پیامهای کلیدی
-
ما در مورد تاثیرات تکان دادن گهوارهایی نوزادان نارس برای تحریک گوش داخلی و مغز آنها (vestibular stimulation) بر مرگومیر در مقایسه با عدم تحریک مطمئن نیستیم؛ ممکن است تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در افزایش وزن دیده شود.
-
ما مطالعات بسیار کمی را برای گزارش تاثیرات تحریک دهلیزی بر رشد جسمانی یا ذهنی، مانند مشکلات یادگیری، فلج مغزی یا نابینایی شناسایی کردیم. هیچ مطالعهای یک نوع تحریک دهلیزی را با نوع دیگر آن مقایسه نکرد، بنابراین مشخص نیست کدام نوع تحریک دهلیزی موثرتر از دیگر انواع است.
-
مطالعات آینده باید حجمنمونه بزرگتری داشته باشند، از روشهای قویتری استفاده کنند، و فرایند پژوهش خود را با وضوح بیشتری، تعریف کنند و گزارش دهند.
سیستم دهلیزی چیست؟
سیستم دهلیزی یک سیستم حسی درون گوش داخلی و مغز است. این قسمت تعادل و هماهنگی فیزیکی را کنترل میکند، و به ما کمک میکند تا هنگام ایستادن، نشستن یا راه رفتن، وضعیت خود را حفظ کنیم؛ به مغز ما کمک میکند تا آنچه را که میبینیم و میشنویم، پردازش کند. سیستم مذکور برای حرکت در دنیای روزمره حیاتی است. سیستم دهلیزی مانند دیگر اندامها و سیستمهای حسی، در دوران جنینی رشد میکند.
تحریک دهلیزی چیست؟
تحریک دهلیزی شامل ایجاد حرکات بدن مانند تکان خوردن، تاب خوردن، غلتیدن، چرخیدن و بالا و پائین پریدن است. نوزادان در رحم این نوع تحریک را از طریق حرکات مادر دریافت میکنند. پساز تولد، نوزادان با این نوع تحریک هنگام در آغوش گرفته شدن و غذا خوردن، شسته شدن و تعویض پوشک، بازی کردن و چرخاندن روی شکم یا پهلو مواجه میشوند. نوزادان نارس که پیشاز نه ماه بارداری متولد میشوند، ممکن است بهاندازه نوزادانی که در نه ماهگی متولد میشوند، این نوع تحریک را دریافت نکنند، زیرا ممکن است بسیار کوچک و شکننده باشند، یا بیمار بوده و در دستگاه انکوباتور قرار گیرند. این وضعیت میتواند بر رشد جسمانی و روانی آنها تاثیر بگذارد. برای مثال، ممکن است دچار مشکلات تنفسی شوند، وزن اضافه نکنند یا ناشنوا یا نابینا شوند.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
هدف ما آن بود که بدانیم تحریک سیستمهای دهلیزی نوزادان نارس بستری با تکان دادن آرام، تغییر موقعیت، تاب دادن در تخت آویزی یا دراز کشیدن روی تخت آبی یا تشک بادی میتواند برای سلامت کوتاهمدت و بلندمدت آنها مفید و بیخطر باشد یا خیر. بهطور خاص، ما خواستیم بدانیم که تحریک دهلیزی ممکن است:
-
باعث کاهش تعداد نوزادانی شود که در سن 18 تا 24 ماه دچار تاخیرهای جسمانی یا ذهنی میشوند؛
-
منجر به افزایش وزن نوزادان شود؛
-
باعث کاهش مرگومیر نوزادان در طول بستری شدن در بیمارستان پساز تولد میشود.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعاتی بودیم که در بخشهای مراقبتهای ویژه نوزادان انجام شدند و موارد زیر را مقایسه کردند:
-
هر نوعی از تحریک دهلیزی با عدم تحریک دهلیزی؛
-
یک نوع تحریک دهلیزی با نوع دیگر آن. برای مثال، تاب خوردن روی تخت بادی در مقایسه با تاب خوردن روی تشک آبی.
