پیامهای کلیدی
-
افراد مبتلا به آرتروز (osteoarthritis) خفیف تا شدید زانو که تحت جراحی تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه درمانی غیرجراحی قرار میگیرند، ممکن است کاهش اندکی را در درد خود احساس کنند که واقعا مفید است؛ ممکن است بهبودی اندکی در عملکرد فیزیکی خود داشته باشند که ممکن است فایده واقعی نداشته باشد؛ و در مقایسه با یک برنامه درمانی غیرجراحی بهتنهایی، ممکن است نیاز به جراحی بعدی زانو در آنها اندکی کاهش یابد. احتمالا هیچ تفاوتی از نظر مزایای واقعی میان گروههای درمانی در کیفیت زندگی مرتبط با سلامت وجود ندارد.
-
تاثیر جراحی تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه درمانی غیرجراحی بر خطر عوارض جانبی جدی و انصراف از ادامه درمان به دلیل عوارض جانبی، در مقایسه با یک برنامه درمانی غیرجراحی بهتنهایی، بسیار نامشخص است.
-
انجام مطالعات آینده برای مقایسه جراحی تعویض کامل مفصل زانو با درمانهای غیرجراحی برای مدیریت بالینی آرتروز مورد نیاز است. این مطالعات باید مزایا و خطرات درمان و رضایت بیمار را بررسی کنند.
آرتروز (استئوآرتریت) زانو چیست؟
آرتروز زانو یک وضعیت شایع و پیشرونده است که مفصل زانو و ناحیه اطراف آن را تحت تاثیر قرار میدهد. آرتروز باعث درد، سفتی و کاهش تحرک میشود که میتواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. این نشانهها بر کیفیت زندگی میلیونها مبتلا در سراسر جهان تاثیر میگذارد.
آرتروز زانو چگونه درمان میشود؟
درمان آرتروز متوسط تا شدید زانو شامل درمانهای غیرجراحی و جراحی تعویض مفصل زانو میشود. گزینههای درمانی غیرجراحی معمول شامل آموزش، ورزش، فیزیوتراپی، کاهش وزن، داروها و تزریقات مفصلی هستند.
با پیشرفت آرتروز، برخی افراد ممکن است به جراحی تعویض مفصل زانو نیاز داشته باشند. جراح در طول این جراحی، سطوح مفصل زانو (ساق پا، استخوان ران و گاهی کاسه زانو) را با قطعات مصنوعی ساختهشده از فلز، پلاستیک یا سرامیک جایگزین میکند. یک فاصلهدهنده پلاستیکی نیز میان استخوان ساق و استخوان ران قرار داده میشود تا به حرکت روان مفصل کمک کند.
گزینههای درمانی زیادی برای آرتروز زانو وجود دارند و هیچ گزینه درمانی واحدی برای همه مناسب نیست. برای شناسایی گزینههای درمانی، افراد مبتلا به آرتروز زانو به اطلاعات واضح و قابل اعتمادی در مورد مزایا و خطرات احتمالی گزینههای درمانی غیرجراحی و جراحی تعویض مفصل زانو نیاز دارند تا بتوانند درمانی را انتخاب کنند که به بهترین وجه با ارزشها، اهداف و سبک زندگی شخصی آنها مطابقت داشته باشد.
ما به دنبال چه یافتهای بودیم؟
ما خواستیم بدانیم کدام درمان (جراحی تعویض مفصل زانو، درمانهای غیرجراحی، درمان ساختگی) برای بزرگسالان مبتلا به آرتروز متوسط تا شدید زانو بهتر عمل میکند.
ما همچنین خواستیم بدانیم بزرگسالانی که تحت جراحی تعویض مفصل زانو، درمانهای غیرجراحی، یا درمان ساختگی قرار گرفتند، دچار چه عوارض جانبی شدند.
ما چهکاری را انجام دادیم؟
ما به دنبال مطالعات منتشرشده در 15 سال گذشته بودیم که جراحی تعویض مفصل زانو را در مقایسه با درمانهای غیرجراحی، ساختگی یا غیرواقعی در افراد مبتلا به آرتروز متوسط تا شدید زانو بررسی کردند. نتایج مطالعات را مقایسه و خلاصه کرده، و اعتماد خود را به شواهد، براساس عواملی، مانند روشهای انجام و حجمنمونه مطالعه، رتبهبندی کردیم.
ما به چه نتایجی رسیدیم؟
ما فقط یک مطالعه را یافتیم که شامل 100 بزرگسال مبتلا به آرتروز خفیف تا شدید زانو بود. این مطالعه، جراحی تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه 12 هفتهای غیرجراحی را در مقایسه با همان برنامه 12 هفتهای غیرجراحی بهتنهایی، بررسی کرد. در گروهی که جراحی تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه غیرجراحی داشتند، از هر 50 بزرگسال، 32 نفر زن (64%) بودند و افراد بهطور متوسط 66 سال سن داشتند. در گروهی که فقط برنامه غیرجراحی را دریافت کردند، از هر 50 بزرگسال، 30 نفر زن (60%) بودند و بهطور متوسط 66 سال سن داشتند.
نتایج اصلی
تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه 12 هفتهای غیرجراحی در مقایسه با همان برنامه 12 هفتهای غیرجراحی بهتنهایی:
-
ممکن است درد را در عرض یک سال در سطحی کاهش دهد که واقعا مفید باشد؛
-
ممکن است عملکرد فیزیکی را در یک سال بهبود بخشد، اما این بهبودی میتواند بهمعنای یک مزیت واقعی نباشد؛
-
ممکن است نیاز به جراحی بعدی زانو (جراحی ترمیمی یا جراحی بعدی زانو و جراحی اولیه زانو) را کاهش دهد؛
-
احتمالا هیچ تفاوتی را از نظر مزایای واقعی مداخله میان گروههای درمانی در کیفیت زندگی مرتبط با سلامت در یک سال ایجاد نمیکند.
