آیا «عوامل بیولوژیک» (داروهایی که بخش‌های خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند) به مدیریت بیماری کرون کمک می‌کنند؟

پیام‌های کلیدی

• برای تسکین نشانه‌ها (بهبودی)، اوستکینوماب (ustekinumab) کمی بهتر از دارونما (placebo) (درمان ساختگی) عمل می‌کند. آدالیموماب (adalimumab) به‌همراه داروهای سیستم ایمنی، گوسلکوماب (guselkumab) و اوپاداسیتینیب (upadacitinib)، احتمالا اثربخشی کمی بهتر از دارونما دارند، درحالی‌که ودولیزوماب (vedolizumab) و ناتالیزوماب (natalizumab) ممکن است فقط کمی بهتر از دارونما باشند.

• برای پیشگیری از بازگشت نشانه‌ها (پیشگیری از بیماری فعال) ظرف یک تا دو سال پس‌از بهبودی، آدالیموماب احتمالا کمی بهتر از دارونما عمل می‌کند.

• در کوتاه‌مدت (حدود یک سال)، اوپاداسیتینیب، اوستکینوماب و ودولیزوماب در مقایسه با دارونما، احتمالا منجر به این می‌شوند که افراد کمتری به‌دلیل عوارض جانبی، درمان خود را متوقف کنند. براساس شواهد موجود، ما نمی‌توانیم در مورد عوارض جانبی داروهای بیولوژیک در بلندمدت مطمئن باشیم.

بیماری کرون چیست؟

بیماری کرون یک بیماری التهابی مادام‌العمر (مزمن) است که می‌تواند هر بخشی از روده را تحت تاثیر قرار دهد. نشانه‌های رایج آن شامل مدفوع خونی، اسهال، دل‌درد، تب، کاهش وزن، خستگی و موارد دیگر هستند. هنگامی که فردی دچار نشانه‌های کرون باشد، گفته می‌شود که بیماری وی «فعال (active)» است و هنگامی که نشانه‌های او تحت کنترل قرار گیرند، «در فاز بهبودی (remission)» در نظر گرفته می‌شود. ما دقیقا نمی‌دانیم چه عاملی باعث ایجاد بیماری کرون می‌شود، اما می‌تواند به ترکیبی از ژن‌ها، نقص سیستم ایمنی، باکتری‌های «بد» روده و دلایل محیطی مربوط باشد. هیچ درمان شناخته‌شده‌ای برای آن وجود ندارد، اما نشانه‌ها معمولا با داروهایی مانند استروئیدها، داروهای سیستم ایمنی و در صورت لزوم جراحی مدیریت می‌شوند.

عوامل بیولوژیک چه هستند؟

در آغاز قرن بیستم، دسته جدیدی از داروها به نام بیولوژیک یا درمان‌های پیشرفته، در دسترس قرار گرفتند و به‌طور گسترده‌ای برای درمان کرون استفاده شدند. آن‌ها درمان‌های جدید و متفاوتی هستند که بخش‌هایی از سیستم ایمنی را به‌طور خاص‌تر از درمان‌های قدیمی‌تر هدف قرار می‌دهند و تصور می‌شود که بهتر هستند و عوارض جانبی کمتری دارند. آن‌ها را می‌توان از طریق ورید (داخل وریدی)، زیرپوستی یا گاهی به‌صورت خوراکی تجویز کرد.

ما به دنبال چه یافته‌ای بودیم؟

هدف ما آن بود که بدانیم تمام عوامل بیولوژیک (داروهایی که بخش‌های خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند) یا درمان‌های پیشرفته‌ای که در حال حاضر استفاده می‌شوند (یا آزمایش شده‌اند) می‌توانند بیماری کرون را درمان کنند، آیا عوارض جانبی ناخواسته‌ای دارند و چگونه با یکدیگر مقایسه می‌شوند. مواردی که ما به دنبال آن‌ها بودیم، این بود که یک دارو می‌تواند نشانه‌ها را از بین ببرد، نشانه‌ها را بهبود بخشد یا باعث شود روده در طول کولونوسکوپی (معاینه داخل روده بزرگ) بهبودیافته به نظر برسد، و هم‌چنین اینکه این داروها در کوتاه‌مدت (تا یک تا دو سال) و بلندمدت (بیش‌از دو سال) عوارض جانبی ناخواسته‌ای دارند یا خیر.

