Helpt het innemen van calciumsupplementen tijdens de zwangerschap om hoge bloeddruk en bijbehorende klachten te voorkomen?

Belangrijkste boodschappen

• We vonden weinig tot geen verschil in het aantal vrouwen dat zwangerschapsvergiftiging kreeg, wanneer ze tijdens de zwangerschap calcium gebruikten. We weten niet zeker of er slechte uitkomsten zijn voor moeders en baby’s.

• De meeste deelnemers begonnen in de middelste drie maanden (tweede trimester) van de zwangerschap met het innemen van calcium. We hebben in dit literatuuroverzicht dus geen informatie over het effect van calciumsupplementen in de eerste drie maanden van de zwangerschap. We hebben geen gegevens over vrouwen die genoeg calcium via voeding binnenkrijgen in vergelijking met vrouwen die dat niet doen. Ook hebben we geen gegevens over vrouwen met een hoog risico en vrouwen met een laag risico op zwangerschapsvergiftiging.

• We vonden sterk bewijs toen we alleen grote onderzoeken bekeken, met meer dan 500 vrouwen. Het is onwaarschijnlijk dat verder onderzoek de huidige bevindingen zou veranderen. Daarom zou onderzoek zich in de toekomst kunnen richten op andere manieren om bloeddrukproblemen tijdens de zwangerschap te voorkomen.

Waarom is hoge bloeddruk een probleem tijdens de zwangerschap?

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is een belangrijke oorzaak van overlijden en ernstige ziekte bij moeders en baby’s. Zwangerschapsvergiftiging is de meest ernstige complicatie. Het tast de placenta aan en kan ook andere organen aantasten, zoals de nieren, de lever en de hersenen. Er bestaat momenteel geen andere behandeling voor zwangerschapsvergiftiging dan het bevallen van de baby.

Hoe kan calcium helpen?

Er zijn aanwijzingen dat calcium de bloeddruk kan verlagen bij mensen met een normale bloeddruk en bij vrouwen die eerder zwangerschapsvergiftiging hebben gehad, maar andere onderzoeken ondersteunen dit niet. Maar calcium is gemakkelijk te verkrijgen, goedkoop en waarschijnlijk veilig voor moeders en baby’s. Calciumtabletten worden via de mond ingenomen (doorgeslikt). Als calcium zwangerschapsvergiftiging kan voorkomen, kan dit het aantal sterfgevallen en ernstige ziekte bij moeders en baby’s verminderen.

Wat wilden we onderzoeken?

We wilden weten of calcium tijdens de zwangerschap helpt om zwangerschapsvergiftiging en andere aandoeningen die het gevolg zijn van hoge bloeddruk te voorkomen. Ook wilden we weten of het ongewenste bijwerkingen geeft. We onderzochten ook of calcium zorgt voor een daling van het aantal baby’s dat tijdens of kort na de geboorte overlijdt, van het aantal moeders en baby’s dat overlijdt of ziek wordt, en het aantal baby's dat te vroeg geboren wordt.

Wat hebben we gedaan?

We zochten naar onderzoeken over het effect van calciumsupplementen tijdens de zwangerschap. We gebruikten een checklist om ervoor te zorgen dat we alleen betrouwbare onderzoeken meenamen. We beoordeelden de kwaliteit van de onderzoeken voordat we de resultaten ervan hebben vergeleken en samengevat. Tot slot beoordeelden we ons vertrouwen in de resultaten.

Wat hebben we gevonden?

We vonden 10 onderzoeken met in totaal 37.504 vrouwen. Deze onderzoeken keken naar het effect van calciumsupplementen in combinatie met standaardzorg. Acht onderzoeken vergeleken calciumsuppletie met een placebo (nepmedicijn). Twee onderzoeken vergeleken een lage dosis (500 mg per dag) met een hoge dosis (1500 mg per dag) calcium. De onderzoeken zijn wereldwijd uitgevoerd, zowel in landen met een hoog inkomen als in landen met een laag inkomen. Sommige vrouwen in de onderzoeken kregen via hun voeding voldoende calcium binnen, anderen niet. Sommige vrouwen liepen een hoog risico op zwangerschapsvergiftiging, anderen niet.

Calcium vergeleken met placebo (8 onderzoeken, 15.504 vrouwen)
Uit 6 onderzoeken (15.364 vrouwen) bleek dat calcium, in vergelijking met placebo, mogelijk weinig tot geen effect heeft op zwangerschapsvergiftiging. Maar toen we alleen de grote onderzoeken met meer dan 500 vrouwen gebruikten (4 onderzoeken, 14.730 vrouwen), vonden we sterk bewijs dat calcium weinig tot geen verschil maakt in het voorkomen van zwangerschapsvergiftiging, in vergelijking met een placebo.

Calcium zorgt waarschijnlijk voor weinig tot geen verschil in het risico dat een moeder overlijdt of ernstige complicaties van zwangerschapsvergiftiging krijgt. Het maakt mogelijk weinig tot geen verschil in het aantal baby’s dat tijdens de zwangerschap of in de eerste levensjaren overlijdt.

We zijn onzeker over het effect van calcium op het risico dat moeders overlijden, op vroeggeboorte vóór 37 weken, en op bijwerkingen.

Een lage versus een hoge dosis calcium (2 onderzoeken, 22.000 vrouwen)
Een lagere dosis calcium maakt mogelijk weinig tot geen verschil voor zwangerschapsvergiftiging in vergelijking met een hogere dosis. We zijn onzeker over het effect van een lage dosis calcium op het overlijden van moeders in vergelijking met een hogere dosis. Het innemen van een lagere dosis heeft geen invloed op het risico op het verlies van de baby tijdens de zwangerschap en in de eerste levensmaanden. Ook heeft het waarschijnlijk weinig tot geen invloed op het risico op een vroeggeboorte vóór 37 weken.

Wat zijn de beperkingen van het bewijs?

Omdat de meeste deelnemers in het tweede trimester van de zwangerschap met calcium zijn begonnen, hebben we in dit literatuuroverzicht geen informatie over het effect van calcium in het begin van de zwangerschap. Dit geldt ook voor vrouwen die in gebieden wonen waar mensen voldoende calcium binnenkrijgen via hun voeding, in vergelijking met vrouwen die dat niet doen en ook voor vrouwen met een hoog risico op zwangerschapsvergiftiging in vergelijking met vrouwen met een laag risico.

Hoe actueel is dit bewijs?

Het bewijs is up-to-date tot januari 2025.