Najważniejsze informacje

• Mamy małą pewność lub brakuje nam zaufania do danych naukowych dotyczących wszystkich metod leczenia. Oznacza to, że nie ma jednoznacznych danych naukowych na poparcie stosowania różnych interwencji wspomagających rzucenie palenia tytoniu u osób z niższych grup społeczno-ekonomicznych (w porównaniu z osobami z wyższych grup), ani też na to, że jakakolwiek pojedyncza interwencja miałaby wpływ na nierówności w zakresie opieki zdrowotnej. Wniosek ten może jednak ulec zmianie w miarę publikowania kolejnych badań.

• Potrzeba większej liczby badań, w których zostaną przedstawione wskaźniki rzucenia palenia w zależności od statusu społeczno-ekonomicznego w każdej grupie badanej.

Rzucanie palenia a różnice w statusie społeczno-ekonomicznym

Palenie tytoniu jest głównym czynnikiem ryzyka chorób i przedwczesnego zgonu, powodując co roku śmierć jednego na 2 palaczy i 8 milionów osób na całym świecie. Osoby palące tytoń są bardziej narażone na występowanie chorób serca, płuc i nowotworów.

Istnieje wiele różnych metod leczenia, które mogą pomóc ludziom rzucić palenie. Leczenie to może obejmować farmakoterapię lub wsparcie behawioralne, np. poradnictwo. Można je realizować na różne sposoby.

Osoby z niższych grup społeczno-ekonomicznych (np. osoby o mniejszych dochodach, bezrobotne lub o niższym poziomie wykształcenia) częściej palą, ale rzadziej udaje im się rzucić nałóg przy pomocy obecnych metod leczenia, w porównaniu z osobami z wyższych grup społeczno-ekonomicznych.

Potencjalny wpływ rzucenia palenia na nierówności w opiece zdrowotnej

Nierówności zdrowotne to różnice w stanie zdrowia między grupami ludzi. Ponieważ palenie jest wyjątkowo szkodliwe i śmiertelne, większa liczba osób palących prowadzi do nierównego rozłożenia chorób i zgonów spowodowanych paleniem wśród grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. To sprawia, że ​​palenie jest główną przyczyną nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej. Zaprzestanie palenia jest kluczowe dla zmniejszenia tego ryzyka, a także dla zmniejszenia różnic w stanie zdrowia między osobami z różnych grup społeczno-ekonomicznych.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy dowiedzieć się, czy obecne metody leczenia mające na celu pomóc dorosłym rzucić palenie tytoniu są skuteczniejsze czy mniej skuteczne u osób z różnych grup społeczno-ekonomicznych oraz czy mają potencjalny wpływ na równość w dostępie do opieki zdrowotnej.

Co zrobiliśmy?

Szukaliśmy badań dotyczących wszelkich metod leczenia, które mogą pomóc dorosłym (w wieku 18 lat i starszym) rzucić palenie tytoniu. Szukaliśmy badań z randomizacją (RCT), w których uczestnicy byli losowo przydzielani do różnych grup leczenia.

Porównaliśmy i podsumowaliśmy wyniki badań dotyczące liczby osób, które rzuciły palenie po co najmniej 6 miesiącach, w grupach o niższym i wyższym statusie społeczno-ekonomicznym. Następnie dokonaliśmy kategoryzacji potencjalnego wpływu interwencji na równość w dostępie do opieki zdrowotnej. Nasze zaufanie do danych naukowych oceniliśmy na podstawie takich czynników, jak metody badawcze i wielkość badań.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 77 badań opisujących 127 791 dorosłych palaczy. Przeanalizowaliśmy szereg leków i metod wsparcia behawioralnego, które miałyby pomóc w rzuceniu palenia. Przeprowadzono 73 badania w krajach o wysokich dochodach.

Jakie są główne wyniki naszego przeglądu?

Elektroniczne papierosy z nikotyną i cytyzyna (lek) miały większy wpływ na wskaźniki rzucenia nałogu w grupach o niższym statusie społeczno-ekonomicznym niż w grupach o wyższym statusie społeczno-ekonomicznym. Sugeruje to, że każda z tych interwencji może mieć potencjalnie pozytywny wpływ na równość w dostępie do opieki zdrowotnej w porównaniu z interwencją kontrolną. Stwierdziliśmy, że bupropion (lek przeciwdepresyjny) miał większy wpływ na wskaźniki rzucenia nałogu w grupach o wyższym statusie społeczno-ekonomicznym niż w grupach o niższym statusie, co może wskazywać na negatywny wpływ na równość w dostępie do opieki zdrowotnej. Dane naukowe dotyczące nikotynowej terapii zastępczej są niejasne, a w przypadku warenikliny (leku) nie ma żadnych dowodów. Jesteśmy jednak bardzo niepewni powyższych wyników.

Dane dotyczące materiałów samopomocowych w formie drukowanej, wiadomości tekstowych i zachęt finansowych do rzucenia palenia wskazują, że odsetek osób rzucających palenie jest mniejszy w grupach o niższym statusie społeczno-ekonomicznym niż w grupach o wyższym statusie. Sugeruje to, że interwencje te mogą mieć negatywny wpływ na równość w zakresie opieki zdrowotnej w porównaniu z grupą kontrolną. Dane naukowe dotyczące poradnictwa osobistego nie wskazują na różnice między grupami społeczno-ekonomicznymi, natomiast poradnictwo telefoniczne i interwencje internetowe wykazały większy wpływ na wskaźniki rzucania nałogu w grupach o niższym statusie społeczno-ekonomicznym w porównaniu z grupami o wyższym statusie społeczno-ekonomicznym. Ponownie, mamy ograniczone zaufanie do tych wyników.

Jakie są ograniczenia prezentowanych danych naukowych?

Mamy małą lub żadną pewność co do wyników badań, ze względu na: (1) niewielką liczbę badań; (2) różnice we wpływie interwencji na równość zdrowotną pomiędzy badaniami; (3) problemy z projektem lub przeprowadzeniem badań; (4) ograniczone dane dotyczące liczby osób, które rzuciły palenie w zależności od statusu społeczno-ekonomicznego i grupy badanej, co uniemożliwiło dalsze analizy. Więcej danych naukowych mogłoby zmienić lub wzmocnić nasze ustalenia.

Na ile aktualne są zgromadzone dane?

Dane są aktualne do 1 maja 2023 r.