ما چه‌کاری را انجام دادیم؟

ما به دنبال مطالعاتی بودیم که داروهای بیولوژیک را با هر درمان دارویی دیگر یا دارونما (placebo) (درمان ساختگی) برای بزرگسالان مبتلا به بیماری کرون مقایسه کردند. افراد حاضر در این مطالعات می‌توانستند مرد یا زن بوده باشند. آن‌ها ممکن بود برای هر مدت زمانی به بیماری کرون مبتلا بوده و از هر دارویی برای درمان بیماری کرون خود استفاده کرده باشند. ما یافته‌ها را جمع‌بندی کرده و براساس نحوه طراحی و روش‌های انجام مطالعات، ارزیابی کردیم که تا چه اندازه می‌توانیم به نتایج اطمینان داشته باشیم.

ما به چه نتایجی رسیدیم؟

ما 94 مطالعه را با 27,476 بیمار، با تعداد تقریبا مساوی از زن و مرد، وارد کردیم. بیشتر افراد حدود 30 تا 40 سال سن داشتند، اما از نوجوانان بزرگتر تا افراد شصت سال را شامل بودند. شدت بیماری در مطالعات القای بهبودی، متوسط ​​تا شدید بود. در مطالعات حفظ بهبودی، برخی از افراد در فاز بهبودی بودند و برخی دیگر به درمان قبلی پاسخ داده بودند و هنوز برخی از نشانه‌ها را داشتند. بیشتر مطالعات القای بهبودی، افراد را به مدت سه تا شش ماه و مطالعات حفظ بهبودی تا حدود یک سال پیگیری کردند.

نتایج اصلی

• تعداد 66 مطالعه القای بهبودی، شامل 20,653 نفر، و 22 مطالعه حفظ بهبودی، شامل 6823 نفر، وجود داشتند.

• برای تسکین نشانه‌ها (بهبودی)، اوستکینوماب (ustekinumab) کمی بهتر از دارونما (placebo) (درمان ساختگی) عمل می‌کند. آدالیموماب (adalimumab) به‌همراه داروهای سیستم ایمنی، گوسلکوماب (guselkumab) و اوپاداسیتینیب (upadacitinib)، احتمالا اثربخشی کمی بهتر از دارونما دارند، درحالی‌که ودولیزوماب (vedolizumab) و ناتالیزوماب (natalizumab) ممکن است فقط کمی بهتر از دارونما باشند. ریسانکیزوماب، BI695501 (دارویی شبیه آدالیموماب)، ترکیبی از اینفلیکسیماب با داروهای سیستم ایمنی و فیلگوتینیب نیز ممکن است موثر باشند، اما ما در مورد آن‌ها اطمینان کمتری داریم.

• ما مطمئن نیستیم که داروهای دیگر در مقایسه با دارونما موثر هستند یا خیر.

• برای پیشگیری از بازگشت نشانه‌ها (پیشگیری از بیماری فعال) ظرف یک تا دو سال پس‌از بهبودی، آدالیموماب احتمالا کمی بهتر از دارونما عمل می‌کند.

• در کوتاه‌مدت (حدود یک سال)، اوپاداسیتینیب، اوستکینوماب و ودولیزوماب در مقایسه با دارونما، احتمالا منجر به این می‌شوند که افراد کمتری به‌دلیل عوارض جانبی، درمان خود را متوقف کنند. داروهای دیگری مانند ریسانکیزوماب، سرتولیزوماب و فیلگوتینیب نیز می‌توانند مشابه دارونما باشند، اما ما در مورد آن‌ها اطمینان کمتری داریم.

• براساس شواهد موجود، ما نمی‌توانیم در مورد عوارض جانبی داروهای بیولوژیک در بلندمدت مطمئن باشیم.

محدودیت‌های شواهد چه هستند؟

مطالعات واردشده شامل افرادی با ویژگی‌های بسیار متفاوت بودند، مانند ترکیبی از افرادی که قبلا از داروهای بیولوژیک یا درمان‌های پیشرفته استفاده کردند یا خیر، افرادی با بیماری کم‌وبیش جدی، و افرادی که هم‌زمان از دیگر درمان‌ها استفاده کردند یا خیر. اگر این ویژگی‌های افراد در مطالعات مختلف مشابه نباشند، اطمینان از نتایج می‌تواند دشوار باشد.

اطلاعات ما عمدتا پیرامون نشانه‌های بالینی است، و اطلاعات حاصل از کولونوسکوپی یا معاینه میکروسکوپی، محدود بودند. هم‌چنین مشکلاتی در نحوه انجام مطالعات واردشده و کیفیت روش‌های مورد استفاده در آن‌ها دیده شدند.

این مرور تا چه زمانی به‌روز است؟

این مرور تا جون 2025 به‌روز است.