Jakie są korzyści i zagrożenia związane z leczeniem melatoniną noworodków z zaburzeniami czynności mózgu nazywanymi encefalopatią noworodkową?

Najważniejsze informacje

- Encefalopatia noworodkowa (nieprawidłowe funkcjonowanie mózgu w pierwszych dniach życia) jest jedną z głównych przyczyn zgonu i niepełnosprawności wśród dzieci.

- W naszym przeglądzie wykazano, że dane naukowe dotyczące stosowania melatoniny w leczeniu encefalopatii noworodkowej są bardzo niejednoznaczne.

- Konieczne są dalsze badania, aby ocenić, czy należy stosować melatoninę u noworodków z encefalopatią noworodkową.

Czym jest encefalopatia noworodkowa?

Encefalopatia noworodkowa to zaburzenie czynności mózgu występujące w pierwszych dniach życia, spowodowane niedotlenieniem lub zaburzeniem ukrwienia mózgu przed porodem lub w jego trakcie. Po niedotlenieniu lub zaburzeniu ukrwienia, komórki mózgowe noworodka mogą ulegać uszkodzeniu jeszcze długo po przywróceniu prawidłowego ukrwienia.

Jak wygląda standardowe leczenie encefalopatii noworodkowej?

Standardowe leczenie encefalopatii noworodkowej polega na zapewnieniu intensywnej opieki medycznej, zwykle na oddziale intensywnej terapii. W krajach o wysokim dochodzie (np. w USA, Australii i Wielkiej Brytanii) obejmuje ono również terapię chłodzącą. W krajach tych stosuje się terapię chłodzącą (znaną jako hipotermia terapeutyczna) u noworodków z umiarkowaną lub poważną encefalopatią noworodkową; jednak w krajach o niskim i średnim dochodzie terapia ta nie jest powszechną metodą leczenia.

W jaki sposób melatonina może pomóc noworodkom cierpiącym na encefalopatię noworodkową?

Melatonina, hormon naturalnie występujący w organizmie, może pomagać w zapobieganiu dalszym uszkodzeniom komórek mózgowych, jeśli poda się ją wkrótce po urodzeniu. Melatoninę można podawać doustnie lub w postaci kroplówki bezpośrednio do żyły. Gdyby była to skuteczna metoda leczenia, podawanie melatoniny noworodkom cierpiącym na encefalopatię noworodkową mogłoby zwiększyć liczbę dzieci, które przeżyłyby, oraz liczbę dzieci bez niepełnosprawności lub trudności w nauce.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć w tym przeglądzie?

Chcieliśmy sprawdzić, czy leczenie melatoniną poprawia wyniki leczenia u noworodków z encefalopatią noworodkową. Przeanalizowaliśmy 2 odrębne porównania metod leczenia: 1) leczenie melatoniną w połączeniu z terapią chłodzącą w porównaniu z samą terapią chłodzącą oraz 2) leczenie samą melatoniną w porównaniu z leczeniem standardowym bez terapii chłodzącej.

Co zrobiliśmy?

Poszukiwaliśmy badań, w których skutki leczenia melatoniną porównano ze standardowym leczeniem (z zastosowaniem terapii chłodzącej lub bez niej) u noworodków z encefalopatią noworodkową. Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań i oceniliśmy nasz poziom zaufania do danych naukowych na podstawie takich czynników jak wykorzystane metody badania i wielkości badań.

Najważniejsze wyniki

Znaleźliśmy 4 badania obejmujące 155 uczestników, w których leczenie melatoniną porównano ze standardowym leczeniem, z zastosowaniem terapii chłodzącej lub bez niej.

Nie mamy pewności co do wpływu leczenia melatoniną na ryzyko wystąpienia:

• złożonego punktu końcowego obejmującego zgon lub niepełnosprawność, ocenianego w wieku 18 miesięcy lub później;

• zgonu w 1. miesiącu życia;

• niepełnosprawności ocenianej w wieku 18 miesięcy lub starszym; oraz

• nieprawidłowości widocznych w badaniu rezonansu magnetycznego (MRI) mózgu (w obszarach istoty szarej i istoty białej) w 1. miesiącu życia.

W żadnym badaniu nie opisano wpływu leczenia melatoniną na ryzyko:

• niewydolności wielonarządowej; lub

• potrzeby stosowania leków przeciwpadaczkowych.

Dane te jednak są bardzo niepewne. W związku z tym nie możemy wyciągnąć żadnych wniosków co do tego, czy leczenie melatoniną może poprawić stan noworodków z encefalopatią noworodkową.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

W niniejszym przeglądzie uwzględniliśmy jedynie 4 niewielkie badania. Wiele wyników, które uznaliśmy za istotne, raportowano jedynie częściowo lub nie raportowano ich w ogóle. W związku z tym, jesteśmy bardzo niepewni wyników dotyczących skuteczności leczenia melatoniną w porównaniu ze standardową terapią (z zastosowaniem terapii chłodzącej lub bez niej) u noworodków z encefalopatią noworodkową.

Konieczne są dalsze badania w celu zbadania wpływu melatoniny na wyniki leczenia encefalopatii noworodkowej.

Jak aktualne są te dane naukowe?

Niniejsze dane są aktualne do sierpnia 2025 roku.