غلات دانه کامل برای بیماری قلبی‌عروقی

پیشینه

غذاهای دانه کامل طیفی را از محصولات در بر گرفته و شامل دانه‌های کامل گندم، برنج، ذرت، و جو می‌شوند. همچنین اصطلاح «دانه کامل (whole grain)» شامل دانه‌های کامل خرد شده از قبیل بلغور جو دوسر (oatmeal) و گندم کره‌ای (wholemeal wheat) است.

ویژگی‌های مطالعه

ما نه مطالعه تصادفی‌سازی شده را ارزیابی کردیم که به بررسی و مقایسه اثرات رژیم‌های دانه کامل با رژیم‌های با دانه‌های تصفیه شده یا یک رژیم معمول بر سطوح کلسترول خون یا فشار خون (عوامل خطر عمده برای بیماری قلبی‌عروقی شامل حملات قلبی یا سکته مغزی) پرداختند. شواهد تا آگوست 2016 به‌روز است.

‌نتایج کلیدی

رژیم‌های غذایی حداقل 12 هفته دنبال شدند، اما اغلب مطالعات محدودیت‌های روش‌شناسی داشتند، تعداد شرکت‌کنندگان کم بود و کیفیت کلی شواهد پائین. ما هیچ مطالعه‌ای را پیدا نکردیم که اثر دانه‌های کامل را بر مرگ‌ومیر ناشی از بیماری قلبی‌عروقی یا وقایع قلبی‌عروقی گزارش کرده باشد. همه نه مطالعه وارد شده، اثرات رژیم‌های دانه کامل را بر سطوح کلسترول خون یا فشار خون گزارش دادند. ما هیچ اثر مثبتی را از رژیم‌های دانه‌های کامل بر کلسترول خون یا فشار خون پیدا نکردیم. چهار مطالعه توسط موسسات مالی مستقل ملی و دولتی تامین مالی شدند، در حالی که مطالعات باقی‌ مانده کل یا قسمتی را از بودجه خود از سازمان‌های با منافع تجاری در غلات دریافت کردند.

نتیجه‌گیری

تا به امروز شواهد ناکافی از کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده به دست آمده که مصرف رژیم‌های دانه کامل را برای کاهش خطر ابتلا به بیماری‌ قلبی‌عروقی یا کلسترول پائین خون یا فشار خون پیشنهاد دهند.

نتیجه‌گیری‌های نویسندگان: 

شواهد ناکافی از RCTها در مورد اثر رژیم‌های غذایی حاوی دانه کامل بر پیامدهای قلبی‌عروقی یا عوامل خطر جدی CVD مانند چربی خون و فشار خون وجود دارد. کارآزمایی‌ها در معرض خطر سوگیری نامشخص یا بالا با حجم نمونه‌های کوچک و مداخلات کوتاه‌مدت نسبی بودند، و کیفیت کلی شواهد در سطح پائین قرار داشت. نیاز به انجام کارآزمایی‌هایی با قدرت کافی، طراحی خوب با طول دوره‌های طولانی‌تر وجود دارد که وقایع قلبی‌عروقی، همچنین عوامل خطر قلبی‌عروقی را ارزیابی ‌کنند.

خلاصه کامل را بخوانید...
پیشینه: 

شواهدی از مطالعات مشاهده‌ای وجود دارد که غلات دانه کامل (whole grains) می‌توانند اثر مثبتی بر خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی (cardiovascular disease; CVD) داشته باشند. نسخه‌های پیشین این مطالعه مروری، عمدتا مطالعات مداخله‌ای کوتاه‌مدت را یافتند. در حال ‌حاضر، کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی و کنترل شده (randomised controlled trials; RCTs) بلندمدت‌تر در دسترس هستند. این مطالعه، به‌روزرسانی شده و توسعه‌ یافته مطالعه مروری اصلی است که در سال 2007 انجام شد.

اهداف: 

هدف از این مرور سیستماتیک ارزیابی اثر غذاها یا رژیم‌های دانه کامل بر مرگ‌ومیر کلی، وقایع قلبی‌عروقی، و عوامل خطرزای قلبی‌عروقی (چربی خون، فشار خون) در افراد سالم یا افراد مبتلا به بیماری قلبی و عروقی یا عوامل خطر مرتبط است که از تمام RCTهای واجد شرایط استفاده می‌کنند.

