Czy strategie dostosowane do konkretnych problemów zdrowotnych poprawiają praktykę kliniczną w kierunku zgodnym z wytycznymi?

Najważniejsze informacje

• Ukierunkowane strategie wdrażania (działania opracowane, aby rozwiązać problemy, które wystąpią, gdy pracownicy ochrony zdrowia próbują wdrożyć nową praktykę lub zalecenie) prawdopodobnie przynoszą nieznaczną poprawę w kwestii stosowania się pracowników do wytycznych praktyki klinicznej.

• Istnieje niewiele badań, w których sprawdzono skuteczność ukierunkowanych strategii w krajach o niskich i średnich dochodach.

• W przyszłych badaniach należałoby się skupić na tym, jak i dlaczego działają strategie ukierunkowane, a także dla kogo i w jakich sytuacjach mogą być one przydatne. Należałoby też zbadać bardziej szczegółowo wpływ stosowania takich strategii w krajach o niskich i średnich dochodach.

Czym są ukierunkowane strategie wdrażania?

Pracowników ochrony zdrowia zachęca się do wdrażania wytycznych praktyki klinicznej w celu zapewnienia jak najlepszej opieki medycznej. Na co dzień jednak pracownicy ochrony zdrowia doświadczają wielu przeszkód, które utrudniają im stosowanie się do tych zaleceń. Możliwe przeszkody to np. brak czasu, ograniczona liczba pracowników, ograniczony dostęp do wyposażenia, niejasne instrukcje lub przekonania na temat wytycznych praktyki klinicznej – wszystko to może utrudniać wprowadzenie zmian. Ukierunkowane strategie wdrażania to zestawy działań dobranych w celu sprostania konkretnym wyzwaniom, z którymi mierzą się pracownicy ochrony zdrowia w danych placówkach. Celem tych strategii jest ułatwienie im konsekwentnego stosowania się do wytycznych w perspektywie długoterminowej. Na przykład, jeśli w przychodni przyjmującej wielu pacjentów jakaś wytyczna dla personelu pielęgniarskiego jest za długa, żeby dało się z niej skorzystać w trakcie krótkiej wizyty, strategia ukierunkowana mogłaby mieć formę graficznego streszczenia lub powiadomień elektronicznych przypominających o odpowiednich działaniach. Strategią nieukierunkowaną mogłoby zaś być po prostu przekazanie pełnych wytycznych w formie w żaden sposób niedostosowanej do konkretnych wyzwań personelu pielęgniarskiego.

Czego chcieliśmy się dowiedzieć?

Chcieliśmy się dowiedzieć, czy ukierunkowane strategie sprawdzają się lepiej od nieukierunkowanych albo od niestosowania strategii w kontekście pomagania pracownikom ochrony zdrowia w przestrzeganiu wytycznych klinicznych. Obserwowaliśmy zmiany w działaniach pracowników ochrony zdrowia, na przykład czy przepisywali oni odpowiednie leki lub zapewniali opiekę zgodną z wytycznymi.

Co zrobiliśmy?

Wyszukaliśmy badania, w których ukierunkowane strategie porównywano z nieukierunkowanymi strategiami lub z niestosowaniem strategii. Podsumowaliśmy wyniki badań i oceniliśmy, na ile możemy mieć zaufanie do ich wyników, biorąc pod uwagę jakość danego badania i sposób jego przeprowadzenia.

Czego się dowiedzieliśmy?

Znaleźliśmy 79 badań, które dotyczyły sprawdzenia ukierunkowanych strategii w placówkach ochrony zdrowia. Większość badań przeprowadzono w krajach o wysokich dochodach, na przykład w Stanach Zjednoczonych (19 badań) i w Niderlandach (13 badań). Jedynie 8 badań przeprowadzono w krajach o niskich dochodach. Badania przeprowadzono w wielu różnych placówkach, takich jak apteki, gabinety lekarskie, domy opieki, a także placówki świadczące całodobową lub ambulatoryjną opiekę zdrowotną. Pracownicy ochrony zdrowia również byli zróżnicowani. Badano: w 47 badaniach – grupy mieszane, w 22 badaniach – lekarzy, w 5 badaniach – personel pielęgniarski, w 1 badaniu – farmaceutów oraz w 4 badaniach – kategorię oznaczoną jako „pozostali”.

Większość ukierunkowanych strategii uwzględniało kilka działań. Najczęściej strategie obejmowały zapewnianie materiałów edukacyjnych lekarzom i personelowi pielęgniarskiemu, przeprowadzanie sesji szkoleniowych lub spotkań edukacyjnych oraz przekazywanie informacji zwrotnej pracownikom ochrony zdrowia na temat ich działań. Wybrane strategie miały na celu poradzenie sobie z najczęściej występującymi przeszkodami zidentyfikowanymi w badaniach. Były to między innymi: czynniki leżące po stronie pracowników (np. znajomość wytycznych), aspekty konkretnej placówki, w której wdrażane były dane działania (zasoby lub strategie motywacyjne mające na celu wdrożenie najbardziej skutecznych praktyk) oraz błędy w komunikacji między członkami zespołów medycznych (np. z powodu braku regularnych spotkań zespołów).

Podsumowując, w porównaniu do strategii nieukierunkowanych, strategie ukierunkowane zapewniają nieznaczną poprawę w kwestii stosowania się pracowników ochrony zdrowia do wytycznych praktyki klinicznej. W świetle danych podobne efekty uzyskano w badaniach, w których strategie ukierunkowane porównywano z niestosowaniem strategii.

Jakie są ograniczenia przedstawionych danych naukowych?

Mamy umiarkowane zaufanie do przedstawionych danych. W badaniach użyto różnych metod, aby ocenić wpływ ukierunkowanych strategii na praktyki pracowników ochrony zdrowia. Ponadto w badaniach użyto różnych sposobów ukierunkowywania strategii. Różnice te sprawiają, że trudno stwierdzić, które sposoby ukierunkowywania są najbardziej skuteczne lub w jakich okolicznościach takie strategie działają najlepiej. Większość badań przeprowadzono w krajach o wysokich dochodach, więc nie możemy ocenić, w jakim stopniu wyniki te mają zastosowanie w krajach o niskich dochodach.

Jak aktualne są prezentowane dane naukowe?

Jest to aktualizacja poprzedniego przeglądu. Dane naukowe są aktualne do 5 marca 2024 r.