Czy stosowanie fototerapii o wyższej intensywności działa lepiej u noworodków z żółtaczką?

Najważniejsze informacje

• U noworodków z żółtaczką:

  • Nie jest jasne, czy fototerapia w dużej dawce w porównaniu z niższą dawką zmniejsza u noworodków ryzyko uszkodzenia mózgu, mózgowego porażenia dziecięcego lub zgonu przed wypisem ze szpitala.

  • Fototerapia w wysokiej dawce może nieznacznie obniżyć poziom bilirubiny w ciągu 12 do 48 godzin od rozpoczęcia leczenia w porównaniu z niską dawką.

• Potrzebne są większe i lepszej jakości badania, które pozwolą ocenić różne poziomy intensywności fototerapii i ustalić, jaka dawka promieniowania jest najlepsza dla poprawy zdrowia noworodka.

Czym jest żółtaczka noworodków?

Żółtaczka (zabarwienie skóry i białek oczu na żółty kolor) to najczęstsze schorzenie występujące u noworodków. Powodem jest bilirubina (żółty barwnik) obecny we krwi. Bilirubina jest wytwarzana przez organizm podczas naturalnego procesu rozpadu starych krwinek czerwonych. Gdy organizm dziecka nie nadąża z jej usuwaniem przez mocz i kał, bilirubina gromadzi się w ciele.

Czym jest fototerapia?

Fototerapia (światłoterapia) to podstawowe leczenie żółtaczki u noworodków. Światło podczas fototerapii jest pochłaniane przez skórę, podobnie jak światło słoneczne. W fototerapii wykorzystuje się specjalne światło, które pomaga przekształcić bilirubinę w mniej szkodliwą substancję, którą organizm dziecka może łatwiej wydalić z moczem lub kałem. Fototerapia może być stosowana w różnych dawkach. Dawka definiowana jest tu jako: intensywność światła, użycie różnych urządzeń do fototerapii czy odległość światła od skóry dziecka.

Dlaczego leczenie żółtaczki jest ważne?

Żółtaczka może prowadzić do problemów z rozwojem i funkcjonowaniem mózgu. Obejmują one na przykład encefalopatię (uszkodzenie lub chorobę mózgu), która może prowadzić do żółtaczki jąder podkorowych, czyli postaci trwałego uszkodzenia mózgu, które z kolei może powodować mózgowe porażenie dziecięce tj. zaburzenia ruchu wpływające na kontrolę mięśni. Ciężkie uszkodzenia mózgu wywołane żółtaczką mogą prowadzić do śmierci.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy sprawdzić czy stosowanie u noworodków fototerapii o wyższej intensywności szybciej obniża poziom bilirubiny oraz czy zmniejsza ryzyko długoterminowych powikłań lub zgonu spowodowanych uszkodzeniem mózgu.

Co zrobiliśmy?

Przeanalizowaliśmy badania porównujące różne dawki fototerapii, żeby sprawdzić czy przyniosły odmienne efekty. Porównaliśmy różne urządzenia, różną intensywność światła i różną odległość światła od skóry dziecka. Podsumowaliśmy wyniki i oceniliśmy wiarygodność, biorąc pod uwagę takie czynniki jak metody badawcze, liczbę uczestników oraz zgodność między wynikami poszczególnych badań.

Czego się dowiedzieliśmy?

Uwzględniliśmy 41 badań obejmujących 6927 noworodków z żółtaczką leczonych fototerapią. Leczenie fototerapią w badaniach trwało od 16 do 60 godzin.

Najważniejsze wyniki

U noworodków z żółtaczką:

• Nie jest jasne, czy fototerapia o większej intensywności zmniejsza ryzyko encefalopatii lub mózgowego porażenia dziecięcego.

• Fototerapia o wysokiej intensywności w porównaniu z fototerapią o niskiej intensywności:

  • może mieć niewielki wpływ lub nie mieć wpływu na ryzyko śmierci podczas pobytu w szpitalu;

  • może nieznacznie obniżyć poziom bilirubiny w ciągu 24 do 48 godzin po leczeniu;

  • może mieć niewielki lub nie mieć żadnego wpływu na obniżenie poziomu bilirubiny w ciągu 72 godziny od zakończenia leczenia, jednak wyniki są bardzo niepewne.

W żadnym z badań nie odnotowano wystąpienia żółtaczki jąder podkorowych.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Trzy główne czynniki zmniejszyły nasze zaufanie do danych naukowych. Po pierwsze, wydaje się, że w około jednej trzeciej badań uczestnicy nie byli losowo przypisani do różnych grup leczenia. Oznacza to, że różnice między grupami mogą wynikać z różnic między samymi badanymi, a nie zastosowanymi terapiami. Po drugie, sposób raportowania wyników poziomu bilirubiny znacznie różnił się między badaniami i mimo szczegółowej analizy nie było to dla nas w pełni jasne. Po trzecie, dla wyników dotyczących mózgowego porażenia dziecięcego i zgonu znaleźliśmy bardzo niewiele badań i niewielką liczbę uczestników. Z powyższych powodów nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dotyczących skuteczności różnej intensywności fototerapii.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Dane są aktualne na dzień 9 czerwca 2025 r.