پیامهای کلیدی
-
برای نوزادان تازه متولد شده مبتلا به زردی:
-
مشخص نیست که فوتوتراپی (phototherapy) با دوز بالا در مقابل دوز پائین، وقوع آسیبهای مغزی نوزاد، فلج مغزی یا مرگومیر پیشاز ترخیص از بیمارستان را کاهش میدهد یا خیر.
-
فوتوتراپی با دوز بالا در مقابل دوز پائین ممکن است سطوح بیلیروبین سرم را 12 تا 48 ساعت پساز شروع درمان، اندکی کاهش دهد.
-
-
ما به مطالعات بزرگتر و بهتری برای بررسی دوزهای مختلف فوتوتراپی نیاز داریم تا بهترین مقدار مورد استفاده را برای بهبود سلامت نوزادان تعیین کنیم.
زردی نوزادی چیست؟
زردی (زرد شدن رنگ پوست و چشم) شایعترین وضعیتی است که نوزادان تازه متولد شده را تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری ناشی از وجود بیلیروبین (یک رنگدانه زردرنگ) در خون است. بیلیروبین در طول تجزیه طبیعی گلبولهای قرمز قدیمی توسط بدن تولید میشود. وقتی مقدار بیلیروبین بیشتر از توانایی نوزاد برای دفع آن از طریق ادرار یا مدفوع باشد، در بدن تجمع مییابد.
فوتوتراپی چیست؟
فوتوتراپی (نوردرمانی) درمان اصلی زردی نوزادی است. نور حاصل از دستگاههای فوتوتراپی از طریق پوست جذب میشود - درست مانند نور خورشید. فوتوتراپی از نور مخصوصی استفاده میکند که به تبدیل بیلیروبین به مادهای کمضررتر کمک میکند تا نوزاد بتواند هنگام ادرار یا مدفوع، آن را دفع کند. فوتوتراپی را میتوان در دوزهای مختلف تجویز کرد. ما دوزها را به صورت زیر تعریف میکنیم: قدرت نور؛ استفاده از دستگاههای نوری مختلف؛ یا فاصله نور از پوست نوزاد.
چرا درمان زردی مهم است؟
زردی میتواند منجر به ایجاد مشکلاتی در رشد و تکامل و عملکرد مغز شود. مثالها شامل انسفالوپاتی (آسیب یا بیماری که بر مغز تاثیر میگذارد) است که ممکن است منجر به کرنیکتروس (kernicterus) شود، نوعی آسیب دائمی مغز که میتواند باعث فلج مغزی شود، و یک اختلال حرکتی است که بر کنترل عضلات تاثیر میگذارد. آسیبهای شدید مغزی ناشی از زردی میتوانند باعث مرگ شوند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم بدانیم که ارائه دوز بالاتر فوتوتراپی به نوزادان تازه متولد شده، بیلیروبین را سریعتر کاهش میدهد و خطر مشکلات طولانیمدت یا مرگومیر ناشی از آسیب یا جراحت مغزی را در آنها کم میکند یا خیر.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که دوزهای مختلف فوتوتراپی را مقایسه کردند تا مشخص شود دوزهای مختلف، تاثیرات متفاوتی داشتند یا خیر. ما دستگاههای مختلف فوتوتراپی؛ قدرتهای مختلف نور؛ و فواصل مختلف میان پوست نوزاد و نور فوتوتراپی را مقایسه کردیم. نتایج مطالعات را جمعبندی کرده و براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونههای مطالعه و همچنین توافق میان مطالعات، میزان اطمینان خود را به شواهد ارزیابی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 41 مطالعه را با 6927 نوزاد تازه متولد شده شناسایی کردیم که زردی آنها با استفاده از فوتوتراپی درمان شد. درمان فوتوتراپی در این مطالعات از 16 تا 60 ساعت طول کشید.
نتایج اصلی
در نوزادان مبتلا به زردی:
-
مشخص نیست که دوزهای بالا در مقایسه با دوزهای پائین فوتوتراپی، بروز انسفالوپاتی یا فلج مغزی را کاهش میدهند یا خیر.
