پیامهای کلیدی
-
تجویز آنتیبیوتیک به زنانی که در حال زایمان هستند (که بارداری آنها حداقل 28 هفته طول کشیده است) احتمالا خطر ابتلای آنها را به سپسیس (sepsis) - یک بیماری تهدیدکننده زندگی که وقتی بدن بیشازحد به عفونت واکنش نشان میدهد، اتفاق میافتد - کاهش میدهد.
-
تجویز آنتیبیوتیک به این روش، تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در تعداد نوزادانی که به سپسیس مبتلا میشوند یا میمیرند، ایجاد کرده، و احتمالا تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در تعداد زنانی که میمیرند، برجای میگذارد.
-
شواهد مربوط به عوارض نامطلوب (یعنی مضر و ناخواسته) ناشی از مصرف آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه بسیار نامطمئن است، بنابراین ما نمیدانیم که این درمان در ایجاد مشکل مقاومت ضدمیکروبی - زمانیکه آنتیبیوتیکها دیگر در مبارزه با عفونتهای باکتریایی موثر نیستند - مشارکت دارد یا خیر.
پروفیلاکسی آنتیبیوتیکی چیست، و مزایا و خطرات آن چیست؟
«پروفیلاکسی آنتیبیوتیکی (antibiotic prophylaxis)» بهمعنای تجویز آنتیبیوتیک برای پیشگیری از بروز عفونت پیشاز بروز هرگونه علامتی است. این رویکرد در کاهش عفونتها در مادران جدید و نوزادان تازه متولد شده، تا حدودی مفید بوده است. بااینحال، تجویز معمول آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه به زنان در طول زایمان، به دلیل نگرانیهای موجود در مورد استفاده غیرضروری از آنتیبیوتیک و مقاومت ضدمیکروبی، بحثبرانگیز است.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم تاثیرات تجویز آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه (یعنی «پروفیلاکتیک») را برای زنانی که در طول زایمان، حداقل 28 هفته بارداری (28 weeks' gestation) داشتهاند، ارزیابی کنیم. ما بررسی کردیم که چه تعداد از زنان و نوزادان به عفونت، بهویژه سپسیس، مبتلا شده، و چه تعداد فوت کردند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه را با دارونما (placebo) در زنان باردار در حال زایمان پساز هفته 28 بارداری مقایسه کردند. دارونما، مادهای غیرفعال است که از نظر ظاهری شبیه آنتیبیوتیک است اما هیچ تاثیر درمانی ندارد. این کار به محققان اجازه میدهد تا تاثیر واقعی مداخله را اندازهگیری کنند.
مطالعات شامل زنانی بود که قصد زایمان طبیعی داشتند، البته تا زمانی که دلیل پزشکی خاصی برای دریافت آنتیبیوتیک (مانند سزارین برنامهریزیشده یا عفونت شناختهشده) نداشتند.
نتایج مطالعات را مقایسه و خلاصه کرده، و سطح اطمینان خود را نسبت به شواهد، براساس عواملی مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما چهار مطالعه را شناسایی کردیم که در مجموع شامل 42,846 زن باردار بودند. مطالعات در 10 کشور انجام شدند: بنگلادش، بورکینافاسو، کامرون، جمهوری دموکراتیک کنگو، گامبیا، گواتمالا، هند، کنیا، زامبیا و پاکستان، همگی کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط.
تقریبا نیمی از زنان آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه (یک دوز خوراکی)، و نیمی دیگر دارونما را دریافت کردند.
مصرف آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه در مقایسه با دارونما:
-
احتمالا تعداد زنانی را که به سپسیس مبتلا میشوند، کاهش میدهد؛
-
احتمالا در تعداد زنانی که میمیرند، تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را ایجاد میکند؛
-
تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در تعداد نوزادانی که به سپسیس مبتلا میشوند یا میمیرند، برجای میگذارد؛
-
تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در تعداد زنانی که دچار عفونت زخم پرینه (عفونت بافت بین واژن و مقعد) میشوند، ایجاد میکند؛
-
تفاوتی اندک یا عدم تفاوت را در تعداد نوزادان بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان (NICU) ایجاد میکند.