هیچ شواهد مبنی بر رضایت بیمار از پیامدهای درمان وجود نداشت.
ما در مورد تاثیر تعویض کامل مفصل زانو و به دنبال آن یک برنامه غیرجراحی 12 هفتهای در مقایسه با همان برنامه غیرجراحی 12 هفتهای بهتنهایی، بر خطر عوارض جانبی جدی در یک سال و انصراف از ادامه درمان به دلیل عوارض جانبی، بسیار نامطمئن هستیم.
محدودیتهای شواهد چه هستند؟
میزان اعتماد ما به شواهد فقط از متوسط تا بسیار پائین است، زیرا فقط یک مطالعه کوچک انجامشده را بین سالهای 2011 و 2013 یافتیم؛ مشخص نبود که پزشکان چگونه تصمیم گرفتند چه کسی میتوانست جراحی تعویض مفصل زانو را دریافت کند؛ تعداد کمی از افراد در این مطالعه بهجای آرتروز متوسط تا شدید، فرم خفیف آن را داشتند؛ و افرادی که هفته قبل درد شدیدی داشتند، در این مطالعه وارد نشدند، که میتوانست بر نتایج این مرور تاثیر گذاشته باشد. علاوهبر این، افراد حاضر در مطالعه از درمان دریافتی آگاه بودند، که آن هم ممکن است بر نتایج تاثیر داشته باشد.
این شواهد تا چه زمانی بهروز است؟
شواهد تا ژانویه 2025 بهروز است.
مطالعه چکیده کامل
اهداف
ارزیابی مزایا و خطرات TKA و PKA برای افراد مبتلا به آرتروز متوسط تا شدید زانو در مقایسه با دارونما، درمان ساختگی (کارآمدی) یا مداخلات غیرجراحی برای زانو (اثربخشی).
روشهای جستوجو
ما از سال 2010 تا ژانویه 2025 در CENTRAL؛ MEDLINE؛ Embase و دو مرکز ثبت کارآزمایی جستوجو کردیم. ما بررسیهای منابع و استنادها را نیز انجام دادیم. دو نویسنده مرور بهطور مستقل از هم مطالعات را غربالگری کرده، دادهها را به دست آورده، و خطر سوگیری (risk of bias) و قطعیت شواهد را ارزیابی کردند.
نتیجهگیریهای نویسندگان
TKA و به دنبال آن یک برنامه غیرجراحی در مقایسه با یک برنامه غیرجراحی بهتنهایی ممکن است درد را در سطحی که از نظر بالینی مهم است، کاهش دهد؛ ممکن است عملکرد فیزیکی را در سطحی که از نظر بالینی مهم نیست، بهبود بخشد؛ و ممکن است نیاز به جراحی پیگیری زانو را کاهش دهد.
احتمالا هیچ تفاوت بالینی مهمی در کیفیت زندگی مرتبط با سلامت میان TKA و به دنبال آن یک برنامه غیرجراحی و یک برنامه غیرجراحی بهتنهایی وجود ندارد.
TKA و به دنبال آن یک برنامه غیرجراحی ممکن است خطر عوارض جانبی جدی را افزایش دهند، اما شواهد بسیار نامطمئن است.
ممکن است تفاوتی میان گروهها در ترک درمان به دلیل عوارض جانبی وجود نداشته باشد، اما شواهد بسیار نامطمئن است.
نتیجهگیریهای این مطالعه به دلیل چندین محدودیت باید با احتیاط تفسیر شوند: شواهد مبتنی بر یک مطالعه واحد انجامشده در دانمارک است؛ معیارهای واجد شرایط بودن TKA که توسط جراحان استفاده میشوند، به وضوح گزارش نشدند؛ 12% از بزرگسالان مبتلا به آرتروز خفیف بودند؛ بزرگسالانی که در هفته گذشته درد شدید گزارش کرده بودند، از مطالعه حذف شدند؛ و مطالعه واردشده از تعریف گستردهای از عوارض جانبی جدی استفاده کرد. این عوامل ممکن است بر قابلیت اطمینان و تعمیمپذیری یافتهها تاثیر بگذارند.
حمایت مالی
LPB توسط جایزه دکترای انجمن آرتروز (#21‐0000000085)، بودجه همسان از دانشگاه اتاوا و بودجههای تحقیقاتی اساتید راهنما، بورسیه تحصیلات تکمیلی انتاریو و بورسیه پذیرش دانشگاه اتاوا پشتیبانی شد. در پنج سال گذشته، LPB همچنین از بورسیه تحصیلات تکمیلی Hans K. Uhthoff MD FRCSC (شماره 712240301930)، بورسیههای تحصیلات تکمیلی ملکه الیزابت دوم در علوم و فناوری، بورسیه عالی دانشگاه اتاوا، ناحیه شرقی انجمن فیزیوتراپی انتاریو (شماره 712140302327، شماره 712200305332) و l'Ordre Professionnel de la Physiothérapie du Québec، حمایت دریافت کرد.
ثبت
پروتکل (2023): 10.1002/14651858.CD015378
این متن توسط مرکز کاکرین ایران به فارسی ترجمه شده است.
ین مرور کاکرین در ابتدا به زبان انگلیسی منتشر شد. مسوولیت صحت ترجمه بر عهده تیم ترجمه است که آن را تهیه کرده است. روند ترجمه با دقت انجام شده و از فرآیندهای استاندارد برای تضمین کنترل کیفیت پیروی میکند. با این حال، در صورت عدم تطابق، ترجمههای نادرست یا نامناسب، متن اصلی انگلیسی معتبر است.