ما نتایج مطالعات را مقایسه و جمعبندی کردیم و اعتماد خود را به شواهد براساس عواملی مانند حجمنمونه مطالعه (تعداد نوزادان) و روشهای انجام مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما 4 مطالعه را با 196 نوزاد نارس پیدا کردیم. سه مطالعه در ایالات متحده آمریکا و 1 مطالعه در کانادا انجام شدند. در تمام مطالعات متخصصان مراقبتهای سلامت تحریک دهلیزی را انجام دادند. مطالعات انواع مختلف تحریک دهلیزی را بررسی کردند.
-
یک مطالعه تحریک دهلیزی را در مقابل یک تشک بادی که با ریتمی منظم به جلو و عقب تاب میخورد، مقایسه کرد.
-
یک مطالعه تحریک دهلیزی را با یک تشک آبی که با ریتم منظم به جلو و عقب حرکت میکرد، ارزیابی کرد.
-
یک مطالعه، تکان دادن (rocking) را بررسی کرد.
-
یک مطالعه تحریک را با صندلی گهوارهای (VestibuGlide) ارزیابی کرد.
هیچ مطالعهای شواهدی را در مورد ناتوانیهایی مانند فلج مغزی، تاخیر در رشد جسمانی یا ذهنی، نابینایی یا ناشنوایی ارائه نداد. ما هیچ مطالعهای را نیافتیم که مستقیما انواع مختلف تحریک دهلیزی را مقایسه کرده باشد.
نتایج اصلی
تحریک دهلیزی در مقایسه با عدم انجام مداخله
مشخص نیست تحریک دهلیزی، در مقایسه با عدم تحریک، تاثیری بر مرگومیر دارد یا خیر (1 مطالعه، 122 نوزاد).
سه مطالعه (169 نوزاد) افزایش وزن را بررسی کردند، اما همگی آن را بهطور متفاوتی تعریف کرده و در دورههای مختلف اندازهگیری کردند، بنابراین ما نتوانستیم نتایج آنها را ترکیب کنیم. ما نمیدانیم تحریک دهلیزی در مقایسه با عدم تحریک، تفاوتی را در افزایش وزن ایجاد میکند یا خیر.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
ما به این نتایج اطمینان کمی داریم، زیرا معدود مطالعاتی را که یافتیم، بهخوبی طراحی نشده بودند و شامل نوزادان کمی بودند. چندین مطالعه پیامدها را گزارش نکردند یا فاقد دادههایی بودند که مورد نظر ما بودند.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا 26 اکتبر 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات تحریک حس وستیبولار برای کاهش عوارض و تقویت رشدوتکامل در نوزادان نارس بستری در بیمارستان.
روشهای جستوجو
ما جستوجوها را در اکتبر 2025 با استفاده از بانکهای اطلاعاتی زیر انجام دادیم: CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase؛ CINAHL؛ Emcare؛ Epistemonikos، فهرست مجلات دسترسی آزاد (DOAJ) و سه پایگاه ثبت کارآزماییها. جستوجوهای دستی را در خلاصهمقالات کنفرانسها انجام دادیم، منابع مرورهای سیستماتیک و مطالعات واردشده را بررسی کردیم، و به دنبال مقالات دارای اشتباه یا سلب اعتبارشده از مطالعات واردشده بودیم.
نتیجهگیریهای نویسندگان
شواهد در مورد تاثیر تحریک دهلیزی در مقایسه با عدم انجام مداخله بر مرگومیر بسیار نامطمئن است. شواهد نشان میدهد که هرگونه تحریک دهلیزی ممکن است منجر به تفاوتی اندک تا عدم تفاوت در افزایش وزن شود. هیچ مطالعهای اختلالات شدید در تکامل سیستم عصبی را، که یک پیامد اصلی در این مرور بود، گزارش نکرد.
مطالعات آینده در مورد تحریک دهلیزی در نوزادان نارس باید از طراحیهای تصادفیسازیشده و کنترلشده با گروههای موازی (parallel-group) و با قدرت کافی، با پیامدهای مشخص و گزارشدهی شفاف از مداخله استفاده کنند.
حمایت مالی
یکی از نویسندگان مرور، ML، برای انجام این مرور از Childhood Foundation of the Swedish Order of Freemasons و Sällskapet Barnavård، دپارتمان سلامت زنان و کودکان، موسسه کارولینسکا، کمکهزینه دریافت کرد.
ثبت
پروتکل از طریق DOI10.1002/14651858.CD016072 در دسترس است.
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