فقط یک مطالعه به مقاومت ضدمیکروبی پرداخت، و ما به شواهد آن اطمینان نداریم. این مطالعه افزایش کوتاهمدت را در باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک گزارش کرد که در برخی نمونهها (مثلا شیر مادر، سواب (swab) بینی یا واژن) از زنانی که آنتیبیوتیک دریافت کردند در مقایسه با زنانی که دارونما گرفتند، دیده شد، اما این تفاوتها تا 13 ماه از میان رفت. بروز مقاومت ضدمیکروبی در نوزادان نادر بود.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به شواهد مربوط به تعداد زنان و نوزادانی که دچار عفونت (از جمله سپسیس) شدند یا فوت کردند، اطمینان متوسط یا بالا داشتیم. همانطور که در بالا ذکر شد، به شواهد مربوط به مقاومت ضدمیکروبی اطمینان نداریم. الگوهای مقاومت ضدمیکروبی و شیوههای استفاده از آنتیبیوتیک بسیار متفاوت هستند، و مطالعات عمدتا بر آزیترومایسین (azithromycin)، یک آنتیبیوتیک وسیعالطیف، بدون ارزیابی گزینههای دیگر، متمرکز بودند. تاثیر بلندمدت این مداخله بر مقاومت آنتیبیوتیکی همچنان بسیار نامشخص است و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا جولای 2024 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی تاثیرات پروفیلاکسی آنتیبیوتیکی در زنان در حال زایمان پساز هفته 28 بارداری بر پیشگیری از بروز عفونتها و مرگومیر مادران و نوزادان.
روشهای جستوجو
از بانکهای اطلاعاتی CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase؛ یک بانک اطلاعاتی دیگر، و دو پایگاه ثبت کارآزمایی، همراه با بررسی منابع، جستوجو در استنادات، و تماس با نویسندگان مطالعه برای شناسایی مطالعات واجد شرایط استفاده کردیم. جستوجو را بر اساس نوع یا زبان مقاله محدود نکردیم. تاریخ آخرین جستوجو 30 جولای 2024 بود.
نتیجهگیریهای نویسندگان
ارائه یک دوز خوراکی آنتیبیوتیکهای پروفیلاکتیک به زنان باردار در حال زایمان پساز 28 هفته بارداری یا بیشتر، احتمالا سپسیس مادر را کاهش میدهد. این مداخله احتمالا منجر به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در مرگومیر مادران شده، و به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در سپسیس نوزاد، مرگومیر نوزادان، عفونت زخم پرینه و بستری در NICU میانجامد. شواهد مربوط به مقاومت ضدمیکروبی، بسیار نامشخص است: افزایش کوتاهمدت در ارگانیسمهای مقاوم در برخی از نمونههای مادران مشاهده شد، اما هیچ تفاوت پایدار بین-گروهی در پیگیری 11 تا 13 ماه دیده نشد. اجرای این طرح باید محتاطانه و همراه با مراقبت ضدمیکروبی و نظارت بر AMR باشد، و تحقیقات آینده باید تاثیرات AMR را بهتر کمّیسازی کرده و استراتژیهای مطلوب آنتیبیوتیکی را شناسایی کنند.
حمایت مالی
بخشی از بودجه این کار توسط برنامه ویژه تحقیق، توسعه و آموزش تحقیق در تولید مثل انسان (HRP) سازمان ملل متحد/UNDP/UNFPA/UNICEF/WHO/بانک جهانی تامین شد، برنامهای که با حمایت مالی مشترک سازمان جهانی بهداشت (WHO) اجرا شده و بخشی از آن توسط کمک هزینه JST شماره JPMJPF2108 پشتیبانی میشود.
ثبت
شماره ثبت: PROSPERO (2024) CRD42024582129
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