-
دوزهای بالا در مقابل دوزهای پائین فوتوتراپی:
-
ممکن است منجر به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در میزان مرگومیر در بیمارستان شود؛
-
ممکن است سطح بیلیروبین را در 24 یا 48 ساعت پساز درمان اندکی کاهش دهد؛
-
ممکن است تاثیری اندک تا عدم تاثیر بر کاهش سطح بیلیروبین در 72 ساعت پساز درمان داشته باشد، اما ما در مورد این نتایج اصلا مطمئن نیستیم.
-
هیچ مطالعهای وقوع کرنیکتروس را گزارش نکرد.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
سه عامل اصلی باعث کاهش سطح اطمینان به شواهد شدند. اول اینکه، به نظر میرسید افراد حاضر در حدود یک-سوم مطالعات، بهطور تصادفی در گروههای درمانی مختلف قرار نگرفتند. این بدان معنی است که تفاوت میان گروهها میتوانست به دلیل تفاوت بین افراد باشد نه خود درمان. دوم آنکه، یافتهها در مورد سطوح بیلیروبین در مطالعاتی که این پیامد را گزارش کردند، بسیار متفاوت بود، و ما حتی پساز ارزیابی دقیق، دلیل آن را بهطور کامل نمیدانیم. سوم، برای پیامدهای فلج مغزی و مرگومیر، مطالعات و شرکتکنندگان بسیار کمی وجود داشتند. به همین دلیل، قادر به نتیجهگیری قطعی در مورد میزان اثربخشی دوزهای مختلف فوتوتراپی نیستیم.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا 09 جون 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی تاثیرات فوتوتراپی با دوز بالا در مقابل دوز پائین بر سطح بیلیروبین و پیامدهای بالینی مرتبط که شرایط اصلی را در اختلال طیف کرنیکتروس (kernicterus spectrum disorder; KSD) تشکیل میدهند، مانند انسفالوپاتی حاد بیلیروبین و کرنیکتروس، همچنین فلج مغزی و اختلال در تکامل سیستم عصبی در نوزادان مبتلا به هیپربیلیروبینمی؛ و ارزیابی تاثیرات فوتوتراپی با دوز بالا، که بهصورت استفاده از سطوح بالای تابش طیفی (spectral irradiance) بیشتر از 30 μW/cm²/nm در همان پهنای باند تعریف شد، و همچنین فوتوتراپی با دوز پائین، که بهصورت سطوح تابش طیفی کمتر از 30 μW/cm²/nm تعریف شد.
روشهای جستوجو
جستوجوها تا 9 جون 2025 در MEDLINE؛ Embase؛ CENTRAL و دو پایگاه ثبت کارآزمایی انجام شدند. ما فهرست منابع مرورهای مرتبط و مطالعات واردشده را بررسی کردیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
وجود شواهدی با قطعیت پائین تا بسیار پائین، مانع از نتیجهگیریهای قطعی در مورد تاثیرات فوتوتراپی با دوز بالا در مقایسه با دوز پائین بر انسفالوپاتی حاد بیلیروبین، فلج مغزی متوسط یا شدید و مرگومیر به هر علتی شد. هیچ مطالعهای کرنیکتروس را ارزیابی نکرد. مشخص نیست که چگونه کاهشهای اندک در بیلیروبین سرم در 12 تا 48 ساعت به مزایای مهم از نظر بالینی تبدیل میشود. برای بهبود قطعیت شواهد، به انجام RCTهای بیشتری با روشهای تصادفیسازی قوی و مستندسازی دقیق جمعیت و مداخله، با در نظر گرفتن پیامدهای مهم برای بیمار، نیاز است.
حمایت مالی
این مرور کاکرین، منبع حمایت مالی اختصاصی نداشت.
ثبت
پروتکل (2001): DOI: 10.1002/14651858.CD0033؛ پروتکل (2020): DOI: 10.1002/14651858.CD003308.pub2.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
