczenie: Wioletta Bator; Redakcja: Anna Winiarz, Mariusz Marczak, Karolina Moćko

Ten przegląd Cochrane został pierwotnie opracowany w języku angielskim. Za poprawne tłumaczenie odpowiada zespół tłumaczy, który je wykonał. Tłumaczenie jest wykonywane z należytą starannością i zgodnie ze standardowymi procesami zapewniającymi kontrolę jakości. Jednakże w przypadku rozbieżności, nieprecyzyjnych lub niewłaściwych tłumaczeń, pierwszeństwo ma wersja oryginalna w języku angielskim.

Cytowanie
Butler AR, Lindson N, Livingstone-Banks J, Notley C, Turner T, Rigotti NA, Fanshawe TR, Begh R, Wu AD, Brose L, Conde M, Simonavičius E, Hartmann-Boyce J. Interventions for quitting vaping. Cochrane Database of Systematic Reviews 2025, Issue 11. Art. No.: CD016058. DOI: 10.1002/14651858.CD016058.pub3.

Używamy plików cookie

Używamy niezbędnych plików cookie, aby nasza strona mogła działać. Chcielibyśmy również ustawić opcjonalne pliki cookie do analizy, aby pomóc nam udoskonalić tę stronę. Nie będziemy ustawiać opcjonalnych plików cookie, chyba że je włączysz. Użycie tego narzędzia spowoduje ustawienie pliku cookie na Twoim urządzeniu, aby zapamiętać Twoje preferencje. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje dotyczące plików cookie, klikając na link "Ustawienia plików cookie" znajdujący się w stopce każdej strony.
Bardziej szczegółowe informacje na temat używanych przez nas plików cookie można znaleźć na naszej stronieStrona plików cookies

Zaakceptuj wszystkie
Skonfiguruj