Helpt het DASH-dieet mensen met hart- en vaatziekten of mensen die risico lopen op hart- en vaatziekten?

Belangrijkste boodschappen

- We hebben niet genoeg bewijs om te zeggen dat het DASH-dieet hartaanvallen, beroertes of overlijdens door hartaandoeningen voorkomt.

- Het DASH-dieet lijkt weinig tot geen schadelijke effecten te hebben. We weten dat echter niet zeker, omdat er weinig onderzoek naar is gedaan.

- We hebben grotere en langere onderzoeken nodig om zeker te weten of het DASH-dieet echt ernstige hartproblemen kan voorkomen en om na te gaan of het DASH-dieet op lange termijn veilig is.

Wat zijn hart- en vaatziekten?

Hart- en vaatziekten is een verzamelnaam voor aandoeningen die het hart en de bloedvaten aantasten. Het komt meestal doordat er zich vet ophoopt aan de binnenkant van de bloedvaten. Daardoor worden die bloedvaten nauwer. Dat kan een bloedklonter veroorzaken. Dat is een propje bloed dat zich vormt in een bloedvat. Bloedklonters kunnen een hartaanval veroorzaken, waarbij de bloedtoevoer naar het hart plots wordt geblokkeerd. Ze kunnen ook een beroerte veroorzaken, waarbij een deel van de hersenen geen bloed meer krijgt. Hart- en vaatziekten zijn een belangrijke oorzaak van sterfte en invaliditeit, maar vaak kunnen ze grotendeels worden voorkomen door een gezonde levensstijl te volgen. Er zijn veel dingen die de kans op hart- en vaatziekten kunnen vergroten. Deze worden 'risicofactoren' genoemd. Een van de belangrijkste en meest voorkomende factoren gelinkt aan hart- en vaatziekten is voeding.

Wat is het DASH-dieet en hoe werkt het?

Het DASH-dieet werd ontwikkeld om een hoge bloeddruk te verlagen. Hoge bloeddruk is een belangrijke risicofactor voor hartaandoeningen. DASH staat voor Dietary Approaches to Stop Hypertension. Het DASH-dieet legt de nadruk op het eten van gezonde voeding, zoals fruit, groenten, volkorenproducten en magere eiwitten, en het verminderen van zout, rood vlees en suiker. Er is sterk bewijs dat het DASH-dieet helpt om een hoge bloeddruk te verlagen, wat ook kan helpen om hartaandoeningen te voorkomen. Toch weten we nog niet precies welk effect het heeft op het voorkomen van hartziekten. Hartziekten kan je op twee manieren proberen voorkomen. Enerzijds door primaire preventie, wat betekent dat je probeert te voorkomen dat iemand voor het eerst een hartaanval of beroerte krijgt. Anderzijds door secundaire preventie, waarbij je probeert te voorkomen dat het opnieuw gebeurt bij iemand die al eens een hartaanval of beroerte heeft gehad.

Wat wilden we onderzoeken?

- De effecten van het DASH-dieet op de primaire preventie van hart- en vaatziekten.

- De effecten van het DASH-dieet op de secundaire preventie van hart- en vaatziekten.

- Of het DASH-dieet ongewenste effecten veroorzaakt.

Wat hebben we gedaan?

We zochten naar studies waarin mensen die het DASH-dieet volgen werd vergeleken met:

- een normaal dieet, zonder dieetbeperkingen of specifieke dieetplannen;

- een minimaal programma dat informatiefolders of algemeen voedingsadvies door een zorgverlener kon omvatten; of

- een ander gestructureerd dieet, zoals het mediterrane dieet.

We hebben de resultaten samengevat. We beoordeelden ons vertrouwen in het bewijs op basis van de studie-opzet.

Wat hebben we gevonden?

We vonden vijf studies waaraan 1397 mensen zonder hart- en vaatziekten deelnamen (d.w.z. primaire preventie studies). We hebben geen onderzoeken gevonden waarbij mensen met hart- en vaatziekten betrokken waren (d.w.z. secundaire preventie studies). De kortste duur van de opvolging was 16 weken en de langste 18 maanden. Alle vijf studies werden gefinancierd door publieke of non-profit organisaties (waaronder het Amerikaanse National Heart, Lung, and Blood Institute, het Amerikaanse Patient-Centered Outcomes Research Institute en het Institute of Cardiology in Polen).

Belangrijkste resultaten

Uit ons literatuuroverzicht blijkt dat het nog steeds onduidelijk is of het DASH-dieet het risico kan verminderen op ernstige hartproblemen, waaronder hartaanvallen, beroertes, de noodzaak van een hartoperatie of overlijden aan hart- en vaatziekten. Het DASH-dieet lijkt weinig tot geen schadelijke effecten te veroorzaken. We weten dat echter niet zeker, omdat er nog maar weinig bewijs voor is.

Wat zijn de beperkingen van het bewijs?

Ons vertrouwen in het bewijs was om verschillende redenen beperkt. Ten eerste wisten mensen in sommige studies welk dieet ze volgden. Dat kan de resultaten beïnvloed hebben. Ten tweede gingen de meeste studies over mensen die nog geen hartziekte hadden, terwijl we ook wilden weten welk effect het DASH-dieet heeft op mensen die al hartproblemen hebben. Tot slot waren de studies klein en volgden de studies de mensen niet lang genoeg. We kunnen daarom niet helemaal zeker zijn van de resultaten. Er zijn grotere en langdurige studies nodig om te begrijpen hoe goed het DASH-dieet beschermt tegen ernstige hartproblemen en om zeker te weten dat het op lange termijn veilig is.

Hoe actueel is het bewijs?

Het bewijs is up-to-date tot mei 2024.