روش‌های جست‌وجو: 

پایگاه ثبت مرکزی کارآزمایی‌های کنترل شده کاکرین (CENTRAL) (شماره 8، 2016) را در کتابخانه کاکرین؛ MEDLINE (1946 تا 31 آگوست 2016)؛ Embase (1980 تا هفته 35 سال 2016) و CINAHL Plus (1937 تا 31 آگوست 2016) را در 31 آگوست 2016 جست‌وجو کردیم. همچنین ClinicalTrials.gov را در 5 جولای 2017 و پلت‌فرم بین‌المللی پایگاه ثبت کارآزمایی‌های بالینی سازمان جهانی بهداشت (WHO ICTRP) را در 6 جولای 2017 جست‌وجو کردیم. فهرست منابع مقالات مرتبط را بررسی کرده و هیچ محدودیت زبانی را اعمال نکردیم.

معیارهای انتخاب: 

ما RCTهایی را انتخاب کردیم که به ارزیابی اثرات غذاها یا رژیم‌های غذایی حاوی دانه کامل، در مقایسه با غذاها یا رژیم‌های غذایی با ترکیبی مشابه به آن‌ها، پس از گذشت حداقل 12 هفته، بر بیماری‌های قلبی‌عروقی و عوامل خطر مرتبط پرداخته بودند. واجد شرایط بودن برای ورود عبارت بود از بزرگسالان سالم، کسانی که در معرض خطر بالای ابتلا به CVD بودند، یا کسانی که قبلا در آن‌ها CVD شناسایی شده بود.

گردآوری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها: 

دو نویسنده مرور به‌طور مستقل از هم مطالعات را انتخاب کردند. داده‌ها استخراج شدند و بازبینی کیفیت توسط یک نویسنده و بررسی توسط نویسنده دوم مطالعه مروری انجام شد. نویسنده دوم مرور آنالیزها را بررسی کرد. ما تاثیر درمان را با استفاده از تفاوت میانگین (mean difference) در یک مدل اثر ثابت (fixed-effect model) و ناهمگونی (heterogeneity) را با استفاده از آماره I2 و تست Chi2 ناهمگونی، ارزیابی کردیم. کیفیت کلی شواهد را با استفاده از سیستم درجه‌‏بندی توصیه‏، ارزیابی، توسعه و ارزشیابی (GRADE) با نرم‌افزار GRADEpro ارزیابی کردیم.

نتایج اصلی: 

ما نه RCT را وارد کردیم که مجموعا 1414 شرکت‌کننده (با محدوده سنی 24 تا 70؛ میانگین سنی 45 تا 59، که گزارش شد) را به‌طور تصادفی در گروه‌های دانه کامل در مقابل دانه کامل پائین‌تر (lower whole grain) یا دانه تصفیه شده (refined grain) قرار دادند. هیچ مطالعه‌ای را نیافتیم که اثر رژیم‌های غذایی حاوی دانه کامل را بر مرگ‌ومیر کلی قلبی‌عروقی یا وقایع قلبی‌عروقی (انفارکتوس میوکارد، آنژین ناپایدار، جراحی بای‌پس گرافت شریان کرونر، آنژیوپلاستی کرونری ترانس‌لومینال از راه پوست (percutaneous transluminal coronary angioplasty)، سکته مغزی کل) گزارش کرده باشد. همه مطالعات وارد شده، اثر رژیم‌های غذایی دانه کامل را بر عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی شامل چربی خون و فشار خون گزارش دادند. تمام مطالعات در جمعیت‌های پیشگیری اولیه انجام شده و خطر بالا یا غیر-شفاف سوگیری (bias) داشتند و هیچ مطالعه‌ای دوره مداخله‌ای بیشتر از 16 هفته نداشت.

به‌طور کلی، هیچ تفاوتی را بین گروه‌های کنترل و دانه کامل در خصوص کلسترول کل یافت نکردیم (تفاوت میانگین (MD): 0.07؛ 95% فاصله اطمینان(CI): 0.07- تا 0.21؛ 6 مطالعه (7 مقایسه)؛ 722 شرکت‌کننده؛ شواهد با کیفیت پائین).

با استفاده از GRADE، کیفیت کلی شواهد موجود را در مورد کلسترول در سطح پائین ارزیابی کردیم. چهار مطالعه توسط موسسات مالی مستقل ملی و دولتی تامین مالی شدند، در حالی که مطالعات باقی‌ مانده کل یا قسمتی را از بودجه خود از سازمان‌های با منافع تجاری در غلات دریافت کردند.

یادداشت‌های ترجمه: 

این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.

Tools
Information
Share/Save